آرای قضایی

واگذاری چک تضمینی توسط گیرنده چک به اشخاص ثالث، مصداق بزه خیانت در امانت نیست.

بزه بهره برداری غیرمجاز از چاه آب، از جرائم مستمر بوده و از شمول مقررات اعتبار امر مختومه خارج است.

دعوی ابطال سند مالیکت رسمی، محتاج رسیدگی قضائی بوده و رسیدگی به آن از صلاحیت هیأت نظارت خارج و در صلاحیت دادگاه است.

صرف دعوی اثبات مالکیت سرقفلی بدون انتزاع و ملغی‌الأثر نمودن منافع از مالک عرصه و اعیان و الزام مالک عرصه و اعیان به تنظیم سند رسمی سرقفلی، قابل استماع نیست. زیرا فرض قانونگذار اینست که کسی که سند مالکیت به نامش می باشد مالک عین و منافع آنست مگر خلاف آن ثابت گردد

جهت سقوط شرط تنصیف دارایی در دعوی طلاق از ناحیه زوج، لازم است سوء معاشرت زوجه توأم با حسن عملکرد زوج به اثبات برسد؛ در غیراینصورت زوجه استحقاق اعمال این شرط را خواهد داشت.

تشخیص اشتباه عنوان مجرمانه توسط دادگاه صادرکننده حکم، موجب تجویز اعاده دادرسی است.

در صورت نامعلوم بودن تاریخ واقعه فوت و یا ادعای خلاف آن رسیدگی به دعوی ابطال گواهی فوت، در صلاحیت دادگاه عمومی است.

در صورتی که پس از صدور قرار عدم صلاحیت، دادگاه مرجوع الیه با پذیرش صلاحیت خود، حکم صادر کند و در مرحله تجدیدنظر نیز دادگاه با پذیرش ضمنی صلاحیت خود، به تجدیدنظرخواهی رسیدگی کند، پس از بازگشت پرونده به مرحله بدوی و تجدیدنظرخواهی مجدد، صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه بدوی از ناحیه دادگاه تجدیدنظر، فاقد وجاهت قانونی و موجب اطاله دارسی است.

فرجام خواهی نسبت به آراء صادره از دادگاه بدوی، درصورتی امکان پذیر است که رأی به دلیل عدم تجدیدنظرخواهی قطعی شده باشد. بنابراین در صورتی که متعاقب تجدیدنظرخواهی از رأی، به دلیل خارج از مهلت بودن، قرار رد دادخواست صادر شود، فرجام خواهی از رأی بدوی ولو در مهلت قانونی آن، امکان پذیر نیست.

قرار عدم صلاحیت مراجع قضایی به اعتبار صلاحیت مراجع غیر قضایی منحصر به مواردی است که یک مرجع غیرقضایی، ذاتا و به حکم قانون به عنوان مراجع صلاحیتدار اختصاصی معرفی شده باشد. بنابراین صدور قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت مرجع حل اختلاف که بر اساس توافق طرفین در قرارداد جهت داوری پیش بینی شده است، فاقد وجاهت قانونی است.

در فرض به قتل رسیدن مادر توسط پدر، تقاضای اولاد مبنی بر قصاص پدر پذیرفته است.

اعتراض نماینده دادستان به قرار عدم صلاحیت صادره از دادگاه تجدیدنظر استان فاقد وجاهت قانونی و غیرقابل پذیرش است.

رسیدگی به دعوی رفع مزاحمت و ممانعت از حق، که در اعتراض به تخلفات ساختمانی خوانده اقامه شده است، در صلاحیت دادگاه است و نمی توان با تلقی این دعوی به عنوان اعتراض به تخلف خوانده از حیث احداث بنا، رسیدگی به آن را در صلاحیت کمیسیون ماده 99 شهرداری دانست.

شکایت از تصمیمات مأموران و واحدهای دولتی که در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد، تنها متوجه وجه مثبت این تصمیمات نیست؛ بنابراین دعوی الزام معاونت درمان و آموزش پزشکی به صدور مجوز فعالیت آزمایشگاهی ژنتیک نیز شکایت از تصمیم محسوب می شود و رسیدگی به آن در صلاحیت دیوان عدالت اداری است. -

تکلیف دادگاه در رسیدگی به حقوق مالی زوجه ضمن دعوی طلاق و صدور حکم نسبت به آن بدون نیاز به دادخواست مجزا، شامل هزینه های پرداخت شده در زندگی توسط زوجه نمی شود و مطالبه این هزینه ها نیازمند طرح دادخواست مستقل توسط زوجه می باشد.

چنانچه طریق احراز ارتکاب جرم علم قاضی باشد، عدم ذکر مستند قانونی و قرائن وامارات بین مستند علم در حکم صادره سبب نقض رای در مرجع عالی است.

