آرای قضایی مرتبط با ماده 1106
قانون مدنی — ۸۹ مورد
در عقد دایم نفقه زن به عهده شوهر است.
- ظهور زندگی مشترک در پرداخت نفقه زوجهدر صورتی که زوجین با هم زندگی مشترک داشته باشند، اصل بر این است که نفقه زوجه تامین می شود؛ بنابراین در دعوی مطالبه نفقه، زوجه باید دلیلی که موجبات اثبات عدم پرداخت نفقه را از ناحیه زوج ایجاب کند، ارایه دهد.
- مطالبه نفقه دوران عقدمطالبه نفقه دوران قبل از شروع زندگی مشترکنفقه دوران عقد و قبل از شروع زندگی مشترک قابل مطالبه بوده و خرید جشن عقد به منزله نفقه تلقی نمی شود.
- (1)- بار اثبات دعوا در مطالبه نفقه زوجه (2)- قابلیت اسقاط نفقه دادن به زوجهدر دعوی مطالبه نفقه نیازی به اثبات تمکین توسط زوجه نیست و زوج باید دلایل پرداخت نفقه به زوجه را ارایه کند؛ زیرا اصل در دعوی مطالبه نفقه برعدم پرداخت نفقه از ناحیه زوج است. تکلیف مرد به دادن نفقه ناشی از حکم قانون است و قابل اسقاط نبوده و هر قرار داد مخالف آن خواه قبل از نکاح و یا بعد آن باطل است.
- تعیین میزان نفقه بدون ارجاع به کارشناسیدر صورتی که در دعوی مطالبه نفقه، مبلغ درخواستی زوجه با توجه به وضعیت اقتصادی جامعه متعارف باشد، دادگاه می تواند بدون ارجاع به کارشناس، مبلغ مذکور را ملاک صدور حکم قرار دهد.
- تعیین نفقه بدون ارجاع به کارشناسیاگر مبلغ درخواستی زوجه بابت نفقه نسبت به شرایط اقتصادی جامعه متعارف باشد؛دادگاه بدون ارجاع به کارشناس، زوج را محکوم به پرداخت نفقه می نماید.
- اسقاط حق نفقهتکلیف مرد به دادن نفقه در عقد دایم، ناشی از حکم قانون و غیر قابل اسقاط است؛ بنابراین هرقرارداد خلاف تکلیف نفقه،خواه قبل از نکاح یا بعد از آن، باطل است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشصرف اعتراض به نظریه کارشناس، بدون ذکر دلیل مخدوش بودن آن، از موارد بی اعتباری نظریه کارشناس و رای صادره بر اساس آن نیست.
- حذف تکراریدر موادی که زوجین در یک منزل با هم زندگی مشترک دارند، ظاهر این است که شوهر نفقه همسر خود را پرداخت کرده است.
- مطالبه نفقه قبل از شروع زندگی مشترکبه مجرد وقوع عقد نکاح، زوجه مستحق نفقه بوده و عدم شروع زندگی مشترک، مانع عدم استحقاق نفقه نیست.
- شرط مطالبه نفقه در فرض ترک منزل توسط زوجهدر فرضی که زوجه منزل را ترک کرده، جهت مطالبه نفقه باید دلیل موجهه عدم تمکین خود را اریه کند.
- درخواست حضانت توسط مادر با وجود محکومیت کیفریمحکومیت کیفری مادر به دلیل رابطه نامشروع، مانع از حق حضانت وی در دوره اولویت نیست.
- اثر عدم تمکین بعد از محکومیت زوج به پرداخت نفقهدر صورتی که حکم تمکین موخر بر تاریخ قطعیت حکم به پرداخت نفقه معوقه باشد؛ عدم تمکین زوجه بعد از حکم مذکور خللی در مبالغ دریافتی بابت نفقه قبلی وی وارد نمی کند.
- وضعیت حقوقی قرارداد زوجین در خصوص نفقهتکلیف مرد به دادن نفقه ناشی از حکم قانون است و قابل اسقاط نیست؛ بنابراین هر قرار داد مخالف آن خواه قبل از نکاح و یا بعد آن باطل و بلااثر است. عنوان: قرار منع تعقیب به علت فقدان قصد قتل عمد پیام: اصل بر تمکین زوجه است؛ بنابراین مادام که نشوز وی ثابت نشود، نیازی به اثبات تمکین خود ندارد و صرف ارایه دلیل حاکی از وجود علقه زوجیت جهت مطالبه نفقه کافی است.
