نشست‌های قضایی

در خصوص ماده ۷۲ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران آیا دادگاه لازم است پلاک ثبتی متعلق به محجور را در حکم حجر معین کند یا این که به طور مطلق ( ولو این که اساسا مالی به نام محجور نباشد) باید نسخه ای از رای به ثبت ارسال شود؟ نظر هییت عالی: اتفاق نظر تایید

آیا قاضی کمیسیون ماده ۵۶ قانون جنگل ها و مراتع و یا قاضی کمیسیون ماده واحده، می تواند اعلام اشتباه کند؟ اگر اعلام اشتباه کرد مرجع رسیدگی کجاست؟ نظر هییت عالی: با توجه به صراحتی که در ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگل ها

در صورتی که اشخاص ذی نفع نسبت به قلع و قمع معترض باشند، آیا باز هم قلع و قمع بنا صورت می گیرد و بعد از قلع و قمع طبق تبصره ۲ ماده ۶ قانون ایمنی راه ها و راه آهن، اشخاص ذی نفع به مراجع دادگستری رجوع می کنند و یا در صورت اعتراض ذی نفع، قلع و قمع تا اتخاذ تصمیم د

آیا در دعاوی حقوقی در صورتی که کارشناس، نظر خویش را اعلام کرده، یا کارشناسان سه نفره، اظهارنظر نموده باشند و دادگاه نظر کارشناس را به ذی نفع ابلاغ و اعتراض هم واصل شده باشد، مع ذلک دادگاه بدون تعیین هیات سه نفره یا پنج نفره یا بیشتر اقدام به صدور رای کند، رای

با توجه به قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص اعتراض شخص ثالث به شرح ماده ۴۱۷ آن قانون، آیا امکان دعوای اعتراض ثالث در خصوص دعاوی مربوط به کمیسیون ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع وجود دارد؟ نظر هییت عالی: نظر به اینکه عنوان اعتراض ثالث، ناظر

آیا امضای شخص ثالث در ظهر اسناد تجاری آثار ضمانت را دارد یا ظهرنویسی؟ نظر هییت عالی: مطابق ماده ۲۴۵ قانون تجارت (انتقال برات به وسیله ظهرنویسی به عمل می آید و برابر ماده ۲۴۹ همان قانون، برات دهنده و کسی که برات را قبول کرده و ظهرنویس ها در مقابل دارنده برات م

با توجه به مواد ۱۲۸۴، ۱۲۸۶ و ۱۲۸۷ قانون مدنی اسناد اصولا بر دو نوع است: ۱. سند رسمی ۲. سند عادی. اما آیا اسناد عادی، ارزش و اعتبار اسناد رسمی را پیدا می کنند؟ نظر هییت عالی: ضمن تایید اتفاق نظر اعلام شده، اضافه می نماید که در هر حال تاریخ این گونه اسناد، هیچ

چنان چه قبل از لازم الاجرا شدن تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب سال ۱۳۷۶، مهر به صورت اقساط از طریق دایره اجرای ثبت یا دادگاه در حال وصول بوده است و مقداری از آن پس از لازم الاجرا شدن قانون مذکور باقی مانده باشد، آیا نسبت به میزان باقی مانده، تبصره ما

با توجه به ماده ۳۱۷ قانون مدنی، چگونه ممکن است دو یا چند نفر نسبت به مالی که تلف شده است، هرکدام مستقلا در مقابل صاحب مال، اشتغالذمه به بدل آن داشته باشند؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی(۸): غصب استیلا بر حق غیر است به نحو عدوان. بر حسب مقررات قانون مدنی، غاصب بای

منظور از وجه و مال، آیا صرفا وجه نقد است و یا این که سند و چک و این قبیل امور را هم شامل می شود؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی (۵): منظور از وجه، وجه نقد است، راجع به مال و اموال در قانون مدنی، در بیان اموال و مالکیت و به طور کلی، در بیان انواع اموال، مصادیق آن ر

