لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- زمان استحقاق خسارت تأخیر تأدیه در فرض ارجاع اختلاف به داوریملاک استحقاق خواهان نسبت به مطالبه خسارت تأخیر تأدیه، در فرضی که اختلاف طرفین به داوری ارجاع شده است، زمان صدور رأی داور است نه زمان ارجاع اختلاف به داوری زیرا پیش از صدور رأی داور، دین مدیون قطعیت نیافته است.
- تکلیف دادگاه بدوی پس از صدور قرار قبولی واخواهیدرصورتی که مرجع بدوی پس از صدور قرار قبولی دعوای واخواهی و تشکیل جلسه رسیدگی، دعوای مذکور را صحیح و مطابق موازین قانونی تشخیص ندهد باید به لحاظ حفظ حقوق احتمالی طرفین، نسبت به اتخاذ تصمیم پیرامون دعوای مرقوم مبادرت نمایید و نمی تواند دعوای واخواهی را تجدیدنظرخواهی تلقی کند.
- صلاحیت هم زمان دادگاه و مرجع داوریچنانچه خواهان، حق داشته باشد به نحو تخییری، هم به دادگاه و هم به مرجع داوری رجوع کند پس از مراجعه به دادگاه، دیگر حق مراجعه به داوری را ندارد و در صورت صدور رأی توسط داور، این رای اعتبار ندارد.
- اثر تغییر دعوا بر ایراد اعتبار امر مختومهدر صورتی که خواهان، قبلا، دعوای اعلام فسخ قرارداد را طرح کرده باشد، دعوای جدید به خواسته اعلام انفساخ قرارداد، مشمول ایراد اعتبار امر قضاوت شده نیست.
- تعیین نفقه توسط دادگاه بدون کارشناسیدر صورت تعیین مبلغ متعارف و مناسب با موقعیت اجتماعی زوجه ضرورتی به اخذ نظریه کارشناسی در این زمینه نیست و دادگاه می تواند رأسا اقدام به تعیین مبلغ نماید.
- اصاله الظهور در پرداخت نفقهزمانی که زوجین در یک منزل زندگی مشترک دارند بر اساس قاعده اصاله الظهور زوج نفقه زوجه را پرداخت کرده است.
- اثر خط خوردن عبارت حواله کرددرصورتی که صادرکننده چک عبارت «به حواله کرد»; را خط بزند باید به اراده طرفین احترام گذاشته و چنین چکی را غیرقابل نقل وانتقال دانست.
- سرنوشت شروط ضمن عقد در فرض تمدید مدت قراردادبا تمدید مدت قرارداد شروط ضمن عقد نخست که ناظر به مدت قرارداد و آثار تخلف از آن هستند منتفی میشوند مگر آنکه برخلاف آن تراضی گردد.
- نسبت میان سکوت و رضایتدر نظام حقوقی کشور ما سکوت علامت رضا نیست و مادام که با قرینه ی صارفه ی قطعیه همراه نباشد نمی تواند دلالتی بر رضا داشته باشد بنابراین عدم پاسخگویی اظهارنامه دلیلی بر تأیید یا صحت آن نیست.
- اقامه دعوای قلعوقمع بدون درخواست خلع یدطرح دعوای قلع وقمع بنا به طرفیت متصرف عرصه و اعیان، بدون آنکه قبلا حکم بر خلع ید خوانده صادرشده باشد یا همزمان با دعوای قلع وقمع، خلع ید نیز موضوع خواسته قرارگرفته باشد، صحیح نیست و بدون انتزاع ید متصرف، امکان قلع وقمع بنای احداثی فراهم نیست.
- تأخیر در اقامه دعوا و اثر آن بر خسارت تأخیر تأدیه چکتأخیر در اقامه دعوا موجب عدم استحقاق خسارت تأخیر تأدیه چک نخواهد بود.
