آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۲۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مامورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرایی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- حق اعتراض به دستور موقت صادره از شعب دیواندستور موقت مستقلا قابل اعتراض و تجدیدنظر نیست و متقاضی میتواند ضمن تقاضای تجدیدنظر به اصل رای نسبت به دستور موقت نیز اعتراض و تقاضای رسیدگی کند.
- عدم پیشبینی تصدیق خسارت در قانون جدید دیوانتصدیق ورود خسارت در قانون جدید تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری پیش بینی نشده است.
- استفاده از نیروهای شرکتی در مراکز علمی و تحقیقاتیاز آن جهت که مراکز علمی و تحقیقاتی دستگاه اجرایی محسوب نمیشوند، میتوانند برای تامین نیروی انسانی خود قراردادهای شرکتی منعقد نمایند.
- تبدیل وضعیت استخدامی فرزندان جانبازان، شهدا و آزادگاندستگاه های اجرایی مکلف به تبدیل وضعیت استخدامی فرزندان جانبازان 25% و بالاتر، شهدا و آزادگان به رسمی قطعی میباشند.
- صلاحیت دیوان در تصدیق وقوع تخلفدیوان عدالت اداری صلاحیت تصدیق وقوع تخلف اشخاص مذکور در ماده 10 قانون دیوان و مسیول شناختن ایشان به لحاظ تخلف در وظایف قانونیشان را دارد.
- تخلف در ارایه مجوز ورود کالاتسری آثار تخلف دستگاه اجرایی در ثبت سفارش و ارایه مجوز ورود کالا به وارد کننده که منجر به جلوگیری از ورود کالا گردیده، فاقد مبنای قانونی است.
- لزوم موافقت دستگاه انتقال گیرنده با انتقال کارمندانتقال مستخدم به دستگاه دیگر، مستلزم موافقت دستگاه انتقال گیرنده است.
- مرجع صلاحیتدار برای احراز ارتقا گروهتغییر طبقات شغلی کارمندان رسمی جز با احراز شرایط قانونی که توسط شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور تعیین میگردد، امکان پذیر نمیباشد.
- عدم احتساب دوره آموزشی در سنوات خدمت آموزشیاران نهضت سوادآموزیآموزشیاران نهضت سواد آموزی، مشمول قانون متعهدین خدمت آموزش و پرورش نبوده و امکان احتساب دوره آموزشی ایشان در سنوات خدمت وجود ندارد.
- رسیدگی به شکایت از اقدامات هیات نظارت ثبتنحوه عملیات و اقدامات اجرایی هیات نظارت ثبت متفاوت از اجراییه ثبتی بوده و رسیدگی به شکایت از نحوه عملیات هیات نظارت در صلاحیت دیوان است.
- فقدان اختیار در تعیین وکیلصرفا افرادی از طرف یک شرکت تجاری حق انتخاب وکیل برای طرح دعوی در دیوان را دارند که در اساسنامه این اختیار به ایشان داده شده باشد؛ در غیر اینصورت وکیل فاقد سمت و دعوای او محکوم به رد است.
- عدم وجاهت پرداخت پاداش خدمت در مناطق محروم به نرخ یومالاداءپرداخت مطالبات کارکنان بابت پاداش خدمت در مناطق محروم به نرخ یومالاداء، فاقد مبنای قانونی است.
- عدم بهرهمندی سرباز معلم از مزایای قانونی استخدام در آموزش و پرورشسرباز معلم، مستخدم رسمی آموزش و پرورش نبوده و از مزایای قانونی استخدام آموزش و پرورش بهرهمند نمی-شود، و لیکن برابر قانون مقررات استخدامی بهره مند از پرسنل سپاه محسوب می گردد.
- تشریفات نقض تصمیمات هیات گزینشاعتراض و شکایت از تصمیمات مراجع گزینشی، دارای قواعد شکلی خاص خود است و رفع اثر از تصمیم به عدم صلاحیت شاکی بدون اعتراض به تصمیم هیات گزینش، به معنای سلب اثر و نقض تصمیم هیات مرکزی گزینش نیست.
- شرایط لغو حکم استخدام رسمی قطعی اعضای هیات علمیاز آنجا که مطابق نظریات شورای نگهبان، مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی برای قضات دیوان قابل استناد نیست، مخالفت مراجع ذیصلاح با استخدام فرد موجب لغو حکم استخدامی رسمی قطعی وی نبوده و لغو حکم استخدام رسمی قبل از محکومیت اداری یا انتظامی یا قضایی فاقد مبنای قانونی است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای الزام اداره ثبتاسناد و املاک به صدور سند مالکیتمرجع صالح در رسیدگی به دعوای الزام اداره ثبت اسناد و املاک به صدور سند مالکیت، دادگاه عمومی حقوقی است نه دیوان عدالت اداری. زیرا در خصوص این موضوع، تصمیم و اقدامی از سوی اداره فوق یا ازسوی مامورین آن، که مغایر با قانون باشد صورت نپذیرفته تا دیوان عدالت اداری واجد صلاحیت باشد. همچنین با توجه به اینکه محاکم دادگستری مرجع تظلمات عمومی بوده در صورت تردید بین صلاحیت محاکم قضایی دادگستری و مراجع دیگر، محاکم عمومی صالح به رسیدگی هستند.
- حدود صلاحیت دیوان عدالت اداریدر تمییز صلاحیت محاکم عمومی دادگستری و دیوان عدالت اداری، شخصیت خواهان (شاکی) و خوانده (طرف شکایت) موثر در مقام است همین که خواهان (شاکی)زمره واحدهای دولتی یا موسسات وابسته به آن ها یا موسسات عمومی غیردولتی محسوب بشود و یا خوانده (طرف شکایت)زمره واحدهای دولتی یا موسسات وابسته به آن ها یا موسسات عمومی غیردولتی محسوب نگردد دیوان عدالت اداری صلاحیت قانونی رسیدگی را ندارد
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت علیه شرکت توزیع برقشرکت های توزیع نیروی برق در استان ها غیردولتی هستند و به دعوای خسارت علیه آنان باید در محاکم عمومی حقوقی رسیدگی شود و نه دیوان عدالت اداری.
- مرجع رسیدگی به دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداریهادادگاه های عمومی حقوقی صلاحیت رسیدگی نسبت به دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 100 شهرداری، مطروحه از سوی نهادهای دولتی و عمومی را ندارند.
- مرجع صالح در دعوا به طرفیت هیات کونگ فورسیدگی به دعوای الزام هیات کونگ فو و هنرهای رزمی به صدور کارت مربیگری در صلاحیت دیوان عدالت اداری است؛ زیرا هیات مزبور زیر مجموعه وزارت ورزش و جوانان محسوب می شود.
- محدوده صلاحیت دیوان عدالت اداریرسیدگی به اعتراضات دولت علیه دولت، از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج بوده و در صلاحیت دادگاههای عمومی است.
- مرجع رسیدگی به الزام ادره گاز به تفکیک انشعابرسیدگی به دعوی به خواسته الزام اداره گاز به تفکیک انعشاب گاز واحد مسکونی، در صلاحیت دیوان عدالت اداری بوده و دادگاه عمومی در این خصوص صلاحیتی ندارد.