آیا قاضی تحقیق جزو قضات دادگاه است یا خیر؟ در صورت معذور بودن گواه به شرح ماده ۲۲۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، میتواند گواهی گواه را در منزل یا محل کار او به دستور دادگاه استماع کند؟ توضیح: تعدادی از همکاران حاضر عقیده دارند که ق

با استناد به ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی، ازدواج با دختر باکره و صحت آن منوط به اجازه پدر یا جد پدری وی است. حال اگر دختر باکره ای با اجازه پدر خود ازدواج کرده و در حالی که هنوز باکره است بین او و شوهرش متارکه حاصل شود در صورت ازدواج مجدد آیا باز هم جهت ازدواج، اجازه

آیا ماده ۳۴ مکرر قانون ثبت اسناد مصوب سال ۱۳۵۱ ماده ۴۵۹ قانون مدنی مصوب سال ۱۳۰۷ را نسخ کرده است؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی (۵): ماده ۴۵۹ قانون مدنی، به موجب مواد ۳۳ و ۳۴ قانون ثبت، تخصیص یافته است در ماده ۳۴ قانون ثبت، وضع خریدار مانند طلبکار رهنی است با این

چنان چه شخصی در محلی حدود سی سال، سابقه کسب و پیشه داشته باشد و در سال ۱۳۷۵ با یک فروش نامه عادی، سرقفلی (حق کسب و پیشه) خود را به یکی از فرزندان خود بفروشد و در سال ۱۳۷۶ فوت نماید، آیا ورثه طبق قانون رابطه مالک و مستاجر می توانند ادعایی بر حق کسب و پیشه داشته

آیا وفق تبصره ۲ ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی که اجرای حکم غیابی منوط به معرفی ضامن معتبر و یا اخذ تامین متناسب از محکوم له گردیده، اولا: ماده مرقوم شامل دعاوی غیرمالی نیز میباشد؟ ثانیا: چنانچه پاسخ مثبت است با توجه به اینکه باید تامین متناسب با محکوم به باش

با توجه به مقررات تبصره ۲ ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی در صورتی که حکم غیابی باشد اجرای حکم، منوط به معرفی ضامن معتبر یا اخذ تامین متناسب از محکوم له خواهد بود. حال چنان چه الف: محکوم به تنظیم سند رسمی یک باب منزل باشد در این مور د چه تامینی باید اخذ شود؟ ب

آیا ولی قهری در اعلام گذشت از حقوق طفل اختیار تام دارد و با اعلام گذشت وی صرف نظر از این که غبطه ی صغیر، رعایت گردیده یا خیر، می توان پرونده را مختومه کرد؟ نظر هییت عالی: به موجب ماده ۱۱۸۳ قانون مدنی در کلیه امور مربوط به اموال و حقوق مولی علیه، ولی، نماینده

در صورت اعلام انصراف محکوم له از اجرای احکام آیا او مجددا می تواند از دادگاه تقاضای اجرای حکم را بنماید؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی (۱): مطابق ماده ۲ قانون اجرای احکام مدنی مصوب سال ۱۳۵۶، حکم دادگاه دادگستری به تقاضای کتبی محکوم له به معرض اجرا گذارده می شود.

در مواقعی که حکم خلع ید و قلع بنابه طرفیت شهرداری و یا سایر سازمان های دولتی صادر می شود، آیا حکم باید اجرا شود؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی(۵): دایره اجرای احکام دادگاه، مکلف به اجرای حکم است، در نتیجه اتفاق نظر که مفاد آن متضمن این معناست تایید می شود. نظر ا

چنان چه اداره آگاهی گزارشی مبنی بر سرقتی بودن وسیله نقلیه ای را اعلام کند و خریدار بر اساس گزارش اداره آگاهی تقاضای فسخ کند؛ آیا دادگاه رسیدگی کننده به دعوای مطالبه ثمن معامله می تواند بر اساس گزارش آگاهی رای به فسخ معامله صادر کند؟ نظر هییت عالی: گزارش اداره

