لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 401
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۹۳ مورد
پس از نقض رای دادگاه در دیوان عالی کشور، رسیدگی مجدد به دادگاهی که به شرح زیر تعیین میگردد ارجاع میشود و دادگاه مرجوع الیه مکلف به رسیدگی میباشد:
الف- اگر رای منقوض به صورت قرار بوده و یا حکمی باشد که به علت نقص تحقیقات نقض شده است، رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده آن ارجاع میشود.
ب- اگر رای به علت عدم صلاحیت دادگاه نقض شده باشد، به دادگاهی که دیوان عالی کشور صالح بداند ارجاع میگردد.
ج- در سایر موارد نقض، پرونده به شعبه دیگر از همان حوزه دادگاه که رای منقوض را صادر نموده ارجاع میشود و اگر آن حوزه بیش از یک شعبه دادگاه نداشته باشد به نزدیکترین دادگاه حوزه دیگر ارجاع میشود.
- تاثیر عدم رعایت تشریفات ازدواج مجدد در صحت آنعقد نکاح، عقد رضایی بوده و به صرف ایجاب و قبول به الفاظی که صراحتا دلالت بر قصد ازدواج کند واقع می شود. بنابراین عدم اخذ مجوز ازدواج مجدد از دادگاه و عدم ثبت رسمی نکاح هرچند واجد آثار کیفری باشد، اصل نکاح را متزلزل نمی کند عنوان: تأثیر ابطال سند رسمی نکاح بر احراز وقوع آن پیام: صدور حکم به ابطال سند رسمی ازدواج به دلیل اثبات بزه جعل از ناحیه سردفتر در دادگاه صالح، برای احراز عدم وقوع نکاح دائم میان طرفین کافی نیست.
- رابطه اجرت المثل ایام زوجیت و تنصیف داراییاجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارایی زوج، در طول یکدیگر قرار ندارند بلکه در صورت تحقق شرایط لازم برای هرکدام، امکان جمع این دو وجود دارد.
- تشریفات استماع شهادت شهودجهت اعتبار شهادت به عنوان دلیل اثباتی ادعا، لازم است به طرفی که بر علیه او به شهادت استناد شده، صدور قرار و وقت دادرسی استماع شهادت اطلاع داده شود تا مجال دفاع از دعوی و جرح شاهد یا ارائه شهود معارض را داشته باشد. در غیراینصورت رای در معرض نقض در مرحله فرجام قرار می گیرد.
- تشکیل جلسه دادرسی در مرحله تجدیدنظراز آنجاکه دادگاه تجدیدنظر مرجع بازنگری ماهوی آراء است لازمه این رسیدگی ماهیتی، تشکیل جلسه دادرسی با حضور اصحاب دعوی یا وکلای آنان است. به ویژه در مواردی که دادگاه با موجه تشخیص دادن ادعای تجدیدنظرخواه در مقام نقض رأی و صدور رأی ماهیتی باشد، باید با تشکیل جلسه دادرسی و استماع مدافعات طرفین و رعایت اصل تناظر حکم مقتضی صادر کند.
- قانون حاکم بر حضانت اطفال اقلیت های مذهبیموضوع حضانت قانونا جزء احوال شخصیه محسوب نمی شود. بنابراین در صورتی که زوجین متقاضی طلاق اهل تسنن باشند، حضانت از شمول احکام مذهب آنان خارج و مشمول مقررات حاکم در کشور خواهد بود.
- استناد به نظریه کارشناسی موجود در پرونده دیگراستناد به نظریه کارشناسی که در پرونده دیگری ارائه شده و رای بر اساس آن صادر شده است،بدون اینکه نظریه مذکور به ذینفع ابلاغ و مشارالیه از حق اعتراض نسبت به آن برخوردار باشد، فاقد وجاهت قانونی است. عنوان: تجدیدنظرخواهی از رای صادره متعاقب نقض رأی اصلی در دیوانعالی کشور پیام: رای صادره از دادگاه بدوی هرچند که در پی نقض رای در دیوان عالی کشور صادر شده باشد، در مهلت قانونی قابل تجدیدنظر خواهی در دادگاه تجدیدنظر است. عنوان: صدور رأی با استناد به آراء با خواسته واصحاب متفاوت پیام: استناد به آراء دادگاه های دیگر با خواسته و اصحاب متفاوت، به لحاظ اینکه مشمول اعتبار امر مختومه نمی شود، فاقد توجیه قانونی است.
- اثر امتناع داور مرضیالطرفین از داوریدر صورت امتناع داور مرضی الطرفین از قبول داوری، از آنجاکه شرط داوری متعین بوده، منتفی می شود. عنوان: مصداق شرط خلاف قانون آمره پیام: شرط «احداث ساختمان قبل از صدور پروانه ساختمانی»; مغایر با مقررات شهرسازی و شهرداری بوده و از آنجاکه تکلیف خلاف قانون است، مطالبه وجه التزام بر اساس آن موجه نیست.
- درخواست طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوجدر صورتی که در پرونده کیفری مربوط به اتهام رابطه نامشروع زوج، به دلیل وجود عقدنامه عادی میان متهمین، قرار منع تعقیب صادر شود؛ اما زوج اقرار به ازدواج نداشته و در دعوای طلاق جعلی بودن امضای منتسب به خود در ذیل عقدنامه مذکور را ادعا کند؛ زوجه نمی تواند به استناد ازدواج مجدد زوج، تقاضای اعمال وکالت در طلاق کند بلکه بدین منظور باید رابطه زوجیت مذکور مستقلا اثبات گردد.
- خوانده دعوی انجام مقدمات تنظیم سند ملک در فرض اعطای وکالت به غیر توسط مالکدرصورتیکه مالک برای اخذ پایان کار و صورتمجلس تفکیکی به شریک خود وکالت بدهد، مسئول امور فوق همچنان مالک است و اعطای وکالت موجب توجه دعوی اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی به وکیل نمی شود.
- مصادیق سوء معاشرت زوجفحاشی، تهدید، ترک انفاق و ایراد اتهام عمل منافی عفت از مصادیق سوء رفتار و سوء معاشرت زوج با زوجه است.
- مقدمات رسیدگی به دعوی طلاق زوجین اهل سنترسیدگی به دعوی طلاق زوجینی که پیرو مذهب شافعی هستند، مستلزم هر گونه اقدام برای فصل خصومت توسط دادگاه و در صورت عدم حل اختلاف، استعلام نظریه علمای مجمع علمی اهل سنت در مذهب شافعی که در محدوده آن دادگاه وجود دارد، است.
- مصداق شخص ثالث موضوع قانون بیمه اجباریشخص مکانیک که در حین تعمیر خودرو، به دلیل حرکت خودرو بدون راننده دچار سانحه شده است، شخص ثالث محسوب می شود. از این رو خسارت وارد به وی، مشمول خسارات موضوع قانون بیمه اجباری قرار می گیرد؛ مگر آنکه تقصیر وی در بروز این سانحه اثبات شود.
- اعطای وکالت در طلاق به نحو عام و مطلق به زوجهدر صورتیکه وکالتنامه متضمن اعطای وکالت در طلاق به زوجه، منجز، عام و مطلق باشد، بدون نیاز به اثبات تحقق شروط ضمن عقد نکاح و یا احراز عسر و حرج زوجه، وی می تواند با استناد به اختیارات حاصله از وکالتنامه رأسا خود را مطلقه نماید.
- (1)- اثر پرداخت بعدی نفقه در تحقق شرط وکالت در طلاق (2)- رابطه رجوع زوجه به دادگاه برای مطالبه نفقه و عسر و حرج (3)- معنای ترک زندگی در بند 8 شروط ضمن عقد نکاحپرداخت بعدی نفقه متعاقب صدور حکم الزام به پرداخت آن، مانع از تحقق شرط ضمن عقد نکاح و پذیرش درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل مذکور نیست.
- اثر عدم اظهارنظر نسبت به یکی از خواندگاندر صورتیکه در رای صادره، نسبت به یکی از خواندگان اظهارنظر نشده باشد، این امر از موجبات بی اعتباری رای بوده و از مصادیق نقض رای در مرحله فرجام خواهی است.
- نقش زوجه در تحقق عسروحرجاگر زوجه با اقدام خود (مطالبه مهریه و زندانی کردن زوج به دلیل عدم پرداخت آن) موجبات عسروحرج را فراهم آورده باشد، جهت طلاق نمی تواند به آن استناد کند.
- استرداد دعوی بدوی در مرحله تجدیدنظرخواهیدر صورتی که «تجدیدنظر خوانده»;، دعوی بدوی را مسترد کند و دادگاه تجدیدنظر اقدام به صدور قرار «سقوط دعوی»; بدوی نماید؛ با زوال دادنامه بدوی، قرار «ابطال دادخواست تجدیدنظر»; صادر می شود.
- مسئولیت کارگر نسبت به خسارات ناشی از غیبتغیبت غیرموجه کارگر، جز کسر حقوق و مزایای ایام غیبت و احیانا اعمال مقررات انضباطی طبق قانون کار و آئین نامه های مرتبط، مسئولیت دیگری را برای وی در پی ندارد؛ بنابراین مسئولیت تعطیلی کارگاه در زمان غیبت او، بر عهده کارفرما بوده و وی باید اقدامات لازم برای ادامه کار کارگاه را صورت دهد.
- نوع عقد نکاح در فرض اختلافدر اختلاف زوجین نسبت به دائم یا موقت بودن نکاح، اصل بر دائمی بودن آن است.در فرض اثبات زوجیت و با توجه به اصل دائمی بودن نکاح در صورت اختلاف زوجین در این خصوص، اگر اصالت سند عادی که در آن میزان مهریه تعیین شده ثابت نشود، رابطه زوجیت دائم طرفین بدون ذکر مهریه احراز می شود.
- ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور زن در دادگاه خانوادهرسمیت و مشروعیت جلسه رسیدگی در دادگاه خانواده، منوط به حضور مشاور قضایی زن بوده و در صورت عدم حضور وی، حضور قاضی مشاور مرد،الزامیست. با توجه به آمره بودن این قاعده، عدم رعایت آن، از موجبات نقض رای صادره در دیوان عالی کشور است.
- شرط ثبت طلاقثبت طلاق موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه و یا تعیین تکلیف نسبت به آن است.
- نقش داوری در دعوای طلاقدر رسیدگی به دعاوی خانوادگی، ارجاع به داوری پیش از صدور گواهی عدم امکان سازش الزامی است.
- حقوق مالی زوجه در دعوی طلاقدر رسیدگی به دعوی طلاق، دادگاه مکلف است نسبت به حقوق مالی زوجه به طور دقیق رسیدگی نموده و در خصوص تعلق یا عدم تعلق آن ، تعیین تکلیف نماید.
- لزوم ارجاع به داوری در دعاوی خانوادگیدر رسیدگی به دعاوی خانوادگی، قبل از صدور گواهی عدم امکان سازش، ارجاع امر به داوری الزامی است.
- نحوه تنظیم حکم دادگاه در مورد بذل قسمتی از حقوق مالی توسط زوجهچنانچه زوجه در قبال طلاق، قسمتی از حقوق مالی خود را بذل نماید، این میزان باید به طور دقیق در حکم دادگاه مشخص گردد.