- مصادیق خسارات وارده به مشتری در صورت مستحق للغیر بودن مبیعاعلام بطلان عقد بیع به لحاظ مستحقللغیر بودن مبیع، ایقاعی است که مشتری آن را انشاء می نماید و پس از آن حسب الاقتضا، دادگاه صحت آن اعلام بطلان را احراز و مورد حکم قرار می دهد، لذا دعوی اعلام بطلان عقد پیش از انجام آن توسط مشتری قابلیت استماع ندارد.
- تأثیر علم خریدار از وقوع بخشی از مبیع در کاربری عمومیعلم خریدار از قرار گرفتن بخشی از مساحت مبیع در طرح اصلاحی شهرداری مانع استحقاق مراجعه وی به فروشنده خواهد بود مع الوصف حق رجوع وی به شهرداری محفوظ خواهد بود.
- مالی بودن دعوای اعتراض به رأی کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریدعوای اعتراض به رأی کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری دعوای مالی محسوب می شود و هزینه دادرسی برابر ارزش منطقه ای باید ابطال شود
- حق استرداد مالالتجاره در ید متصدی حملونقلهرچند ارسال کننده کالا، می تواند مادام که مال التجاره، در ید متصدی حمل ونقل است آن را استرداد کند اما اگر مال التجاره، به مقصد مرسل الیه تسلیم و دریافت کننده، به انباردار مراجعه و کالای خود را تقاضا کرده باشد، ارسال کننده، نمی تواند از حق استرداد استفاده نماید.
- ملاک زمانی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه وجه چکملاک زمانی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه وجه چک تا زمان تأدیه بوده و محدود کردن آن به جلسه دادرسی، فاقد وجاهت قانونی است.
- زمان شروع خسارت تأخیر تأدیه وجه چکصادرکننده چک از زمان ارائه چک و صدور گواهی عدم پرداخت، به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه محکوم خواهد شد نه از تاریخ سر رسید چک. زیرا دارنده چک در مدتی که چک را به بانک ارائه نکرده، به ضرر خود اقدام کرده است.
- دعوای خلع ید در فرض عدم تسلیم مبیعدر صورت عدم تسلیم مبیع توسط فروشنده به خریدار، دعوای مناسب و قانونی در این وضعیت دعوای الزام به تحویل مبیع است نه دعوای خلع ید.
- خواندهی دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعدعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعی، باید به طرفیت همه مالکین مشاعی طرح شود وگرنه قرار رد دعوا صادر می گردد.
- توابع مبیع در بیع وسیله نقلیه سنگینبر اساس عرف تجارتی در بیع وسیله نقلیه سنگین، دستگاه تریلی و تانکر، دو وسیله مجزا بوده و تانکر از توابع و متعلقات تریلی محسوب نمی شود.
- دعوای تحویل مال مشاعبا توجه به مالکیت تمامی شرکا در جزء جزء مال مشاع، دعوی تحویل مال مشاع فاقد وجاهت قانونی است.
- حدود الزام دادگاه حقوقی در تبعیت از رای کیفریاحکام دادگاه های کیفری، به جز دعاوی راجع به جعلیت سند، برای محاکم حقوقی لازم الاتباع نیست.
- زمان انکار یا تردیداظهار انکار یا تردید باید در جلسه اول دادرسی طرح شود بنابراین این اظهار بعد از آن قابل طرح نیست.
- ابلاغ در اقامتگاه انتخابیچنانچه یکی از طرفین در قرارداد، اقامتگاهی را جهت ابلاغ اوراق تعیین کرده باشد ابلاغ در غیر از مکان تعیین شده، واجد آثار قانونی نخواهد بود.
- اثر تمدید زمان اجرای تعهد بر مطالبه وجه التزامدر صورت توافق طرفین قرارداد بر تمدید زمان ایفای تعهد، تبدیل تعهد رخ داده و مطالبه وجه التزام ناشی از تأخیر در انجام تعهد سابق مسموع نخواهد بود.