لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 522
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۱۸ مورد
در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میگردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند.
- زمان استحقاق خسارت تاخیر تادیه در فرض ارجاع اختلاف به داوریملاک استحقاق خواهان نسبت به مطالبه خسارت تاخیر تادیه، در فرضی که اختلاف طرفین به داوری ارجاع شده است، زمان صدور رای داور است نه زمان ارجاع اختلاف به داوری زیرا پیش از صدور رای داور، دین مدیون قطعیت نیافته است.
- تکلیف دادگاه بدوی پس از صدور قرار قبولی واخواهیدرصورتی که مرجع بدوی پس از صدور قرار قبولی دعوای واخواهی و تشکیل جلسه رسیدگی، دعوای مذکور را صحیح و مطابق موازین قانونی تشخیص ندهد باید به لحاظ حفظ حقوق احتمالی طرفین، نسبت به اتخاذ تصمیم پیرامون دعوای مرقوم مبادرت نمایید و نمی تواند دعوای واخواهی را تجدیدنظرخواهی تلقی کند.
- اصل حسن نیت دارنده سند تجاریدر اسناد تجارتی اصل بر داشتن حسن نیت دارنده سند تجارتی است مگر اینکه سوءنیت وی اثبات شود.
- اثر خط خوردن عبارت حواله کرددرصورتی که صادرکننده چک عبارت «به حواله کرد»; را خط بزند باید به اراده طرفین احترام گذاشته و چنین چکی را غیرقابل نقل وانتقال دانست.
- اثر تعهدهای متقابل بر محدوده رسیدگی دادگاهچنانچه خواسته دعوا الزام به پرداخت باقی مانده ثمن باشد دادگاه نمی تواند پرداخت ثمن را منوط به الزام به تنظیم سند رسمی کند بلکه الزام به تنظیم سند مستلزم طرح دعوای مستقل است.
- تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد در اسناد تجاریاگر مدیران سابق شرکت حقوق و تعهدات خود در شرکت را به مدیران جدید انتقال داده و مدیران جدید، سفته های امضاشده از سوی مدیران سابق را با موافقت ذی نفع سفته ها مجددا ظهر نویسی کنند، در این صورت تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل مدیون تحقق یافته و امضاکنندگان سابق سند تجاری بری الذمه می شوند.
- ملاک محاسبه خسارت تاخیر تادیه در دیون مطالبه شده بهوسیله اظهارنامهحسب مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی پرداخت خسارت تاخیر تادیه از زمان مطالبه محاسبه خواهد شد و چنانچه داین با ارسال اظهارنامه از مدیون دین خود را مطالبه کرده باشد تاریخ ابلاغ اظهارنامه به مدیون تاریخ سررسید خسارت تاخیر و ملاک محاسبه آن خواهد بود.
- تاخیر در اقامه دعوا و اثر آن بر خسارت تاخیر تادیه چکتاخیر در اقامه دعوا موجب عدم استحقاق خسارت تاخیر تادیه چک نخواهد بود.
- تاثیر علم خریدار از وقوع بخشی از مبیع در کاربری عمومیعلم خریدار از قرار گرفتن بخشی از مساحت مبیع در طرح اصلاحی شهرداری مانع استحقاق مراجعه وی به فروشنده خواهد بود مع الوصف حق رجوع وی به شهرداری محفوظ خواهد بود.
- طرح دعوا توسط مدیرعامل شرکتهای تجاریبا توجه به اینکه طرح دعوی در زمره اسناد تعهدآور نیست اقدام مدیرعامل در اقامه دعوا، حتی درصورتی که در اساسنامه شرکت چنین اختیاری به مدیرعامل تفویض نشده باشد، به عنوان مسیول اجرایی شرکت مغایرتی با قانون ندارد.
- زمان شروع خسارت تاخیر تادیه وجه چکصادرکننده چک از زمان ارایه چک و صدور گواهی عدم پرداخت، به پرداخت خسارت تاخیر تادیه محکوم خواهد شد نه از تاریخ سر رسید چک. زیرا دارنده چک در مدتی که چک را به بانک ارایه نکرده، به ضرر خود اقدام کرده است.
