آرای قضایی مرتبط با ماده 29
قانون حمایت خانواده — ۴۴۵ مورد
دادگاه ضمن رای خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده (336) قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینه های حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ می کند. همچنین دادگاه باید با توجه به وابستگی عاطفی و مصلحت طفل، ترتیب، زمان و مکان ملاقات وی با پدر و مادر و سایر بستگان را تعیین کند. ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه است. طلاق درصورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیز ثبت می شود. در هرحال، هرگاه زن بدون دریافت حقوق مذکور به ثبت طلاق رضایت دهد می تواند پس از ثبت طلاق برای دریافت این حقوق از طریق اجرای احکام دادگستری مطابق مقررات مربوط اقدام کند.
- تاثیر عدم رضایت زوجه بر درخواست طلاق از سوی زوجمطابق قانون و عموم قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق، زوج اختیار دارد هروقت بخواهد زوجه اش را طلاق دهد و مخالفت یا عدم رضایت زوجه موثر در مقام نمی باشد.
- تاثیر مخالفت زوجه با طلاقاگر زوج، متقاضی طلاق همسرش باشد اختیار دارد هروقت بخواهد همسرش را با رعایت مقررات قانونی مطلقه نماید و مخالفت یا عدم رضایت زوجه در این خصوص موثر در مقام نمی باشد.
- قلمرو اعمال ماده 29 قانون حمایت خانوادهتعیین تکلیف نسبت به حقوق مالی زوجه از جمله مهریه از شمول حکم مقرر در ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده م در صورت درخواست طلاق از سوی زوجه خارج بوده و صرفا در دعوی طلاق به درخواست زوج به منظور جلوگیری از سوء استفاده مرد از اختیار مطلقش در طلاق زوجه و نیز حفظ بنیان خانواده و جلوگیری از تزلزل آن قابل اعمال و اجرا می باشد.
- مدت اعتبارحکم طلاق ناشی از اعمال وکالت زوجهمدت اعتبار حکم احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق، شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی می باشد و تعیین مدت سه ماه خلاف مقرره قانونی می باشد.
- نوع رای دادگاه در فرض تحقق شروط ضمن عقد نکاحچنانچه تشخیص دادگاه بر احراز تحقق شروط ضمن عقد نکاح باشد، صرفا مقتضای صدور حکم به اعمال وکالت در طلاق و نه صدور حکم طلاق زوجه را دارد که در این فرض هم اعطای نمایندگی به سردفتر طلاق جهت اجرای صیغه طلاق در صورت امتناع زوج فاقد وجاهت خواهد بود.
- رابطه اجرت المثل ایام زوجیت و نحلهنحله بدل اجرت المثل محسوب بوده , قابل جمع با یکدیگر نمی باشد. بنابراین با تعیین نحله ایام زوجیت برای زوجه استحقاق وی نسبت به اجرت المثل منتفی خواهد بود.
- میزان اعتبار شرط ضمن عقد نکاح توافقیاگر ضمن عقد نکاح، زوج متعهد گردیده که هر زمان منزلی را خریداری نماید، سه دانگ آن را به زوجه منتقل کند چنانچه تا زمان اجرای صیغه طلاق زوج منزلی را خریداری کرده باشد مکلف به ایفای تعهد خود بوده و زوجه هم حق دارد با الزام زوج به انجام تعهدش ، حقوق خود از بابت شرط ضمن عقد نکاح را استیفا نماید.
- تکلیف دادگاه در فرض اختلاف نسبت به مهریهدر دعوای طلاق اگر در خصوص مهریه، دادخواستی مبنی بر ابطال سند عادی اقرارنامه زوجه در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد دادگاه باید با صدور قرار توقف رسیدگی منتظر نتیجه دعوای مذکور باشد.
- اعمال وکالت در طلاق به جهت اعتیاد زوجسابقه اعتیاد طولانی مدت زوج به مواد مخدر (متادون و متابولیت) و عدم توانایی در ترک آن از موجبات تحقق بند 7 از شروط ضمن عقد نکاح خواهد بود.
