آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۲۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مامورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرایی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- تردید در خصوص صلاحیت داوطلب استخدامصرف اظهار تردید در خصوص صلاحیت داوطلب استخدام از سوی برخی از منابع تحقیق، نافی صلاحیت فرد نبوده و هیات گزینش مکلف به انجام تحقیقات کامل تر می باشد.
- توجه هیات گزینش به علت عدم انجام فرایض دینی داوطلب استخدامرد صلاحیت افراد از سوی هیات گزینش به دلیل عدم انجام فرایض دینی، بدون توجه به دلایل از جمله عذر شرعی در انجام واجبات و ارایه مدارک پزشکی، فاقد وجاهت قانونی است.
- مرجع صالح در دعوی اثبات ورود خسارترسیدگی به اثبات ورود خسارت با توجه به اینکه متمایز از خواسته اثبات تخلف و مستلزم رسیدگی قضایی است؛ در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و دیوان عدالت اداری صالح به رسیدگی نیست.
- مرجع رسیدگی به دعاوی علیه شرکت آب و فاضلابشرکت آب و فاضلاب از شرکت های دولتی محسوب می شود، بنابراین رسیدگی به دعاوی علیه شرکت مذکور در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی ادارات دولتی علیه یکدیگردیوان عدالت اداری مرجع صالح رسیدگی به شکایت اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی علیه نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیر دولتی است؛ بنابراین رسیدگی به دعوی اشخاص حقوقی حقوق عمومی و سازمانهای عمومی علیه یکدیگر، با توجه به صلاحیت عام محاکم دادگستری در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- مرجع صالح در احراز تخلف سازمان اموال تملیکی در ضبط ملکرسیدگی به دعوی احراز وقوع تخلف سازمان اموال تملیکی در ضبط ملک، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض به رای هیات موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمیاعتراض به رای هیات موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی، در رد خواسته متقاضی به دلیل عدم وجود اعیانی در ملک، فاقد وصف ترافع بوده و رسیدگی به اعتراض به آن در صلاحیت دیوان عدالت اداری است؛ زیرا صلاحیت دادگاه در مورد رسیدگی به اعتراض افراد ذینفع در مواردی است که اختلافی در مالکیت بین ذینفع و متقاضی باشد.
- مرجع صالح در رسیدگی به شکایت از تصمیمات شهرداری هارسیدگی به شکایات مردم از تصمیمات شهرداری هر چند مستند به توافقنامه منعقده میان شهرداری و اشخاص حقیقی باشد، در صلاحیت ذاتی دیوان عدالت اداری است.
- مطالبه خسارت محرومیت از کسب و کار و سلب منفعتمحرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، عدم النفع محسوب می شود بنابراین دعوی جبران خسارت حاصل از آن پذیرفته نیست. همچنین این خواسته در قالب منافع ممکن الحصول نیز قابل مطالبه نیست؛ زیرا منافع ممکن الحصول، در مواردی محقق می شوند که صدق عنوان اتلاف داشته باشد.
- شرط مطالبه خسارت از نهادهای دولتیدر دعوی مطالبه خسارت از نهادهای دولتی و موسسات عمومی غیردولتی مانند شهرداری، اثبات وقوع تخلف نهادهای مذکور در صلاحیت دیوان عدالت اداری است اما الزام این نهادها به پرداخت خسارت، امری ترافعی و در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- مرجع صالح در رسیدگی به شکایت از تصمیم فدراسیون ورزشیهیات ها و فدراسیون های ورزشی از موسسات عمومی وابسته به وزارت ورزش و جوانان محسوب می شوند، بنابراین رسیدگی به شکایت از اقدامات و تصمیمات آنها در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی ابطال قبض برقرسیدگی به دعوی ابطال قبض برق مصرفی و صدور قبض صحیح به طرفیت شرکت توزیع نیروی برق، که شرکتی دولتی است به جهت ترافعی بودن در صلاحیت دادگاه های عمومی بوده و از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.
- مرجع صالح جهت تصدیق ورود خسارت در اثر اجرای طرح های دولتیچنانچه دعوی خواهان صرفا تصدیق ورود خسارت در اثر اجرای طرح های یک نهاد عمومی یا دولتی باشد، رسیدگی به آن درصلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح در رسیدگی به اعتراض سازمان تامین اجتماعی به رای مراجع اداره کارسازمان تامین اجتماعی جزء اشخاص حقوقی غیردولتی است؛ بنابراین رسیدگی به دعوی این سازمان در خصوص اعتراض به رای صادره از هییت حل اختلاف کارگر و کارفرما، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- دعاوی ناشی از قراردادهای بیمه ای و صلاحیت دیوانرسیدگی به دعاوی ناشی از قراردادها (از جمله قراردادهای بیمه ای)، خارج از صلاحیت دیوان می باشد.
- نحوه احتساب سابقه اشتغال به کارهای سخت و زیان آورهر یک سال اشتغال به کارهای سخت و زیان آور به عنوان یک و نیم سال سابقه پرداخت حق بیمه محسوب می گردد.
- صلاحیت دیوان و رسیدگی به اخطاریهصدور اخطاریه توسط سازمان های دولتی از جمله سازمان تامین اجتماعی، در زمره آرا و تصمیمات قطعی نبوده و شکایت از آن خارج از صلاحیت دیوان است.
- مصادیق مشاغل سخت و زیان آورشغل نگهبانی در شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب واقع در کارون، به دلیل ایجاد اخلال در سلامتی، از مصادیق مشاغل سخت و زیان آور است.
- جایگاه تحقیق محلی در آرای مراجع دادرسی کارعدم انجام تحقیقات محلی و استماع نظرات مطلعین در صورت ضرورت، از موجبات نقض آرای مراجع دادرسی کار در دیوان است.
- صلاحیت دیوان و دعاوی علیه بانک تجارتبا توجه به واگذاری بانک تجارت به بخش خصوصی، رسیدگی به دعاوی علیه آن، خارج از صلاحیت دیوان است.
- خواندگان در دعوای الزام به پرداخت حق بیمهدعوای الزام به پرداخت حق بیمه باید توامان به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و دستگاه متبوع کارمند باشد.
- تاثیر ازدواج مجدد زوجه دایم متوفی بر برخورداری ازمستمری بازماندگانزوجه دایم متوفی از حقوق وظیفه یا مستمری وی برخوردار می گردد و ازدواج مجدد وی نیز مانع دریافت حقوق مذکور نمی باشد.
- مراجع تامین هزینه های درمانی ایثارگرانصد در صد هزینه های درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته و افراد تحت تکفل ایشان بر عهده دستگاه های اجرایی و صد در صد هزینه های درمانی ایثارگران غیر شاغل و افراد تحت تکفل آنان، بر عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران می باشد.
- احتساب ایام استراحت پزشکی در سوابق بیمه پردازیایام استراحت پزشکی کارگر مانند ایام اشتغال وی به شرط بیمه پردازی قبل از زمان استراحت پزشکی، به عنوان سوابق بیمه پردازی، قابل احتساب است.
- تاثیر تفاوت تطبیق دراحتساب حقوق بازنشستگی و اضافه کاریدرصورتیکه حقوق ثابت و فوق العاده های مشمول کسور بازنشستگی هر یک از کارمندان به موجب قانون کاهش یابد، تا میزان دریافتی قبلی، تفاوت تطبیق دریافت خواهند نمود و این تفاوت تطبیق در محاسبه حقوق بازنشستگی نیز موثر میباشد.