آرای قضایی مرتبط با ماده 1106
قانون مدنی — ۸۹ مورد
در عقد دایم نفقه زن به عهده شوهر است.
- نحوه رسیدگی در دادگاه خانوادهاگرچه رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام می شود؛ اما تبادل لوایح از قواعد آمره بوده و تخطی از این امور فاقد وجاهت قانونی است.
- درخواست طلاق به جهت ترک انفاق در دوران اعمال حق حبسدر صورت استفاده زن از حق حبس به دلیل عدم تادیه مهریه، چنانچه شوهر نفقه را به مدت شش ماه نپردازد زن نمی تواند به استناد شرط عدم پرداخت نفقه به مدت شش ماه که در نکاح نامه ها قید می شود، از حق طلاق استفاده کند.
- مطالبه نفقه دوران عقددر دوران عقد که زوجه در منزل پدرش است و در تمکین کامل زوج نیست، زوجه مستحق نفقه نبوده و بنای طرفین نیز بر عدم انفاق است.
- شرط صدور حکم تمکینتمکین شرط استحقاق زوجه نسبت به دریافت نفقه نیست، بلکه نشوز وی مانع آن است. بنابراین در دعوی مطالبه نفقه، صرف اثبات رابطه زوحیت برای الزام زوج به پرداخت نفقه کافی بوده و زوجه نیازی به اثبات در تمکین بودن خود ندارد.
- حکم پرداخت نفقه تا زمان استحقاقمحکوم کردن زوج نسبت به نفقه آینده زوجه که در زمان صدور حکم هنوز بر ذمه زوج مستقر نشده است، صحیح نیست.
- مطالبه نفقه دوران عقددردوران عقد و زندگی زوجه درکنار خانواده اش، بنای طرفین بر عدم انفاق از سوی زوج است.
- تاثیر عدم آغاز زندگی مشترک در مطالبه نفقهتعهد به پرداخت نفقه از زمان انعقاد نکاح بر ذمه زوج مستقر می شود و عدم آغاز زندگی مشترک خللی در این تعهد ایجاد نمی کند.
- مدعی در دعوی مطالبه نفقهدر عقد دایم نفقه زوجه برعهده زوج است و زوج باید نشوز زوجه و عدم تعلق نفقه به وی را در دادگاه اثبات کند.
- اعتراض زوجه به میزان اجرت المثلچنانچه علی رغم شروع زندگی مشترک زوجین، زوجه باکره غیرمدخوله باقی مانده و از حق حبس استفاده کرده باشد، استحقاق نفقه را دارد.
- مبداء محاسبه نفقه زوجه در فرض اعمال حق حبسچنانچه زوجین زندگی مشترک خود را شروع نکرده باشند و زوجه دلیلی مبنی بر اینکه این امر ناشی از امتناع زوج از فراهم نمودن مقدمات شروع زندگی مشترک باشد ارایه نکند، عذر موجه عدم تمکین ثابت نیست و زوجه از زمان اعمال حق حبس می تواند نفقه مطالبه کند و نه از زمان انعقاد عقد ازدواج.
- اصل حاکم در پرداخت نفقهاصل بر عدم پرداخت نفقه زوجه است و مرد باید پرداخت نفقه یا ناشره بودن زن را ثابت کند.
- اثر اثبات نشوز در دعوی مطالبه نفقهزوج در زمان زوجیت عقد دایم، مکلف به پرداخت نفقه به زوجه است و زوجه هنگامی استحقاق نفقه ندارد که زوج توسط ارایه ادله متقن، از جمله صدور حکم محکومیت قطعی زوجه به تمکین، نشوز زوجه را اثبات نماید.
- اثر حکم تمکین در مطالبه نفقهاثر حکم تمکین بر پرداخت نفقه، پس از قطعیت دادنامه است و تا قبل از آن، نفقه معوقه قابل مطالبه است.
- اماره حاکم در پرداخت نفقه زوجهدر طول دوران زندگی مشترک، ظاهر بر پرداخت نفقه زوجه است و در این وضعیت، زوجه برای دعوای الزام به پرداخت نفقه، باید دلیلی مبنی بر عدم پرداخت نفقه ارایه کند.
- مبدا محاسبه نفقه دوران عقد در فرض اعمال حق حبسبه محض عقد نفقه زوجه بر عهده زوج است و تاریخ اعمال حق حبس از جانب زوجه تاثیری در قضیه ندارد.
- نقش زندگی مشترک در پرداخت نفقهشرط پرداخت نفقه به زوجه، عقد نکاح است و نه زندگی مشترک، یعنی چنانچه زوجین زندگی مشترک را آغاز ننموده باشند باز هم زوج مکلف به پرداخت نفقه است.
- عدم اظهارنظر نسبت به بخشی از خواستهاگر دادگاه بدوی در خصوص بخشی از خواسته اظهارنظر نکرده باشد، دادگاه تجدیدنظر پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می کند.
- مدت اعتبارحکم طلاق ناشی از اعمال وکالت زوجهدر مواردی که دادگاه حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت ناشی از تخلف ضمن عقد نکاح صادر می نماید، مهلت اجرای آن شش ماه است.
- صدور رای بدون اخذ نظر مشاور در دعاوی خانوادگیصدور رای از دادگاه خانواده بدون اخذ نظر مشاور، هرچند در دادگاه تجدیدنظر تایید شده باشد، از موارد نقض در دیوان عالی کشور محسوب می شود.
- توافق درخصوص عدم تعلق نفقهتوافق بر اینکه زوجه تا تاریخ عروسی، در منزل پدرش باشد، به معنی توافق بر عدم انفاق است.
- تعیین نفقه توسط دادگاه بدون کارشناسیدر صورت تعیین مبلغ متعارف و مناسب با موقعیت اجتماعی زوجه ضرورتی به اخذ نظریه کارشناسی در این زمینه نیست و دادگاه می تواند راسا اقدام به تعیین مبلغ نماید.
- اصاله الظهور در پرداخت نفقهزمانی که زوجین در یک منزل زندگی مشترک دارند بر اساس قاعده اصاله الظهور زوج نفقه زوجه را پرداخت کرده است.
- سقوط حق حبسحق حبس زوجه به صرف زندگی مشترک زوجین ساقط نمی شود.
- اختلاف در نوع نکاحدر صورت اختلاف در موقت یا دایمی بودن نکاح، قول زوجه مقدم است بنابراین در فرضی که زوج یا وراث وی، ادعای موقت بودن عقد نکاح را داشته باشند ارایه دلیل بر عهده آنان است.
- رابطه نفقه و تمکیننفقه فرع بر تمکین است.