لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- حدود الزام آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری برای محاکمآرای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان عدالت و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است ولی برای محاکم دادگستری لزوم اتباع ندارد.
- مسئولیت صادرکننده و ظهرنویس در حواله های پرداختصادرکننده و ظهرنویس حواله های پرداخت، علی رغم اینکه حواله های موصوف از اسناد تجاری محسوب نمی شوند، اما بنا بر رویه حاکم بر عرف، به صورت تضامنی پرداخت وجه اسناد را متعهد می شوند.
- الزام مالک به پرداخت سرقفلی در قانون 1376در قراردادهای اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستأجر 1376، الزام مالک به پرداخت سرقفلی در قبال تخلیه ملک رأسا از سوی مستأجر فاقد وجاهت قانونی است و چنانچه مستأجر قصد تخلیه ملک استیجاری را داشته و حق انتقال به غیر از او سلب شده باشد، می تواند مراتب قصد انتقال منافع عین مستأجره به غیر را به مالکین اعلام دارد تا چنانچه مالکین بخواهند خود منافع را از مستأجر خریداری کنند و درصورت عدم توانائی و یا عدم تمایل آنان طبیعتا مستأجر این حق را خواهد داشت که آن را به دیگری واگذار کند.
- مصادف شدن روز حضور در دفترخانه با تعطیلیچنانچه روز مورد توافق جهت جهت حضور در دفترخانه مصادف با روز جمعه و تعطیلی باشد، باتوجه به اینکه عملا در روز مذکور امکان اجرای تعهد فراهم نبوده و درصورتی که توافق جدیدی نیز فیمابین آنان جهت مراجعه به دفترخانه و انجام ایفاء تعهدات قراردادی صورت نگرفته باشد، خسارت تأخیر در انجام تعهد قابل مطالبه نیست.
- خسارات ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع-درصورت مستحق للغیر درآمدن مبیع، مالکیت مشتری بر مبیع مستقر نمی شود که استحقاق مطالبه بهای روز آن را داشته باشد و صرفا استحقاق مطالبه ثمن به علاوه غرامات حاصله را دارد و منظور از غرامت، خسارت ناشی از کاهش ارزش ریالی از تاریخ مبایعه نامه لغایت اجرای حکم است.
- حدود اختیارات وکیلوکالتنامه، مفید اختیار وکیل در خصوص اموالی که موکل مؤخر بر اعطای وکالت تحصیل می نماید، نیست.
- مطالبه خسارت معنوی ناشی از صدمات بدنیزیاندیده در صدمات بدنی علاوه بر دیه یا ارش، مستحق مطالبه خسارت معنوی نیست زیرا دیه و یا ارش تنها وسیله جبران خسارات بدنی است.
- تأثیر توافقنامه تحویل مورد معامله بر خسارت تأخیر در تحویلبه صرف اینکه در توافقنامه مربوط به تقسیم مورد معامله میان طرفین قرارداد مشارکت، اشاره ای به خسارت تأخیر در تحویل نشده باشد، به منزله انصراف ذینفع از دریافت خسارت تأخیر در تحویل مبیع نیست مگر اینکه ذینفع، به صورت صریح یا ضمنی، از حق خود در ارتباط با اخذ خسارت تأخیر در تحویل مورد مشارکت،صرف نظر کرده باشد.
- مرجع صالح در اختلافات راجع به عوارض و پذیره های شهریمحاسبه و دریافت عوارض و پذیره مربوط به شهرداری تابع مقررات خاص بوده و در صورت ایجاد اختلاف بین شهرداری و مؤدی، موضوع در کمیسیون موضوع ماده 77 قانون شهرداری ها قابل رسیدگی است.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از وجه التزامخسارت تأخیر تأدیه از وجه التزام که خود ماهیت خسارت دارد، قابل مطالبه نیست.
- حدود الزام آراء وحدت رویه دیوان عدالت اداری برای دادگاههاآراء وحدت رویه صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری صرفا برای شعب آن دیوان متبع و لازم الرعایه بوده و محاکم دادگستری مرجع رسیدگی به تظلمات عامه بوده و مکلف به تبعیت از آراء وحدت رویه دیوان عدالت نیستند.
