آرای قضایی مرتبط با ماده 1257
قانون مدنی — ۵۳۹ مورد
هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند و مدعیعلیه هر گاه در مقام دفاع مدعی امری شود که محتاج به دلیل باشد، اثبات امر بر عهده او است.
- تاثیر منزل مشترک بر تمکیناگر زوجین در یک منزل سکونت داشته باشند؛ اصل بر تمکین زوجه است؛ بنابراین صدور حکم بر الزام زوجه به تمکین منوط به ارایه دلیل محکمه پسند توسط زوج است.
- مطالبه وجه به استناد یک اسناد عادیوجود اسناد عادی درید خواهان، که مبین اشتغال ذمه مدیون است، دلالت بربقاء دین واشتغال ذمه مدیون دارد. بنابراین مدیون باید برای اثبات برایت ذمه خود دلیلی براثبات بی اعتباری مستند ابرازی و یا پرداخت وجه آن ارایه دهد.
- شرط مطالبه خسارت بعد از استعفای متعهدشرط مطالبه خسارت رابطه سببیت و تقصیر است؛ بنابراین در صورت عدم انجام تعهد درطول مدت قرارداد، حق مراجعه به متعهد جهت الزام وی پس از اتمام قرارداد و استعفای وی وجود داشته و مطالبه خسارت با احراز شرایطی بعد از آن و غیر مقدور بودن اجرا قابل استماع است، ولی چنانچه خواهان اعتراضی به استعفا نامه نکند که موید قطع همکاری است، دعوی الزام به ایفاء تعهد و مطالبه خسارت توسط وی پذیرفته نخواهد شد.
- تاثیر دعوی کیفری بین زوجین در دعوی تمکینچنانچه دعوی کیفری بین زوجین درحال رسیدگی باشد، این امر دلیل بر عذر موجه ویا مظنه خوف ضرر جانی جهت عدم تمکین نبوده و حکم الزام زوجه به تمکین صادر می شود.
- توافق وراث در خصوص تقسیم ماترک در فرض صدور سندصدور سند بر اساس سهم الارث مانع رسیدگی به توافق وراث در خصوص تقسیم مساوی ماترک نیست؛ زیرا سند بر اساس سهم الارث صادر می شود و حتی در صورت عدم صدور آن هم، مالکیت قهری به میزان سهم الارث حاکم بود.
- تاثیر تقسیم نامه بر دستور فروش مال مشاعاگر مالکان مشاعی دارای تقسیم نامه یا توافق نامه درخصوص مال مشاع باشد؛ اقامه دعوی مبنی بر دستور فروش ملک منوط به ابطال توافق نامه است؛ بنابراین دادگاه نمی تواند به صرف عدم قابلیت افراز ملک، حکم بر فروش صادر کند.
- لزوم اخذ نظر داور در دعوی طلاقداوری از ارکان احکام طلاق است که مورد تایید قانون وشرع بوده و بدون اخذ نظر داور در دعوی طلاق از ناحیه زوجه، ورود در ماهیت محقق نمی شود؛ بنابراین صدور حکم به بیحقی در دعوی مذکور بدون اخذ نظر داور فاقد وجاهت قانونی است.
- (1)- تودیع هزینه کارشناسی پس از مهلت قانونی (2)- رابطه عدم پاسخ به اظهارنامه و امتناع داور(1)- چنانچه خوانده پس از اعتراض به نظریه کارشناسی، علیرغم دریافت احضاریه تودیع هزینه کارشناسی هییت سه نفره، در فرجه تعیین شده اقدام نکند، کارشناسی هییت سه نفره از عداد دلایل خارج می شود و تودیع هزینه کارشناسی بعد از مهلت قانونی تعیین شده از ناحیه دادگاه موثر در مقام نیست. (2)- در صورتی که در فرض وجود شرط داوری، اختلافات حادث شده، قبل از مراجعه به مراجع قضایی طی اظهار نامه به داور اعلام شود، عدم ارایه پاسخ به اظهار نامه ارسالی عملا به منزله امتناع داوران از داوری بوده و موضوع داوری منتفی شده است.
- مطالبه همزمان وجه التزام و خسارت قراردادیدر صورت تعیین وجه التزام برای مستحق للغیر درآمدن مبیع و مطالبه آن از سوی ذینفع، درخواست خسارت قراردادی با عنوان غرامات، فاقد محمل قانونی است؛ زیرا دوخسارت همزمان (وجه التزام و خسارت قراردادی) قابل مطالبه نیست.
- مطالبه ارز خارجی مستند به چکدرفرض صدور چک بابت دین طی دو فقره چک به عهده بانک خارجی به صورت ارز، دعوی مطالبه ارز بدون لحاظ چک های تحصیل شده وجاهت قانونی نداشته و دارنده سند تا زمانی که چک ها فاقد اعتبار و یا ابطال نشده، باید نسبت به مطالبه وجه آنها اقدام کند.
- تاثیر فوت احدی از شرکاء بر اعتبار عقد شرکتهرچند عقد مشارکت از جمله عقود جایز است ولی از آن جمله عقود جایز نیست که با فوت احدی از طرفین، منفسخ شود، بلکه فوت صرفا مانع تصرف سایر شرکاء در اموال مشاعی می شود؛ بنابراین عقد مشارکت پس فوت یکی از شرکاء نیز معتبر بوده و سود سهام توسط شریک قابل مطالبه است، ولی دعوی مطالبه اجرت المثل خلاف مقررات و قواعد حاکم بر شرکت بوده و مسموع نیست.
