لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 401
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۹۳ مورد
پس از نقض رای دادگاه در دیوان عالی کشور، رسیدگی مجدد به دادگاهی که به شرح زیر تعیین میگردد ارجاع میشود و دادگاه مرجوع الیه مکلف به رسیدگی میباشد:
الف- اگر رای منقوض به صورت قرار بوده و یا حکمی باشد که به علت نقص تحقیقات نقض شده است، رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده آن ارجاع میشود.
ب- اگر رای به علت عدم صلاحیت دادگاه نقض شده باشد، به دادگاهی که دیوان عالی کشور صالح بداند ارجاع میگردد.
ج- در سایر موارد نقض، پرونده به شعبه دیگر از همان حوزه دادگاه که رای منقوض را صادر نموده ارجاع میشود و اگر آن حوزه بیش از یک شعبه دادگاه نداشته باشد به نزدیکترین دادگاه حوزه دیگر ارجاع میشود.
- دایره شمول شرط اسقاط خیار غبن - اثر معاوضی بودن عقد بیع1-در صورتی که اسقاط خیار غبن در قرارداد، بدون قید فاحش یا افحش صورت گرفته باشد، صرفا به اسقاط خیار غبن ساده تسری پیدا کرده و مراتب بالاتر غبن را در بر نمی گیرد. بنابراین، مغبون از قرارداد همچنان حق فسخ به موجب حدوث غبن فاحش یا افحش را دارد. 2-با توجه به معاوضی بودن عقد بیع، در هر مورد که حکم الزام به تنظیم سند انتقال مبیع صادر می شود باید تکلیف عوض و معوض توامان مشخص شود. مسکوت ماندن این امر در رای دادگاه، از موجبات نقض آن در مرحله فرجام است.
- اثر انتقال اموال در طول دادرسی بر شرط تنصیف داراییدر اعمال شرط تنصیف دارایی زندگی مشترک، چنانچه زوج پس از تاریخ ثبت دادخواست بدوی، نسبت به بعضی از اموال خود معاملاتی منعقد کند، این امر موجب اسقاط حق زوجه نسبت به آن اموال نمیشود.
- (1)- اثر پرداخت نفقه پس از صدور حکم در عسر و حرج زوجه (2)- طلاق در فرض عدم قبول بذل از جانب زوجپرداخت نفقه متعاقب بر صدور حکم نسبت به آن، هرچند مانع از تحقق شرط ضمن عقد در خصوص ترک انفاق می شود اما خود قرینه قوی بر سوء معاشرت زوج و عسر و حرج زوجه است.
- مطالبه اجرتالمثل در ایام زوجیتامکان مطالبه اجرت المثل در زمان تداوم زوجیت نیز وجود دارد.
- درخواست طلاق دلیل ضربوجرح عمدی توسط زوجبا یک بار ضرب وجرح عمدی زوجه سوء رفتار زوج نسبت به زوجه و در نتیجه عسر و حرج محقق می شود و نیازی به استمرار آن نیست.
- درخواست طلاق زوجه بهدلیل محکومیت کیفری زوجصرف محکومیت زوج به اخلال در نظم عمومی دانشگاه محل تحصیل زوجه موجب تحقق عسر و حرج زوجه نمی شود زیرا اخلال در نظم عمومی دانشگاه با اخلال در نظم خانواده دو مقوله متفاوت از همدیگر است.
- تعیین وجه التزام برای عدم پرداخت چکچنانچه در خصوص مبلغ خسارت در صورت عدم تأدیه وجه چک میزان مقطوعی تعیین شده باشد این توافق صحیح است اما دیگر خسارت تأخیر تأدیه، قابل وصول از اصل دین و مبلغ وجه التزام نخواهد بود.
- مطالبه نحله توسط اقلیتهای مذهبینحله جزء احوال شخصیه محسوب می شود و تعلق یا عدم تعلق آن به زوجه برابر مذهب زوج تعیین می شود.
- نحوه مطالبه شرط تنصیف داراییدرخواست اعمال شرط تنصیف دارایی که در ضمن عقد نکاح آمده است، در دعوای طلاق ممکن بوده و نیازی به ارائه دادخواست جداگانه نیست.
- مطالبه همزمان شرط تنصیف و اجرتالمثلمطالبه همزمان شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل ایام زوجیت وجاهت قانونی ندارد بلکه در صورت وجود شرط تنصیف، زوجه بعدا طی دعوای جداگانه می تواند اجرت المثل را مطالبه کند.
- مطالبه خسارت تأخیر در استرداد ثمنچنانچه معامله فسخ شود و ثمن نقدی به موقع مسترد نشود مشمول خسارت تأخیر تأدیه می شود.
