رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: ۱ اقای م. ب. با وکالت اقای م. ط. ا. در تاریخ ۹۵/۱۲/۶ دادخواستی به طرفیت خانم ن. ج. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به دادگاه خانواده *تقدیم نموده که به شعبه *ارجاع گردیده و در جریان رسیدگی قرار گرفته است. درجلسه اول دادرسی که وکیل زوج و زوجه حضور داشتند وکیل زوج ضمن تکرار خواسته دعوی اظهارداشته: زوجه به استناد سند رسمی مضبوط در پرونده تمام مهریه مافی القباله خود را دریافت نموده است. درخصوص سایر حقوق مالی روجه در جلسه مربوط مطالب به اگاهی می رسد. [تصویر سند مورد استناد وکیل زوج به شماره ۱۱۵۹۹۴/۱۰/۱۳ در برگ ۷ پرونده پیوست است.] در این جلسه خوانده اظهار داشته است: من موارد قانونی را نمی دانم میخواهم وکیل بگیرم من با طلاق موافق نیستم. ما فرزند مشترکی ندارم. درپایان این جلسه دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و مقرر کرده مراتب به طرفین ابلاغ و شرایط داوری به انها تفهیم گردد. متعاقب ان اقای ف. ص. – وکیل دادگستری – با تقدیم وکالتنامه خود را به وکالت خوانده معرفی نموده و در لایحه تقدیمی با انکار پرداخت مهریه زوجه که عبارت از ششصد عدد سکه تمام بهار ازادی بوده به او خواستار دعوت زوج و تحقیق از او در مورد کیفیت پرداخت مهریه زوجه گردیده و در صورت امتناع از اوحضور در دادگاه خواسته دفترخانه محل تنظیم سند دعوت و از او اخذ توضیح شود. همچنین با اعلام عدم تمایل خوانده به طلاق خواستار کلیه حقوق قانونی او و استرداد جهیزیه و طلاجات به ارزش تقریبی بیست میلیون تومان و سند خودرو او که نزد خواهان می باشد.گردیده است. ( ص۲۳ ) خواهان اقای س. خ. و خوانده اقای ف. ا. ج. را به عنوان داور خود معرفی کرده اند ( ص۲۸ و ۲۵ ) و داوران زوجین در نظریه های خود ادامه زندگی مشترک زوجین را میسور ندانسته و نظر به صدور گواهی عدم امکان سازش داده اند. ( ص۲۵ و۲۷ ) متعاقب ان دادگاه با توجه به انکار زوجه از دریافت مهریه توسط او ، دستور تعیین وقت و دعوت طرفین با تذکر ضرورت حضور زوج در جلسه دادرسی را داده است. جلسه دادگاه برای تاریخ ۹۶/۲/۳۱ ساعت ۹ صبح تعیین شده است. دراین جلسه زوج حاضر نشده و وکیل او و زوجه و وکیل او حاضر گردیده اند. وکیل زوجه اظهارات قبلی خود به شرح لایحه تقدیمی دایر به عدم پرداخت مهریه از سوی زوج به زوجه را تکرار کرده و وکیل زوج در پاسخ او صرفا به سند رسمی ارائه شده استناد کرده است. دادگاه برای تعیین نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر نموده ( ص ۵۸ ) همچنین از دفترخانه تنظیم کننده اقرارنامه زوجه در مورد دریافت مهریه استعلام کرده که ایا مهریه زوجه دردفترخانه به او پرداخت شده است.یاخیر ( ص۷۱ ) کارشناس منتخب دادگاه میزان نفقه گذشته ، نفقه ایام عده و اجرت المثل ایام زوجیت زوجه را مجموعا مبلغ یکصدوشصت و سه میلیون و هشتصد هزار ریال تعیین و اعلام داشته زوجه به دریافت مبلغ سی میلیون ریال اذعان نموده است. ( ص ۶۲ ) سردفتر دفترخانه ۲۶۴ *نیز به دادگاه اعلام داشته: این دفترخانه برحسب اقرار اقرارکننده سند تنظیم نموده است.