- بار اثبات در دعوی مطالبه نفقهدر دعوی مطالبه نفقه جهت احراز استحقاق زوجه کافی است زن رابطه زوجیت دایم را ثابت کند؛ در این صورت نفقه به او تعلق می گیرد و اگر مرد مدعی نشوز زن باشد، باید آن را اثبات کند.
- مطالبه وجه التزام قراردادی در صورت تخلف طرفین،در ایفای تعهدات خویششرط مطالبه وجه التزام عدم انجام تعهد از خریدارچنانچه در مبایعه نامه مقررشود که ثمن قطعی بر مبنای مساحت نهایی محاسبه و پرداخت می شود؛ مطالبه خسارت قرارادی از مشتری منوط به تنظیم صورت مجلس تفکیکی جهت مشخص شدن ثمن قطعی است.
- منع اشتغال به تحصیل زوجهادامه تحصیل منافاتی با تمکین زوجه از همسر ندارد و قانونگذار حقی برای زوج در منع اشتغال همسرش به تحصیل، ذکر ننموده؛ بنابراین حکم به رد دعوی منع اشتغال زوجه به تحصیل صادر می شود.
- مبدا مطالبه اجاره بهای تعدیلیتعدیل اجاره بهاء صرفا از تاریخ تقدیم دادخواست قابل مطالبه بوده؛ بنابراین موجر نمی تواند از باب تغییر اوضاع و احوال وجهی بابت اجرت المثل زمان قبل از تقدیم دادخواست، مطالبه کند.
- اصل حاکم بر معاملات درخصوص معوض یا غیر معوض بودندر صورت اختلاف طرفین عقد،در معوض یا غیر معوض بودن معامله و عدم ارایه دلیل از ناحیه طرفین؛اصل بر غیر معوض بودن معامله است.
- (1)- عنوان مناسب خواسته درصورت انسداد مجرای آب توسط صاحب ملک (2)- حق همسایه در صورت ایجاد شبکه یا روزنه در دیوار مشرف به ملک وی(1)- چنانچه شخصی مدعی است در ملک دیگری حق مجری دارد و صاحب ملک با انسداد مجرای آب، او را از این حق منع کرده است، باید دعوی ممانعت از حق ارتفاق به طرفیت صاحب ملک طرح کند و دعوی رفع مزاحمت از طریق برداشتن مانع و رها سازی مجرای آب، مسموع نیست.(2)- درصورتی که مالک ملک، در دیوار مختصی خود شبکه های متعددی به منظور استفاده از نور و هوا و به صورت ثابت و غیر قابل تغییر ایجاد کند، به طوری که جنس شبکه ها نیز از جنس دیوار بوده و درعرف نتوان این نوع از سازه را پنجره اطلاق کرد، قانون گذار این حق را به همسایه نداده است که بتواند روزنه و شبکه ایجاد شده در ملک دیگری را مسدود کند.
- تاثیر سکونت در منزل مشترک بر نفقهحضور و سکونت زوجه در منزل مشترک و عدم مطالبه نفقه ،اماره بر پرداخت نفقه زوجه توسط زوج است.
- شرط خلع ید و قلع و قمع بنا از زمین غصبیدر صورتی که بهاء زمین مورد تجاوز بیش از ضرر وارده در مورد قلع و قمع بنا و رفع تجاوز باشد، صدور حکم به جبران خسارت فاقد وجاهت است.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به عواید حاصل از سهم الشرکهخسارت تاخیر نسبت به عواید حاصل از سهم الشرکه، در صورت جمع تمامی شرایط لازم، قابل مطالبه است؛ زیرا سود سهمی خواهان از سهم الشرکه که بعنوان سرمایه ایشان در شرکت است، خسارت محسوب نشده و دریافت خسارت تاخیر آن، مشمول عنوان خسارت از خسارت نمی گردد.
- تاثیر تغییر نوع عقد ازدواج ادعایی بر روند دادرسیدر دعوی به خواسته اثبات زوجیت، چنانچه خواهان(زوجه)در دادخواست و جلسه اول رسیدگی، مدعی ازدواج موقت با خوانده باشد، ولی در جلسات بعدی، مدعی شود به عقد دایم با وی ازدواج کرده است، نظر به اینکه ماهیت و آثار عقد منقطع و دایم با یکدیگر متفاوت است، خواسته مردد شده و دادگاه مکلف به صدور قرار رد دعوی است.
- شرط بطلان قرارداد در فرض خیار شرط بدون مدتدر صورتی که زمانی برای اعمال خیار فسخ در قرارداد مشخص نشده باشد ولی از متن شرط و قرارداد احراز شود که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده و بتوان مدت خیار را تخمین زد، شرط صحیح تلقی می شود و ادعای بطلان به دلیل مذکور قابل پذیرش نیست.
- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع ملک بازداشتیدرخصوص ملک بازداشتی، علاوه بر با توجه به شرایط انتقال و مقدمات آن، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی و دعوی الزام به تحویل مبیع مسموع نبوده و قرار رد دعوا صادر می شود.
- اثر رابطه نامشروع زوج در تحقق عسر و حرج زوجهصرف رابطه نامشروع زوج به تنهایی موثر در مقام از جهت احراز سوءرفتار زوج نسبت به زوجه نیست.
- ادعای اکراه و اجبار در تحریر اقرارنامهچنانچه یکی از طرفین دعوا در برابر اقرارنامه ای که طرف مقابل از وی ارایه کرده، مدعی شود که این اقرارنامه با اکراه و اجبار تحریر شده، اقرارنامه مثبت ادعای مقرله خواهد بود و مقر باید برای استرداد اقرارنامه ها و یا بی اعتباری آنها به جهت عدم وجود اختیار از طریق مراجع قانونی اقدام کند.