- مطالبه حق کسب و پیشه و تجارت پس از صدور حکم بازسازی عین مستاجرهدرصورتی که در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، مستاجر دعوای الزام موجر به نوسازی عین مستاجره را طرح و دادگاه نیز موجر را به نوسازی محکوم نماید، مستاجر نمی تواند پس از تخریب ملک جهت نوسازی، دعوای مطالبه حق کسب و پیشه و تجارت اقامه نماید.
- ضمانت اجرای عدم صدور رای به خسارت تاخیر تادیه توسط داوراگر داور به خسارت تاخیر تادیه رای ندهد، رای داوری، خلاف قانون موجد حق و قابل ابطال است.
- نوع محکوم به در دعوای مطالبه ارز خارجیدر دعوای مطالبه ارز خارجی که بهای آن به ریال تقویم شده باشد، آنچه می بایست مورد حکم قرار گیرد خواسته (ارز خارجی) است نه بهای ریالی آن.
- زمان انکار یا تردیداظهار انکار یا تردید باید در جلسه اول دادرسی طرح شود بنابراین این اظهار بعد از آن قابل طرح نیست.
- تقید ضمانتنامه بانکی به زماناثر قانونی ضمانت نامه بانکی تا مهلت مقرر و مورد توافق طرفین بوده و باگذشت مدت، حق استفاده و برداشت از ضمانت نامه ها از بین می رود چون تعهد متعهد صرفا برای مدت مقرر بوده است.
- مطالبه همزمان خسارت تاخیر تادیه و وجه التزاممطالبه خسارت تاخیر تادیه در صورت پیش بینی وجه التزام فاقد مبنای قانونی و برخلاف عدالت و انصاف قضایی است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیهمبدا احتساب خسارت تاخیر تادیه، زمان مطالبه (تقدیم دادخواست) است نه سررسید دین.
- مطالبه ارزش روز مبیع از بایعتعیین ثمن و مثمن در بیع، تابع قصد و اراده طرفین معامله است و اگر ثمن، مجهول باشد، بیع باطل است و دادگاه، قایم مقام متعاقدین در اعلام قصد و اراده نیست تا اقدام به تعیین ثمن نماید بنابراین دعوای الزام بایع به پرداخت ارزش روز مبیع قابلیت استماع ندارد.
- معامله نسبت به مال مرهونمعامله مال مرهونه با قید حقوق مرتهن بلامانع است.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه از صندوق تامین خسارات بدنیبا توجه به اینکه مطالبه خسارت تاخیر تادیه مختص دیون است و موارد مسیولیت صندوق تامین خسارت های بدنی دین محسوب نمیشود بنابراین مطالبه خسارت تاخیر تادیه از صندوق تامین خسارات بدنی قابل پذیرش نیست.
- نقش اطلاع مدیون از مطالبه داین در استحقاق خسارت تاخیر تادیهخسارت تاخیر تادیه از زمان مطالبه داین از مدیون قابل محاسبه است و مطالبه دین از مدیون زمانی صادق است که مدیون از این امر مطلع شده باشد.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه از اجرتالمثلخسارت تاخیر تادیه ناظر به دین در مفهوم خاص آن است بنابراین امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به اجرت المثل ایام تصرف وجود ندارد.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه در سفتهمبنای تاریخ شروع محاسبه خسارت تاخیر تادیه در سفته، تاریخ تقدیم دادخواست است.
- مطالبه خسارت تاخیر در پرداخت محکومبهپس از قطعیت دادنامه، محکوم به دینی بر عهده محکوم علیه است و پرداخت آن منوط به شرط و عملی از سوی محکوم له نیست بنابراین محکوم علیه مکلف است ظرف ده روز پس از ابلاغ اجراییه نسبت به پرداخت آن اقدام نماید لذا در صورت تاخیر از این مهلت چنانچه محکوم به وجه نقد باشد مشمول خسارت تاخیر تادیه خواهد شد.