و لاغیر. درضمن درحضور اینجانب سردفتر و کارمندانم و دفتریار موارد رد و بدل شدن مبالغ مشاهده نگردید. ( ص۷۲ ) سرانجام دادگاه بموجب دادنامه شماره *پس از بیان مشخصات زوجین و خواسته دعوی و این که تلاش و مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد سازش میان زوجین موثر نبوده و زوج اصرار بر طلاق داشته به استناد ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی و قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق ضمن صدور گواهی عدم سازش میان زوجین به انها اجازه داده است.با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و ثبت ان با رعایت شرایط مصرح در دادنامه اقدام نمایند. شرایط مذکور در دادنامه به این شرح است: پرداخت مهریه از سوی زوج به زوجه به تعداد ۶۰۰ عدد سکه بهار ازادی ( با توجه به بررسی بعمل امده و عدم حضور زوج درجلسه رسیدگی با وصف ابلاغ ) احزار نشده لذا وی می بایست مهریه زوجه را پرداخت نماید. …. – زوج می بایست نفقه زوجه از تاریخ ۹۵/۷/۲۱ لغایت ۹۶/۷/۲۰ و نفقه ایام عده و اجرت المثل ایام زندگی مشترک از ۹۴/۲/۱۲ لغایت ۹۵/۷/۲۰ جمعا به مبلغ یکصدو شصت و سه میلیون و هشتصد هزار ریال و نفقه زوجه از۹۶/۷/۲۱ لغایت اجرای صیغه طلاق از قرار مبلغ دویست هزار ریال پرداخت نماید. در رای دادگاه حکم به رد خواسته زوجه نسبت به جهیزیه صادر شده. و تصریح گردیده حسب بررسی بعمل امده زوج فاقد اموال و دارایی میباشد. و موضوع تنصیف دارایی منتفی است.دیگراین که زوجین فرزند مشترک ندارند و زوجه جهت اخذ تست بارداری و معرفی به پزشکی قانونی با وصف ابلاغ اقدام ننموده است.نوع طلاق نیز رجعی و عده در صورت عدم حمل از تاریخ اجرای صیغه طلاق سه تعیین طهر شده است. ۲ اقای م. ط. ا. به وکالت زوج از رای صادره تقاضای تجدیدنظر کرده است. اعتراضات او به شرح مندرج در لایحه اعتراضیه این است.که مهریه زوجه به او پرداخت گردیده است. پرونده پس از انجام تشریفات قانونی به دادگاه تجدیدنظر استان *ارسال و به شعبه ششم ارجاع گردیده و این شعبه به شرح دادنامه شماره *اعتراض زوج در مورد مهریه را وارد دانسته با این استدلال که با توجه به سند رسمی که زوجه اعلام داشته است.مهریه خود را دریافت کرده است.موضوع پرداخت مهریه منتفی است.و از دادنامه حذف میشود. رای تجدیدنظر خواسته را اصلاح و تایید کرده است. این رای درتاریخ ۹۲/۲/۴ به وکیل زوجه ابلاغ شده است. ۳ اقای ف. ص. به وکالت زوجه در مهلت قانونی از رای اخیر درخواست فرجام کرده است. دادخواست او در تاریخ ۹۷/۲/۲۲ در دفتر دادگاه صادرکننده رای فرجامخواسته ثبت و پس از ابلاغ به فرجام خوانده و وصول پاسخ او به همراه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه وکیل فرجام خواه مشتمل بر مطالبی در انکار پرداخت مهریه به زوجه از سوی زوج و شرح و بسط پیرامون ان است.و با اشاره به عدم حضور زوج در دادگاه نخستین برای ادای توضیح در مورد چگونگی پرداخت مهریه و اعلام دفترخانه تنظیم کننده سند اقرارنامه زوجه به این که در هنگام تنظیم سند مهریه ای پرداخت نشده ، رای فرجام خواسته را فاقد وجاهت قانونی دانسته و خواستار نقض ان گردیده است. لایحه مزبور و پاسخ فرجام خوانده زمان شور خوانده میشود.عضو ممیز – ج. ا. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه اعتراضات فرجام خواه وارد و دادنامه فرجام خواسته در خور نقض است ، زیرا زوجه فرجام خواه مدعی کذب بودن اقرار خود مبنی بر دریافت مهریه میباشد. و این ادعا با توجه به مواد ۱۲۷۶ و ۱۲۷۷ قانون مدنی قابل استماع بوده و رسمی بودن اقرارنامه با توجه به این که برحسب اعلام دفترخانه تنظیم کننده بر مبنای اظهارات او تنظیم گردیده مانع رسیدگی به ادعای کذب اقرار وی نیست دلایلی که ذیلا توجیه و تبیین میشود. کاشف از کذب بودن اقرار اوست. ۱ در زمان ازدواج زوجین و حتی قبل و بعد از ان تهیه سکه طلای بهار ازادی به این صورت است.که اشخاص ان را از صرافی ها ، طلافروشی ها و یا مواقعی که از بانک مرکزی سکه برای فروش عرضه می نماید. از طریق بانک کارگشایی خریداری می نمایند ، با این وصف فرجام خوانده دلیلی براین که ۶۰۰ سکه طلای بهار ازادی را کی ، کجا و از چه طریقی و از چه منبعی خریداری و در کجا نگهداری می کرده با توجه به این که عموما اشخاص این تعداد سکه را برای حفظ و صیانت از دستبرد به صندوق امانات بانکها می سپارند ارائه نداده و با وجود دعوت دادگاه برای ادای توضیح در این خصوص و تذکر ضروری بودن حضور او در جلسه دادرسی از حضور در دادگاه و ادای پاسخ امتناع کرده و وکیل او در اعتراض به رای بدوی و خود او در پاسخ به وکیل ر. ه راجع به نحوه و کیفیت تهیه و خرید این تعداد سکه و پرداخت ان به زوجه توضیح نداده و دلیلی غیر از اقرارنامه زوجه که مورد تکذیب او قرار گرفته ارائه ننموده و این خود قرینه ای قوی بر انکار زوجه از دریافت مهریه و کذب بودن اقرار او از دریافت مهریه اش می باشد. ۲ بهای ۶۰۰ سکه طلای بهار ازادی مبلغ گزافی است. حتی در زمان ازدواج زوجین مبلغ گزافی بوده و بعد از ان هم قیمت هر سکه طلا رو به افزایش بوده است. با توجه به این امر فرجامخوانده دلیلی که مبین تمکن و قدرت مالی او برای خرید این تعداد سکه طلا باشد. ارائه نداده است. اموالی نیز که در دادرسی بدوی از او شناسایی شده شصت و هشت سهم مشاع از مقسم ششصد و هفتاد و دو سهم اعیان *می باشد. و دادگاه نخستین چون او را فاقد اموال و دارایی دانسته موضوع تنصیف دارایی را منتفی اعلام کرده و این خود اقوی دلیل بر عدم قدرت مالی او برای خرید ۶۰۰ سکه بهار ازادی و پرداخت ان به زوجه فرجام خواه می باشد. ۳ معمول و عرف خانواه های ایرانی این است.که مهریه زوجه را مخصوصا زمانی که رقم عمده ای و یا زوجه کم سن و سال است.درحضور خانواده اش میپردازند ولی فرجامخوانده با وجود کم سن و سال بودن زوجه ( زوجه متولد سال ۷۲ میباشد. درزمان عقد ۲۰ سال و در زمان تنظیم اقرارنامه ۲۲ سال داشته است ) دلیلی بر این که مهریه زوجه درحضور والدین و یا بستگان او به وی پرداخت شده ارائه ننموده است. ۴ سر دفتر دفترخانه ۲۶۴ *اعلام داشته است.که او و کارکنان دفترخانه شاهد پرداخت مهریه زوجه به او نبوده اند. بنا به مراتب بالا و این که طبق ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده در رای دادگاه باید تکلیف حقوق مالی زوجه معین گردد. و حذف مهریه زوجه از شمار حقوق مالی او در رای معترض عنه به جهاتی که توجیه و تشریح شد و لحاظ ماده ۱۲۷۶ قانون مدنی موجه و قانونی نیست و مستندا به بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی … مدنی رای فرجام خواسته نقض و تجدید رسیدگی به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان *ارجاع می گردد. رییس شعبه *:ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی