آرای قضایی مرتبط با ماده 1257
قانون مدنی — ۵۳۹ مورد
هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند و مدعیعلیه هر گاه در مقام دفاع مدعی امری شود که محتاج به دلیل باشد، اثبات امر بر عهده او است.
- مطالبه اجرت المثل در فرض تصرف دو طرف دعویدر دعوی خلع ید و مطالبه اجرت المثل ایام تصرف، در صورتی که ملک موضوع دعوی در تصرف هر دو طرف دعوی باشد، موضوع از شمول مبحث غصب خارج بوده و اجرت المثل توسط مالک یا قایم مقام وی قابل مطالبه نخواهد بود.
- اثر اثبات جعلیت امضاء یکی از مسیولین چک بر مسیولیت سایرینصدور رای کیفری مبنی بر مجعول بودن امضاء یکی از مسیولین چک تنها موجب برایت ذمه وی می شود، ولی سایر مسیولین نمی توانند برای برایت ذمه خود در برابر دارنده با حسن نیت به رابطه شرکاء در شرکت و عدم اطلاع از جعل استناد کنند.
- مطالبه خسارت خواب خودرودرخصوص خسارات وارده به خودرو، علاوه بر خسارت جبران نشده توسط شرکت بیمه، افت قیمت خودرو نیز از مقصر حادثه قابل مطالبه است، ولی خسارت خواب خودرو و خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه نیست؛ زیرا خسارت خواب خودرو از مصادیق عدم النفع و خسارت تاخیر تادیه خسارت از خسارت بوده و قابلیت مطالبه ندارند.
- دعوی منع از اشتغال زوجه به تیاتر و هنرپیشگیصرف اشتغال زن در زمینه تیاتر و هنر پیشگی که از شغل های مجاز ورایج در جامعه بوده و از نظر شرعی نیز دارای مشروعیت است را نمی توان منافی با حیثیت وی و یا زوج تلقی کرد؛ بنابراین دعوی منع از اشغال زوجه به شغل مذکور، بدون ارایه دلیل مبنی بر منافی حیثیت بودن اشتغال وی توسط زوج محکوم به بطلان است.
- اثر حقوقی تعیین وجه التزام برای تعهد به پرداخت وجه نقددر تعهدات مربوط به تحویل وجه نقد، تعیین وجه التزام یا خسارت تاخیر تادیه از نوع وجه نقد، ربا محسوب شده و چنین شرطی باطل و بلااثر است. بنابراین در چنین تعهداتی تنها از تاریخ مطالبه طلب و با احراز تمکن مدیون و تغییر فاحش در قیمتها برابر شاخص تورم بانک مرکزی، امکان مطالبه کاهش ارزش پول قابل بررسی است. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه تا زمان اجرای حکم پیام: مطالبه خسارت تاخیر تادیه دین تا زمان اجرای حکم، با توجه به اینکه مربوط به زمان آینده است و در زمان رسیدگی هنوز کاهش ارزش پول و تغییر فاحش قیمتها معلوم نیست، نمی تواند موضوع بررسی و صدور حکم قرار گیرد.
- عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجردر مواردی که پزشکی قانونی به صورت منجز و صریح با ذکر تاریخ دقیق حجر و احاله آن به گذشته، محجوریت شخص را اعلام می نماید، اگرقضات دادگاه بخواهند بر خلاف نظریه پزشکی قانونی عمل کنند باید به طور یقینی و با بیان استدلال علمی و تخصصی، این امر را اعلام کنند و با ذکر شواهد و قراین و امارات نمی توان مبنای یک نظریه علمی و فنی و مستدل را از بین برد.
- شرط ابطال سند به جهت وقوع در بستر رودخانهاگر سندی در اجرای ثبت عمومی و قبل از قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب 1347صادر شده باشد؛ معتبر است؛ هرچند ملک در بستر رودخانه باشد؛ بنابراین دعوای ابطال اسناد موصوف به جهت آنکه بستر رودخانه ها متعلق به دولت است فاقد وجاهت قانونی است. -تایید شده( در تجدیدنظر به این جهت تصریح نشده)
- حدود مسیولیت بانک در قبال خسارات وارده به مشتریانبانک در مقابل خساراتی که در اثر عملیات آن متوجه مشتریان می شود مسیول و متعهد به جبران است؛ بنابراین در فرض پرداخت وجه چک که مبلغ آن مورد جعل قرار گرفته، حتی درصورت شناسایی مباشر ورود خسارت و صدور رای مبنی بر محکومیت کیفری وی، بانک همچنان مسیول جبران خسارت وارده به مشتری خواهد بود.
- لازمه انتقال اعیانی با عرصه موقوفهلازمه انتقال اعیانی درفرض موقوفه بودن عرصه، الزام به تنظیم سند رسمی اجاره از طریق متولی موقوفه (اداره اوقاف) است و تا قبل از تنظیم سند رسمی اجاره، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی آن، مسموع نیست.
- قابلیت تنفیذ طلاق منعقده در خارج از ایرانطلاقی که بر اساس قانون بیگانه صادر شده است، قابلیت تنفیذ و ترتیب اثر ندارد؛ بنابراین متقاضی طلاق باید برای طلاق بر اساس قانون ایران، به دادگاه ایران مراجعه کند.
- دعوی اثبات مالکیت درخصوص ملک دارای سابقه ثبتیخواسته اثبات مالکیت به عنوان دعوا قابلیت استماع نداشته و اقتضاء صدور قرار رد دعوی را دارد و صدور حکم بر بی حقی فاقد وجاهت قانونی است.
- وضعیت اموال جایگزین جهیزیه در دعوای استرداد جهیزیهاگر زوج با دارایی و اموال خود اقدام به جایگزینی برخی از اجناس جهیزیه کند، اموال جایگزین شده متعلق به زوج بوده؛ بنابراین زوجه نسبت به اموال تلف و جایگزین شده مستحق نیست.
- ضمانت اجرای کاستی مساحت مبیعاگر ملک از قرار هر متر مربع با قیمت مشخص هر متر، فروخته شود؛ اما کم تر از متراژ مشخص شده در بیاید؛ خریدار مستحق دریافت اضافه پرداختی ثمن از باب دارا شدن ناعادلانه خواهد بود؛ زیرا اجزای ثمن در برابر اجزای مبیع قرار گرفته است.
- مطالبه وجه سفته واخواست نشدهچنانچه سفته واخواست نشود در حکم اسناد عادی است و با اقامه بینه مانند شهادت شهود قابل تردید است. بنابراین در این موارد استحقاق دارنده نسبت به دریافت وجه موضوع سند باید احراز شود و صرف ید دلیل بر استحقاق وی نیست.
- ماهیت حق زارعانه و اسقاط آنحق زارعانه قطع نظر از علت وجودی آن مبتنی بر نوعی از شرط ضمنی است که بر حسب عرف و عادت محل در کلیه قراردادهای مزارعه و اجاره مربوط به اراضی زراعی لحاظ می شود.حق زارعانه هر چند یک وضعیت عرفیه است، ولی در تجزیه و تحلیل نهایی به اراده طرفین منتسب می شود؛ بنابراین در صورتی که احراز شود طرفین، این حقوق را از خود ساقط کرده اند، درخواست حق زارعانه مسموع نخواهد بود.
- خوانده دعوی الزام به تنظیم سند اعیانی ملک اوقافیدر دعوی الزام به تنظیم سند اعیانی ملکی که عرصه آن اوقافی باشد؛ لزومی به خوانده قرار دادن اداره اوقاف نیست؛ زیرا سند اعیانی بوده و انتقال سند نیز منوط به پرداخت حقوق موقوفه است.
- 1- مقصود از دستور زوج در جهت تحقق اجرت المثل ایام زوجیت2- احراز قصد تبرع زوجه جهت تحقق اجرت المثل ایام زوجیت1- در احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت، منظور از امر و دستور زوج، معناس اصطلاحی دستور نبوده بلکه طلب و درخواست وی مورد نظر است. 2- قصد تبرع یا عدم آن از امور باطنی و مربوط به فاعل کار است. بنابراین در احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت، فقط قول وی پذیرفته است و به مجرد اینکه بگوید در انجام امور منزل، قصد تبرع نداشته، باید از وی پذیرفته شود.
- صدور حکم طلاق بدون ارجاع به داوریدر دعوی طلاق بدون کسب نظر داوری، هیچ اظهارنظری حتی رد دعوی به دلیل عدم ارایه دلیل و مستند کافی، نیز امکان پذیر نیست. بنابراین اگر دادگاه بدون ارجاع به داوری حکم صادر نمایداز موجبات نقض رای در مرحله تجدیدنظر می باشد.
- تاثیر تعهدات شرکت بیمه در مقابل بیمه مرکزی ایران بر بیمه گذارقراردادهای منعقده بین بیمه مرکزی ایران و شرکت های بیمه (از جمله شرکت بیمه آسیا )مستقل از قرارداد های بین شرکت های بیمه و بیمه گذار می باشد و چنانچه شرکت بیمه آسیا تعهداتی نسبت به بیمه مرکزی داشته باشد ارتباطی به شرکت بیمه گذارنخواهد داشت.
- مطالبه وجه التزام در فرض توافق جدید بر تغییر تاریخ تعهداگر در مبایعه نامه تاریخ معینی جهت تنظیم سند رسمی مقرر شده و برای تاخیر در تنظیم سند، وجه التزام معین شده باشد، در صورت تغییر تاریخ تنظیم سند طی توافقی مجزا، وجه التزام توافق قبلی زایل می شود. زیرا اراده جدید در تغییر تاریخ تنظیم سند، توافق قبلی را بی اعتبار می کند.
- خواندگان دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک در رهندعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک در رهن بانک؛ مستلزم اقامه دعوا به طرفیت فروشنده(مالک رسمی) و مرتهن می باشد؛ در غیر اینصورت قرار عدم استماع دعوی صادر می شود.
- شرط ابطال سند ملک مشاعی به میزان قدر السهماگر طبق گواهی حصر وراثت میزان حصه سهمی در ملک مشاعی تقسیم ومسجل نشده وقابلیت تجزیه نداشته باشد؛ قرار رد دعوای ابطال سند ملک مشاعی با رعایت قدر السهم صادر خواهد شد.
- اثر فسخ قرارداد بر مطالبه خسارت قراردادیبا توجه به اینکه توافق درخصوص خسارت تاخیر در انجام تعهد در قرار دادهای خصوصی تنظیمی فی مابین افراد به جهت اهمیت موضوع پایبندی هر یک از طرفین به مفاد قرارداد است، درصورت فسخ قرار داد، مطالبه خسارت مذکور مسموع نیست.
- مطالبه هزینه احداث اعیانی توسط متصرفاگر متصرف غیر قانونی؛ بدون اذن مالک اقدام به احداث بنا در ملک مورد تصرف نموده باشد؛ استحقاق مطالبه هزینه احداث اعیانی را ندارد.
- 1- استرداد وجوه پرداختی2- تصمیم دادگاه در فرض عدم پذیرش دعوی در ماهیت3- اماره مدیونیت1- در مواردی که فردی وجهی را به دیگری می پردازد، اصل بر عدم تبرع است و می تواند آن را استرداد کند مگر آنکه طرف مقابل اثبات کند این پرداخت مبتنی بر قرض یا جهت دیگری بوده است. 2- صدور "حکم به رد دعوی" صحیح نبوده و موجب اختلاط میان قرار و حکم است. بنابراین در مقام صدور حکم در ماهیت، دردعاوی مالی حکم بر بی حقی، و دردعاوی غیر مالی، حکم بطلان دعوی صحیح است. 3- صدور سند تجاری اماره بر مدیونیت صادرکننده آن است. بنابراین صادرکننده چک، نمی تواند با ادعای اینکه وجه چک را به عنوان قرض به دارنده اعطا کرده است، استرداد آن را مطالبه کند.