فروشنده ای در فرم مخصوص بنگاه معاملات ملکی، قراردادی تنظیم و طرفین به موجب یکی از بندهای آن کلیه خیارات من جمله خیار غبن فاحش، بلکه افحش را از خود ساقط نمودند در ذیل فروش نامه قید گردیده که هر یک از چک های صادره بابت ثمن معامله در سررسید پرداخت نشده باشد فروشن

چنان چه زوجه فوت کند و ورثه او مطالبه مهر کنند، آیا به نرخ روز باید پرداخت شود؟ نظر هییت عالی: نظر اکثریت تایید می شود. نظر اکثریت: هدف قانون گذار از تصویب تبصره ذیل ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، هچنان که در رای وحدت رویه شماره ۶۴۷ - ۲۸/۱۰/۷۸ هیات عمومی دیوان عالی ک

اثر طلاق در استرداد هدایای طرفین ازدواج به یکدیگر چیست؟ نظر هییت عالی: با توجه به صراحت ماده ۱۰۳۷ قانون مدنی و نیز مستفاد از مفهوم مخالف این ماده و توجه به ماده ۸۰۱ قانون مدنی، تحلیل دوم ابرازی، اتفاق نظر قضات دادگستری نور مورد تایید است. نظر اتفاقی: با توجه

چنان چه موجر با اجاره دادن محل کسب، مبلغی تحت عنوان قرض الحسنه از مستاجر گرفته باشد که هنگام تخلیه مسترد کند، با فرض این که قرارداد بعد از اجرای قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶، منعقده شده باشد، آیا مستاجر در زمان تخلیه حق مطالبه سرقفلی به قیمت روز را دارد

بانویی با استفاده از حق قانونی خویش و قبل از تمکین از همسرش مهر خود را مطالبه کرده و زوج نیز به پرداخت مهر محکوم شده است ولیکن در اثر تقاضای اعسار مقرر می شود که مهر را به صورت اقساط پرداخت کند که البته چن-دین سال طول می کشد و در این فرض زوج از دادگاه تقاضای ا

در هنگامی که قاعده صحت اعمال می شود آیا امکان توسل به سوگند برای شخصی که قاعده صحت را تحمل می کند وجود دارد؟ نظر هییت عالی: نشست قضایی (۵): اتفاق نظر اعلام شده در نشست قضایی دادگستری نور مورد تایید است. نظر اتفاقی: قاعده صحت از جمله قواعد مورد استفاده فقها ب

آیا در مورد اشخاص حقوقی، ابلاغ به صورت واقعی قابل تصور و تحقق می باشد؟ در چه صورتی ابلاغ واقعی است؟ نظر هییت عالی: مطابق ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی مدنی سال ۱۳۷۹ مامور ابلاغ مکلف است اوراق قضایی را به شخص خوانده تسلیم و در برگ دیگر رسید اخذ کند شخص خوانده ممکن

با تصویب ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی آیا صلاحیت دادگاه عمومی (دادگاه اقامتگاه خواهان) موضوع ماده ۴ قانون ثبت احوال به قوت خود باقی است یا خیر؟ نظر هییت عالی: نظر به اینکه در ماده ۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی در مورد سند ثبت احوال، دادگاه محل صدور سند صالح به

اگر زوجه به استناد تخلف زوج از شروط ضمن عقد با اعمال وکالت در طلاق رجعی، خود را مطلقه کند و زوج در ایام عده رجوع کند، آیا بعد از رجوع زوج، حق وکالت در طلاق برای زوجه باقی است؟ دلیل بقا یا عدم بقای وکالت کدام است؟ نظر هییت عالی: در فرض سوال و در صورت تفویض وکا

طبق ماده ۳۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی سابق (مصوب ۱۳۱۸) اظهار و ادعای تردید و یا انکار باید در دادرسی اختصاری در جلسه اول و در دادرسی عادی در اولین لایحه جوابیه به عمل آید ولی در ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ این الزام یا ارایه در اولین جلسه با آوردن