زوجه جهت دریافت اجرت المثل ایام زندگی مشترک،نیازی به اثبات قصد عدم تبرع ندارد و صرف بیان قصد عدم تبرع،برای اثبات آن و استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل کافی است؛ از این رو بار اثبات اینکه زوجه بدون قصد دریافت دستمزد، کارهای خانه را انجام داده با زوج می باشد. عنوان: دلالت عدم مطالبه اجرت المثل بر انصراف از آن پیام: عدم مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک پیش از حدوث اختلاف بین زوجین، دلیل بر سقوط حق مذکورو انصراف زوجه از دریافت آن نبوده و زوجه می تواند پس از حدوث اختلاف نسبت به مطالبه اجرت المثل اقدام نماید.

در تعیین مرجع صالح رسیدگی به اعتراض نسبت به پرداخت دیه در ایراد جرح عمدی، دیه هر یک از صدمات به تنهایی ملاک عمل است.

رسیدگی به اعتراض سازمانهای دولتی نسبت به آراء کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری در صلاحیت مراجع دادگستری بوده و دیوان عدالت اداری در این خصوص صلاحیتی ندارد.

دعوی اثبات مالکیت نسبت به ملک دارای سند رسمی، به تنهایی و بدون درخواست ابطال عملیات ثبتی و درخواست ابطال سند، توجیه قانونی نداشته و محکوم به بطلان است.

اختلاف در صلاحیت بین دو دادگاه زمانی محقق می شود که هر یک، دیگری را برای رسیدگی به دعوی موضوع پرونده صالح تشخیص دهد؛ بنابراین در صورتی که دادگاه مرجوع الیه، دادگاه سومی را صالح به رسیدگی بداند و دادگاه نخست را، اختلاف در صلاحیت محقق نشده و موجبی برای ارسال پرونده به دیوان عالی کشور وجود ندارد.

رسیدگی به اختلافات بین کارگزاران بورس، فروشندگان و خریداران با کارگزار و بر عکس، که ناشی از شرایط معامله کالا در بورس باشد، مانند دعوی تسلیم مبیع و مطالبه خسارات مربوطه در قراردادی که بر مبنای نرخ، شرایط فروش و شرایط معامله کالا در بورس منعقد شده است، در صلاحیت هیات داوری قانون بازار اوراق بهادار است. -

در فرضی که شخص با استناد به سابقه معامله مورث خود، به قائم‌مقامی قهری، دعوایی را طرح می کند ، رابطه حقوقی و وقوع عقد بیع بین مورث خواهان با خوانده برای طرح دعوی کافی است و لزومی ندارد که خواهان شخصا با خوانده رابطه حقوقی داشته باشد. عنوان: اثر فقد شناسنامه بر وراثت پیام: فقد شناسنامه دلیل بر نفی وراثت نیست .

در دعوی طلاق، رسیدگی دادگاه به اجرت المثل و نفقه زوجه و تعیین میزان آن ها بدون اخذ نظر کارشناس صحیح نبوده و این نقص، رأی صادره را در معرض نقض در دیوان عالی کشور قرار می دهد.

رسیدگی به دعوای اثبات تحقق عقد هبه مال غیرمنقول و تنفیذ آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.

اخذ مواد مخدر از حامل اصلی و پنهان کردن آن به صورت موقتی و به قصد عبور از ایست و بازرسی،مصداق بزه اخفاء ادله جرم مواد مخدر بوده و صدور حکم محکومیت تحت عنوان مشارکت در نگهداری یا حمل آن فاقد وجاهت قانونی است.

تکلیف دادگاه به صدور حکم نسبت به متفرعات دعوی طلاق (حقوق مالی زوجه)، با نظر به فلسفه این مقرره، صرفا محدود به دعاوی طلاق طرح شده از ناحیه زوج است و در دعوی طلاق از ناحیه زوجه، دادگاه درصورتی می تواند به حقوق مالی زوجه رسیدگی کند که این امر مستقلا مورد مطالبه زوجه قرار گرفته باشد؛ در غیر اینصورت حکم صادره خارج از حدود خواسته و مقتضی نقض است.

مطالبه مهرالمثل و ارش البکاره به عنوان ضمان بزه زنا، مستلزم تقدیم دادخواست نیست.

با صدور حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق ناشی از تخلف زوج از شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج، دادگاه به زوجه اذن اعمال این وکالت را اعطا می کند و دیگر صدور حکم به اجبار زوج به طلاق فاقد وجاهت است.

با توجه به اینکه غبن دارای مراتب و درجات است، اسقاط خیار غبن متعارف در قرارداد مانع از استناد به مرتبه ی بالاتر نبوده و در این فرض نیز، ادعای فسخ به علت غبن فاحش در معامله، قابل استماع و پذیرش است.