- حدود تکلیف پدر به پرداخت نفقه دخترنفقه دختر مادامی که ازدواج نکرده و شاغل نیست بر عهده پدر است.
- تجدیدنظرخواهی از حکم مستند به اقراردر صورت اقرار زوج به عدم پرداخت نفقه، حکم به پرداخت آن از آنجا که مستند به اقرار است، قابل تجدیدنظرخواهی نیست.
- واخواهی از رای حضوریدر صورتی که دادگاه به اشتباه رای را غیابی اعلام کند؛ محکوم علیه حق واخواهی ندارد و دادخواست وی تجدیدنظرخواهی تلقی می شود.
- نحوه تعیین میزان نفقه توسط دادگاهاگر میزان نفقه مطالبه شده توسط زوجه از نظر دادگاه عادلانه باشد، موضوع به کارشناسی ارجاع نمی شود.
- شرط تحقق نشوزصرف صدور حکم تمکین علیه زوجه به معنی نشوز نیست؛ بلکه باید اجراییه صادر شود و زوجه به منزل مستقل دعوت شود که در صورت عدم تمکین ناشزه خواهد شد.
- اصل حاکم در پرداخت نفقهپس از برقراری رابطه زوجیت، حقوق و تکالیف زوجین از جمله پرداخت نفقه در برابر یکدیگر برقرار می گردد و در صورت مطالبه نفقه، زوج باید دلیل بر پرداخت آن ارایه نماید. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه نفقه پیام: خسارت تاخیر تادیه نفقه تا زمان اجرای حکم به دلیل مشخص نبودن تمکین زوجه قابل مطالبه نیست.
- بار اثبات عدم تبرع در مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیتدر مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت با توجه به عرف و سنت های زندگی ایرانی، شرط بنایی ارتکازی از زمان شروع زوجیت و ظهور عرفی، قصد بر تبرع است و خلاف این فرض باید توسط زوجه به اثبات برسد.
- نحوه تعیین نفقه توسط دادگاهدر صورتی که میزان نفقه پرداختی هر ماه توسط زوجه معین شود و مبلغ درخواستی زوجه متعارف با وضعیت اقتصادی جامعه باشد، قرار کارشناسی جهت تعیین میزان نفقه صادر نمی گردد.
- (1)- اعتبار قرارداد زوجین در خصوص نفقه (2)- بار اثبات دعوا در مطالبه نفقه1- تکلیف مرد به دادن نفقه، ناشی از حکم قانون است؛ بنابراین قابل اسقاط نبوده و هر قرارداد مخالف آن، خواه قبل از نکاح و یا بعد آن، باطل است. 2- در دعوای مطالبه نفقه، زوجه نیازی به اثبات تمکین ندارد زیرا در دعوی مذکور اصل بر عدم پرداخت نفقه از ناحیه زوج است؛ بنابراین زوج باید دلایل پرداخت نفقه به زوجه را ارایه کند.
- تاثیر ترک منزل توسط زوج بر تحقق بزه ترک انفاقصرف ترک منزل توسط زوج دلیلی بر ارتکاب بزه ترک انفاق از جانب وی نیست.
- تاثیر تمکین در تحقق بزه ترک انفاقصدور حکم الزام به تمکین می تواند موید عدم تمکین و نشوز زوجه و مانع از تحقق بزه ترک انفاق باشد.
- (1) بار اثباتی استحقاق نفقه زوجه(2) مطالبه نفقه قبل از شروع زندگی مشترک(1)- در دعوی مطالبه نفقه، نیازی به اثبات تمکین توسط زوجه نیست و زوج باید نشوز وی را اثبات کند تا مانع پرداخت نفقه شود. (2)- زوج مکلف به فراهم کردن زمینه شروع زندگی مشترک است؛ بنابراین زوجه از تاریخ عقد مستحق نفقه بوده و نفقه دوران قبل از شروع زندگی مشترک قابل مطالبه است.