آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۲۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مامورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرایی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- تاثیر سمت و پست کارگر بر ماهیت قرارداد کارسمت و پست کارگر، تاثیری در ماهیت قرارداد کار و شمول قانون کار بر ایشان ندارد.
- شورای عالی انقلاب فرهنگی و تحدید صلاحیت دیوانشورای عالی انقلاب فرهنگی، اختیار تحدید صلاحیت های قانونی دیوان عدالت اداری را ندارد. عنوان: صلاحیت دیوان و اقدامات و تصمیمات وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری پیام: اقدامات و تصمیمات وزارت علوم، تحقیقات وفناوری در رابطه با امور و شیون تخصصی، علمی و آموزشی افراد، قابل شکایت دردیوان عدالت اداری نمی باشد. عنوان: امتیازات ناشی از اقدامات غیرقانونی و حق مکتسبه پیام: امتیازات حاصل از نقض قوانین و مقررات، حق مکتسبه ای برای دارندگان آن امتیازات خاص نخواهد کرد تا امکان ترتب آثار قانونی داشته باشد.
- تکلیف شعب دیوان در صورت صدور قرار عدم صلاحیتهر گاه رسیدگی به شکایت در صلاحیت سایر مراجع قضایی باشد شعبه دیوان با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را به مرجع مذکور ارسال و مراتب را به شاکی اعلام می نماید.
- مرجع صالح رسیدگی به درخواست مجوز بهره برداری از چاه آبالزام شرکتهای سهامی آب منطقه ای به اعطای مجوز بهره برداری از چاه آب، در صلاحیت دیوان عدالت اداری نمی باشد. کمیسیون رسیدگی به امور آب های زیر زمینی صالح به رسیدگی خواسته ی مذکور است.
- استفاده توامان از مزایای دو نوع بازنشستگیامکان استفاده از مزایا و سنوات ارفاقی ناشی از «بازنشستگی براساس قانون نوسازی صنایع»; و همچنین «بازنشستگی براساس مشاغل سخت و زیان آور»;، به طور همزمان وجود ندارد.
- نرخ تورم و حقوق کارمنداندولت مکلف است هر سال حداقل به میزان نرخ تورم، حقوق کلیه کارکنان شاغل و بازنشسته را افزایش دهد.
- مرجع رسیدگی به دعاوی کارکنان مشمول قرارداد کار معیناز آنجایی که کارکنان با قرارداد کار معین، از شمول قانون کار خارج هستند، مرجع ابتدایی رسیدگی به اختلاف ایشان با کارفرما، نه هیاتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار، بلکه دیوان عدالت اداری می باشد.
- مشمولان تبدیل وضعیت استخدامی کارکنان انتقالی از کلانشهرهاتبدیل وضعیت استخدامی کارکنان انتقالی از مراکز استانها به مناطق کمتر توسعه یافته، صرفا نسبت به نیروهای کارشناسی قرارداد کار معین مجری می گردد.
- مرجع صالح در رسیدگی به مطالبه قیمت روز زمین از شهرداریچنانچه شهرداری در اجرای طرح فضای سبز،ملکی را متصرف شود و مالک اعتراضی به اجرای طرح توسط شهرداری نداشته و خواسته وی فقط مطالبه قیمت روز ملک باشد اختلاف در مالکیت حادث نشده ونیازی به مراجعه به دیوان عدالت اداری وجود ندارد.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض دانشگاه علوم پزشکی به تصمیمات واحدهای دولتی«دانشگاه علوم پزشکی»; واحدی دولتی تلقی می شود و اعتراض این نهاد از تصمیمات سایر واحدهای دولتی، قابل طرح در دیوان عدالت اداری نبوده و دادگاه عمومی صالح به رسیدگی به این اعتراض است.
- حیطه صلاحیت کمیته های تشخیص مشاغل سخت و زیان آورکمیته های استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور، صرفا متولی اظهار نظر در خصوص مشاغل کارگران مشمول قانون کار و تامین اجتماعی بوده و صلاحیتی برای تشخیص سخت و زیان آور بودن شغل کارکنان و مستخدمین دولتی که مشمول صندوق تامین اجتماعی هستند، ندارند.
- سازمان تامین اجتماعی و فوق العاده ایثارگریاز آن جایی که سازمان تامین اجتماعی مشمول قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران است، ملزم به پرداخت فوق العاده ایثارگری به ایثارگران بیمه شده آن سازمان می باشد.