- شرایط استناد دادگاه بهحکم دادگاه دیگربرای استناد به حکم دادگاه دیگر، باید پرونده مربوط به آن حکم مطالبه و خلاصه مفیدی از آن در پرونده منعکس شود.
- نحوه تقویم خواستههای متعدد یک دادخواستچنانچه چند خواسته مالی ضمن یک دادخواست مطرح شوند هرکدام مستقلا باید تقویم و هزینه دادرسی آن پرداخته شود
- شرایط شهادت شهودهنگامی که شهادت شهود در خصوص عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک کلی بوده و ناظر بر جزئیات نیست و منشاء آن نامشخص باشد ارزش دلایل اثباتی دعوا را ندارد.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل ضعف بینایی زوجهکتمان ضعف شدید بینایی زوجه از موارد تدلیس و ایجاد حق فسخ در نکاح محسوب نمی شود.
- نقش نظر کارشناس در تعیین اجرت المثل و نفقهتعیین میزان اجرت المثل و نفقه از موارد فنی و تخصصی است و پس از جلب نظر کارشناس دارای اعتبار است و تعیین آن بدون جلب نظر کارشناس و رأسا توسط دادگاه موجه نیست.
- خوانده دعوای مطالبه چک صادره توسط شرکتدر صورتی که چک مربوط به شرکت باشد، باید خود شرکت، خوانده قرار گیرد و دعوی متوجه صاحبان امضاء نخواهد بود.
- مطالبه خسارت ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیعدر صورت مستحق للغیر در آمدن مبیع و جاهل بودن مشتری به این موضوع، وی می تواند مطالبه غرامت کند و غرامات در بر گیرنده کاهش ارزش ثمن بر مبنای تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی بوده و شامل قیمت روز مبیع که توسط کارشناس ارزیابی میشود، نخواهد بود.
- مطالبه خسارات ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیعمنظور از «غرامات»; همان خسارتی است که به دلیل مستحقللغیر درآمدن مبیع به مشتری وارد شده است و ملاک احتساب کاهش ارزش ثمن در رأی وحدت رویه شماره 733 - 15/7/93 هیأت عمومی دیوان عالی کشور ، ثمن همان معامله است و الا اگر نظر اعضای هیأت عمومی وحدت رویه صرف کاهش ارزش پول بر مبنای ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی بوده، صراحتا در رأی مذکور به ماده 522 اشعاری استناد میشد بنابراین قدر متیقن رأی وحدت رویه آن است که تورم ناشی از کاهش ارزش ثمن با ملاحظه همان معامله یا به تعبیر دیگر تورم موضوعی لحاظ گردیده است.
- کارشناس خبره محلیاستفاده از نظر کارشناس خبره محلی، صرفا در صورت عدم امکان انتخاب کارشناس رسمی و وجود تعذرات قانونی در این باره، با ذکر مورد تعذر، رعایت تخصص و اتیان سوگند فرد خبره امکان پذیر است. در غیراینصورت نظر کارشناسی فاقد اعتبار قضایی است. عنوان: نقص رسیدگی و عدم استعلام از شورای روحانیت اهل تسنن استان پیام: دعاوی خلع ید و قلع و قمع بنا، دو خواسته مستقل محسوب می شوند و هزینه دادرسی هر کدام باید جداگانه پرداخت شود.
- حدود الزام آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری برای محاکمآرای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان عدالت و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است ولی برای محاکم دادگستری لزوم اتباع ندارد.
- دادگاه صالح در حالت تعدد خواندگانهرگاه یک ادعا راجع به خواندگان متعدد باشد که در حوزه های قضائی مختلف اقامت دارند خواهان می تواند به هریک از دادگاه های حوزه های یادشده مراجعه نماید اعم از آن که اشخاص خوانده حقیقی و یا حقوقی و یا مشترک از اشخاص حقیقی یا حقوقی باشند.
- تأثیر عدم آغاز زندگی مشترک در مطالبه نفقهتعهد به پرداخت نفقه از زمان انعقاد نکاح بر ذمه زوج مستقر می شود و عدم آغاز زندگی مشترک خللی در این تعهد ایجاد نمی کند.
- فرجامخواهی از رای صادره در دعوای ابطال سند وقفنامهدعوای ابطال سند وقف نامه، داخل در عنوان دعوای راجع به اصل وقفیت بوده و رای صادره در این دعوا، قابل فرجام خواهی است.
- رابطه بذل تمام مهریه با تحقق عسر و حرجبذل تمام یا قسمت عمده مهریه، می تواند عرفا اماره بر عسر و حرج زوجه تلقی شود.