- ابرام رای در صورت تفاوت فاحش نظر دادگاه بدوی و تجدیدنظر در میزان نحلهدر تعیین میزان نحله در صورت تفاوت فاحش نظر دو دادگاه بدوی و تجدیدنظر، رای قابل ابرام در دیوان عالی نخواهد بود و ارجاع موضوع به کارشناس ضروری است.
- رابطه اجرت المثل ایام زوجیت و نحلههرگاه زوجه مستحق دریافت اجرت المثل شناخته نشود، دادگاه با در نظر گرفتن استطاعت مالی زوج و مدت سنوات زندگی مشترک مبلغی را به عنوان نحله جهت پرداخت زوج به زوجه تعیین می نماید.
- چگونگی از بین رفتن آثار حکم الزام به تمکین زوجههر چند زوجه برابر آرای صادره ملزم به تمکین عام و خاص از زوج می باشد؛ اما عدم تمایل به ادامه زندگی مشترک علی رغم وساطت اطرافیان و شوراها و داوران و نیز ابراز اعلام کراهت و بذل کلیه حقوقی مالی ناشی از عقد نکاح از جمله مهریه اثر اجرای حکم تمکین را از میان برده است.
- مصادیق عسر و حرج زوجهبا توجه به اینکه اولا: با ملاحظه دادنامه های کیفری طرفین دارای اختلافات اساسی میباشند. ثانیا: برابر تحقیقات محلی اختلافات خانوادگی و عدم زندگی مشترک و حضور زوجه در منزل پدر تایید گردیده است. ثالثا: داوران نیز مصلحت زوجین را بر جدایی و طلاق دانسته اند. رابعا: گواهی شهود حکایت از آن دارد که رفتار و اعمال سوء زوج (عدم پرداخت نفقه، ترک زوجه و …. ) باعث سختی شدید در زندگی زوجه گردیده است. خامسا: مفارقت جسمانی بین زوجین نیز به نوبه خود نشانگر عدم وجود رابطه عاطفی زوجه است؛ لذا اعمال و رفتار ارتکابی از ناحیه زوج در زندگی مشترک از مصادیق عسر و حرج و مشقت در زندگی موضوع تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی است.
- مصادیق عسر و حرج در دعوای طلاقبا عنایت به اینکه اولا: زوجه هیچگونه علقه عاطفی و وابستگی به زوج ندارد. ثانیا: طرفین دارای اختلافات اساسی در زندگی مشترک می باشند. ثالثا: داوران نیز مصلحت زوجین را بر جدایی و طلاق دانسته اند. رابعا: حسب گواهی شهود رفتار و اعمال سوء زوج ( ضرب و شتم، بداخلاقی و رفتار نامناسب، عدم پرداخت نفقه و …. ) باعث سختی شدید در زندگی زوجه گردیده است. خامسا: مفارقت جسمانی بین زوجین نشانگر عدم وجود رابطه عاطفی زوجه است. بنابراین مجموع اعمال و رفتار ارتکابی از ناحیه زوج در زندگی مشترک از مصادیق عسر و حرج و مشقت در زندگی موضوع تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی است.
- مصادیق عسر و حرج زوجهبا عنایت به اینکه اولا: طرفین دارای اختلافات اساسی میباشند. ثانیا: مشاور و داوران نیز مصلحت زوجین را بر جدایی و طلاق دانسته اند. ثالثا: رفتار و اعمال زوج (رها کردن زوجه، عدم برگزاری عروسی و عدم شروع زندگی و عدم خرید لوازم و عدم تهیه و پرداخت نفقه مناسب شان ، و پرونده های متعدد …. ) باعث سختی شدید در زندگی و تنفر زوجه از زوج گردیده است. بدین وصف، اعمال ارتکابی از ناحیه زوج از مصادیق عسر و حرج و مشقت در زندگی موضوع تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی میباشد.