- مصداق "امور مربوط به قسمت مشترک آپارتمان"نصب راه پله برقی در مشاعات از مصادیق امور مربوط به قسمت های مشترک است که با تصمیم اکثریت مالکین که بیش از نصف مساحت تمام قسمت های اختصاصی را مالک باشند، قابل انجام است.
- طرح خواسته جدید در دادخواست اعتراض ثالثدر صورت پذیرش دعوی اعتراض ثالث، حکم موضوع اعتراض ثالث صرفا الغاء می گردد و طرح دعوی جدید با خواسته جدید به موجب دادخواست اعتراض ثالث فاقد وجاهت قانونی است.
- مسئولیت ضامن پس از انقضای مواعد قانون تجارتعدم رعایت مواعد قانونی جهت مطالبه وجه چک، مانع طرح و پذیرش دعوی به طرفیت شخصی که به عنوان ضامن، ظهر چک را امضاء کرده است، نمی شود.
- شرط مطالبه چک تضمینیچکی که به عنوان تضمین پرداخت در ازاء شرط ایفاء تعهد و در یک رابطه قراردادی صادر می شود فقط در صورت اثبات انجام تعهد موضوع شرط، قابل وصول از سوی دارنده است و اصول "عدم استماع ایرادات و استقلال تعهد" در مواردی که منشأ صدور چک قراردادی و مشروط به حصول شرایط (ایفاء تعهد و انجام کار) بوده مؤثر در مقام نمیباشد.
- شرایط دعوای مطالبه اجرتالمثلمطالبه اجرت المثل فرع بر مالکیت رسمی درخواست کنندگان و احراز تصرفات غیر مأذون متصرف می باشد.
- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیهدر مورد آسیبهای جسمانی و درد و رنج و تألمات روحی ناشی از آن، زیان دیده علاوه بر دیه یا ارش، مستحق مطالبه خسارت معنوی نیست زیرا دیه یا ارش، تنها وسیله جبران خسارات از نظر قانونگذار است.
- تأثیر عدم اجرای شرط فعل در قراردادچنانچه شرط مندرج در قرارداد از نوع شرط فعل باشد تخلف متعهد، موجب بطلان قرارداد نیست و مشروط له حق اقامه دعوا جهت الزام ممتنع به ایفای تعهد و نه ابطال توافق نامه را دارد.
- تملک عینمرهونه از سوی مرتهنبانکها و مؤسسات مالی صرفا حق اخذ مطالبات خود از محل فروش وثیقه های اخذ شده، آن هم با رعایت تشریفات قانونی را دارند و حق تملک مورد وثیقه از طریق استفاده از وکالتنامه اخذ شده قبل از انجام تشریفات قانونی را ندارند و با توجه به آمره بودن مقررات مذکور، ضمانت اجراء تخطی از این مقررات، بطلان اقدامات صورت گرفته است.
- اثر انتقال چک بر مسئولیت ظهرنویسچنانچه چک پس از گواهی عدم پرداخت به شخص دیگری منتقل شود، اثری بر مسوولیت تضامنی ظهرنویس ندارد.
- دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرمامکان تقدیم دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در مرحله واخواهی و تجدیدنظرخواهی وجود ندارد.
- ضمانت اجرای عدم واخواست سفتهواخواست نشدن سفته ظرف ده روز از تاریخ سررسید، موجب زایل شدن مزایای تجاری سفته می گردد. اما وجه سفته به عنوان سند عادی، قابل وصول است.
- خسارات مازاد بر دیه یا ارشدر مورد صدمات جسمانی، افزون بر دیه یا ارش هزینه های درمانی نیز قابل مطالبه است اما در مورد خسارات ناشی از درد و رنج و تألمات روحی که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارت توسط قانونگذار پیش بینی شده است و وجهی مازاد بر آن قابل مطالبه نیست.
- شرایط تحقق خیار تدلیسدر تحقق خیار تدلیس، عملیات فریب دهنده، باید مؤثر در ایجاد رغبت به انجام معامله باشد و در نتیجه پیش از معامله صورت گیرد و شرایطی که پس از انعقاد عقد حاصل می گردد نمی تواند موجب تدلیس باشد.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از خسارتمطالبه خسارت تأخیر تأدیه از خسارت، به علت عدم وجاهت قانونی مطالبه خسارت از خسارت، قابل استماع نیست.