- حقوق استخدامی متعهدین خدمت در آموزش و پرورشعدم اشتغال و بلاتکلیفی فارغ التحصیلان متعهد به خدمت آموزش و پرورش بعد از فراغت از تحصیل، که مستند به فعل ایشان نباشد، مسقط حقوق استخدامی و مکتسبه ی این گروه نمی گردد.
- آرای هیات مرکزی گزینش قضات و صلاحیت دیوانتصمیمات آرای هیات مرکزی گزینش قضات، قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری می باشد.
- طرح شکایت به طرفیت سازمان مدارس غیردولتی و صلاحیت دیوانرسیدگی به شکایت از سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت های مردمی وزارت آموزش و پرورش در صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد.
- مهلت شهرداری در اعلام تخلف به کمیسیون ماده صد قانون شهرداریدر مواردی که شهرداری از ادامه ی ساخت ساختمان بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه جلوگیری می کند، مکلف است حداکثر ظرف یک هفته از تاریخ جلوگیری، موضوع را در کمیسیون ماده صد قانون شهرداری مطرح نماید؛ در غیر این صورت کمیسیون مذکور با تقاضای ذینفع به موضوع رسیدگی خواهد کرد.
- دارا بودن همزمان دو عنوان جرم و تخلف در فعل ارتکابی کارمندهرگاه تخلف کارمند عنوان یکی از جرایم مندرج در قوانین جزایی را نیز داشته باشد، هیات رسیدگی به تخلفات اداری طبق قانون رسیدگی و رای صادر می نماید و مراتب را برای رسیدگی به اصل جرم به مرجع قضایی صالح ارسال می کند. در این موارد تصمیم مراجع قضایی مانع اجرای مجازات اداری نخواهد بود.
- شکایات واحدهای دولتی و صلاحیت دیوان عدالت اداریشکایات واحدهای دولتی، در هیچ مورد قابل طرح و رسیدگی را در دیوان عدالت اداری ندارد.
- شرط مطالبه خسارت وارده به ملک از شرکت دولتیمطالبه خسارت وارده به ملک به دلیل ترکیدگی لوله آب از موسسه یا شرکت دولتی منوط به تحصیل رای دیوان عدالت اداری مبنی براحراز تخلف شرکت دولتی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشچنانچه خواهان در صدد تصدیق استحقاق مطالبه قیمت زمین متصرفی خویش باشد، می بایست دادخواست خود را در دیوان عدالت اداری مطرح نماید.
- تکلیف دادگاه در فرض شناسایی صلاحیت دیوان عدالت اداریدرصورتی که دادگاه به اعتبار صلاحیت دیوان عدالت اداری از خود نفی صلاحیت کند، باید پرونده را به دیوان عدالت اداری ارسال کند و در صورت حصول اختلاف میان این دو مرجع، دیوان عالی کشور حل اختلاف می کند. بنابراین، ارسال مستقیم پرونده پیش از حصول اختلاف، به دیوان عالی کشور صحیح نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض به لغو اعتبارنامه در شورای اسلامی کاررسیدگی به اعتراض یکی از اعضاء شورا نسبت به لغو اعتبارنامه عضویت خود در شورای اسلامی کار، در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی ناشی از قرارداد اشخاص با نهادهای عمومیدرصورتی که دعوی اقامه شده توسط شخص حقیقی به طرفیت نهادعمومی، ناشی از قرارداد و توافق میان آنها باشد، رسیدگی به موضوع از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج بوده و در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- حقوق و مزایای ایام عدم خدمت بعد از ابطال حکم اخراجدر صورت ابطال حکم اخراج، از زمان فسخ قرارداد یا اخراج و ... تا زمان اعاده به خدمت مجدد در سازمان و اداره متبوع به لحاظ اینکه فرد در مصدر خدمتی نبوده و عملا خدمتی انجام نداده است، استحقاق دریافت حقوق و مزایای ایام عدم خدمت را ندارد.
- دایره صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتیرسیدگی به تخلفات گران فروشی و کم فروشی در صلاحیت شعب تعزیرات حکومتی می باشد. عنوان: مصادیق تخلف کم یا گران فروشی پیام: تولیدکنندگان مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ملزم به رعایت فرمول تایید شده در پروانه ساخت بوده و عدم رعایت آن بر اساس کاهش مصرف مواد متشکله از مصادیق کم فروشی و یا گران فروشی محسوب می گردد.