- رأی قضایی شماره 9909974125301842رأی دادگاه بدوی خواهان: اقای ج. ک. فرزند ن. به نشانی * خوانده: خانم س. ا. فرزند ن. به نشانی * خواسته: صدور گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج رای دادگاه در خصوص داد
- رأی قضایی شماره 9809972518700016رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: خانم ش. ز. ا. ع. فرزند ح. با وکالت اقای م. ا. فرزند ع. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: اقای ح. ق.
- اعتبار امر مختومه در حکم ملاقات با فرزندرای دادگاه در خصوص خواسته ملاقات با فرزند از اعتبار قضیه محکوم بها (اعتبار امر مختومه) برخوردار نیست.
- پذیرش اعاده دادرسی به جهت کذب بودن اقرار محکوم علیهدادگاه تجدیدنظر اعتراض زوج در مورد مهریه را وارد دانسته با این استدلال که با توجه به سند رسمی زوجه اعلام داشته است: مهریه خود را دریافت کرده است و موضوع پرداخت مهریه منتفی است. اعاده دادرسی نسبت به حکم مزبور مورد پذیرش است زیرا زوجه فرجام خواه مدعی کذب بودن اقرار خود مبنی بر دریافت مهریه میباشد و این ادعا با توجه به مواد ۱۲۷۶ و ۱۲۷۷ قانون مدنی قابل استماع بوده و رسمی بودن اقرارنامه با توجه به این که برحسب اعلام دفترخانه تنظیم کننده بر مبنای اظهارات او تنظیم گردیده مانع رسیدگی به ادعای کذب اقرار وی نیست.
- ثبت طلاق در صورت تقسیط محکوم بهبا توجه به قسمت اخیر ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۲/۱ طلاق در صورت تقسیط محکوم به نیز ثبت می شود.
- ضمانت اجرای عدم تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه در گواهی عدم امکان سازشمستند به ماده 26 قانون حمایت خانواده و نیز به اسنتاد به قاعده فقهی "الطلاق بید من اخذ بالساق" در صورتی که طلاق، توافقی یا به درخواست زوج باشد، دادگاه به صدور گواهی عدم امکان سازش اقدام و اگر به درخواست زوجه باشد، حسب مورد، مطابق قانون به صدور حکم الزام زوج به طلاق یا احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق مبادرت میکند.
- تشخیص سبب دعوای طلاق از ناحیه زوجهدر دعوی طلاق از ناحیه زوجه، با توجه به تفاوت آثار هرکدام از دو سبب "عسر و حرج زوجه" و "تخلف از شرط ضمن عقد نکاح"، حکم دادگاه باید مبتنی بر همان سبب و جهتی صادر شود که در دادخواست ذکر شده است.
- جمع بین اجرت المثل و شرط تنصیف داراییوجود حق تنصیف دارایی برای زوجه موجب عدم استحقاق وی نسبت به اجرت المثل نیست. -
- مطالبه هزینه های پرداختی توسط زوجه در زندگی مشترکحقوق مالی زوجه که به عنوان متفرعات دعوی طلاق مورد حکم دادگاه قرار می گیرد، در قانون تصریح شده است؛ از آنجایی که صدور حکم نسبت به این حقوق بدون تقدیم دادخواست از ناحیه زوجه، استثنایی و تکلیف قانونی است، سایر مطالبات زوجه از جمله مطالبه هزینه های صرف شده در زندگی مشترک، از شمول آن خارج بوده و مطالبه آن نیازمند طرح دادخواست مستقل است. -
- بار اثبات در احراز محکومیت کیفری مخالف با حیثیت زوجهدرصورتی که محکومیت کیفری زوج (سرقت تعزیری)، عرفا با حیثیت خانوادگی هر خانواده مومن و متدین ومقید به اخلاق مغایرت داشته باشد، شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق محقق می شود؛ و اگر زوج مدعی خلاف این امر است، خود او باید فقدان اوصاف مذکور در زوجه و یا خانواده اش را ثابت کند.