نشست قضایی درباره اعتبار ظهر نویسی اسناد تجاری توسط ثالث

آیا امضای شخص ثالث در ظهر اسناد تجاری آثار ضمانت را دارد یا ظهرنویسی؟

مطابق ماده ۲۴۵ قانون تجارت (انتقال برات به وسیله ظهرنویسی به عمل می آید و برابر ماده ۲۴۹ همان قانون، برات دهنده و کسی که برات را قبول کرده و ظهرنویس ها در مقابل دارنده برات مسیولیت تضامنی دارند. که این ظهرنویسی به معنای مصطلح کلمه بوده و ناظر به شخصی که ظهر سفته را به عنوان ضامن هر یک از مسیولین اسناد تجاری (از قبیل، سفته - برات و چک) امضا کرده است، نمی باشد که آثار حقوقی متفاوتی برای ظهرنویس و ضامن مترتب است. با این ترتیب چنان چه امضا ظهر سفته یا چک یا برات بر مبنای انتقال باشد، امضا کننده، ظهرنویس بوده و چنان چه صراحتا یا به طور ضمنی بدون این که امضا کننده نقشی در مقابل داشته باشد به عنوان ضمانت هر یک از مسیولین سند تجاری ظهر آن را امضا کرده باشد، عنوانا برای وی اطلاق ضامن می شود. با توجه به این که قید کلمه ثالث در سوال، بیانگر این امر است که امضای ظهر اسناد تجاری توسط شخص ثالثی که در سلسله مراتب نقل و انتقال سند تجاری قرار نگرفته و ثالث بودن در این مبحث مفروض می باشد و نظریه اداره حقوقی به شماره ۱۹۵۰/۷ - ۲/۴/۷۲ که تصریح نموده اگر شخص ثالثی ظهر سفته را بدون درج هرگونه مطلبی امضا کند، این امر ظهور در ضمانت امضا کننده دارد و در این صورت امضا کننده ظهر سفته با متعهد سفته در مقابل دارنده سفته مسیولیت تضامنی خواهند داشت و عبارت ذیل ماده ۲۴۹ قانون تجارت، موید این مراتب است، و ضمنا نظریه مورخ ۱۶/۴/۶۷ قضات دادگاه های حقوقی ۲ تهران، نیز که بیان داشته اند: همان طوری که نظریه مشورتی مورخ ۱۵/۴/۵۱ کمیسیون حقوق تجارت اداره حقوقی اشعار می دارد، صرف امضای شخص ثالث در ظهر سفته، به معنای ضمانت است و امضاکننده ضامن تلقی می شود و با مضمون عنه دارای مسیولیت تضامنی می باشد. موید این است که امضای شخص ثالث، ظهور در ضمانت امضا کننده دارد. ظهرنویسی، طبق مواد ۲۴۵ - ۲۴۶ - ۲۴۷ قانون تجارت، حاکی از انتقال برات است. به عبارت دیگر دارنده برات حقوق خود را با ظهرنویسی به دیگری منتقل می کند که در این صورت مسیولیت او به عنوان ظهرنویس ، با ظهرنویس های قبلی صادرکننده برات، تضامنی است و منظور از ثالث در این سوال، غیر از صادرکننده و دارنده سند تجاری می باشد و ظهرنویس نیز می تواند ثالث باشد، پس وفق نص صریح ماده ۲۴۷ که مقرر داشته؛ ظهرنویسی حاکی از انتقال برات است و... و ماده ۳۱۲ قانون تجارت نیز که تصریح نموده صرف امضا در ظهر به دیگری منتقل شود، موید این امر است که صرف امضا ظهرنویسی تلقی خواهد شد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۰