آرای قضایی

نظر قانونگذار در خصوص منع ارجاع دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی به داوری، ناظر به موضوع دعوی بوده و شخصیت طرفین مورد نظر نیست؛ بنابراین دولتی بودن یا نبودن موجر در قرارداد اجاره تاثیری در داوری پذیری دعوی ندارد.

با تنظیم وصیت نامه موخر که واجد وصف تملیکی است، وصیت نامه مقدم از اثر قانونی و اعتبار حقوقی ساقط می شود.

در دعوی ابطال سند رسمی، خواهان باید ابتدا مالکیت خود را ثابت کند و تا زمانی که این امر احراز نشود طرح دعوی ابطال سندرسمی وجاهت قانونی ندارد.

در مواردی که مقنن چند دادگاه را صالح به رسیدگی به دعوی می داند، اختیار طرح و اقامه دعوی در هرکدام از این مراجع با خواهان است و دادگاه نمی تواند به استناد صلاحیت مرجع دیگر، قرار عدم صلاحیت صادر کند.

در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، دعوی تخلیه عین مستاجره توسط مالک جدید ملک، در فرضی که انتقال به غیر توسط مستاجر در زمان مالکیت مالک قبلی صورت گرفته و خریدار نیز با اطلاع از این وضعیت ملک را خریداری کرده است؛ پذیرفته نمی شود.

نسبت به ملکی که در بازداشت است، امکان نقل و انتقال وجود ندارد؛ بنابراین دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک مذکور مسموع نیست.

دعوی اثبات مالکیت در مواردی قابلیت پذیرش و استماع را دارد که مال موضوع خواسته اعم از منقول یا غیر منقول، دارای سابقه ثبتی نبوده باشد؛ بنابراین در مواردی مانند نقل و انتقال خودرو که مطابق قانون مالک، کسی است که نام وی در اداره راهور به ثبت رسیده است، دعوی مذکور مسموع نیست؛ زیرا با صدور حکم بر اثبات مالکیت نسبت به اموال ثبت شده موجبات تعارض در اسناد رسمی ایجاد خواهد شد.

دعوی ابطال رأی داور باید به طرفیت طرفین قرارداد اقامه شود و متوجه داور نیست.

اشتغال زوجه در فروشگاهی که محلی جهت خرید عموم بوده و رعایت حجاب اسلامی و مقید بودن، از ارکان فعالیت در این فروشگاه است، منافی با حیثیت و مصالح خانوادگی نبوده و نمی توان زوجه را از اشتغال در آن منع کرد.

درصورتی دارنده چک، آن را به صورتی امانی به شخص ثالث سپرده باشد؛ در دعوی استرداد لاشه چک لزومی به طرف دعوی قراردادن صاحب امضاء و حساب نیست. در دعوی استرداد لاشه چک،

در دعوی تعدیل اجاره بها در فرضی که میزان تقصیر طرفین برای عدم توافق در جهت تعیین اجاره بها مساوی است، حکم به پرداخت خسارات دادرسی به صورت بالمناصفه بین طرفین صادر می شود.

در دعوی مطالبه وجه چک به طرفیت شخصی که به علت جنون ادواری، محجور شناخته شده و برای او قیم منصوب شده باشد، صرف نظر از اینکه در زمان صدور چک، در حال افاقه بوده است یا خیر، به جهت رعایت غبطه احتمالی او، طرح دعوی به طرفیت قیم او ضرورت دارد.

در ارتباط با بیع آپارتمان، حق شفعه صرفا در شرایطی قابل اعمال است که یک واحد آپارتمان، قابل تقسیم باشد.

صدور قرار رد دعوی در دعوای اصلاح اسناد مالکیت به دلیل عدم دخالت مالکین مجاور، پس از چند سال رسیدگی و ارجاع امر به کارشناسی، فاقد وجاهت است.

تغییر مدیران شرکت و انتقال مدیریت، یک امر داخلی مربوط به خود شرکت است و تاثیری در حقوق اشخاص ثالث در برابر شرکت ندارد. بنابراین چنانچه مدیران سابق تعهدی در مقابل مدیران فعلی تقبل نکرده باشند، مدیران جدید صرفا حق مراجعه به آنها را دارند. - نعیمی

طرح دعوی به طرفیت مجنون فاقد وجاهت قانونی است. بنابراین در صورتی که زوج بابت بیماری اعصاب و روان در بیمارستان بستری بوده و طبق نظریه پزشکی قانونی مبتلا به جنون باشد، اقامه دعوی طلاق علیه وی، محکوم به رد است.

درصورتیکه احتمال خروج فرزند مشترک که تحت حضانت یکی از ابوین است از کشور وجود داشته باشد، می توان ممنوع الخروج کردن فرزند را از دادگاه درخواست کرد. زیرا این امر حق ملاقات وی را خدشه دار می نماید.

صدور حکم الزام به تنظیم سندرسمی انتقال، مستلزم رفع موانع و تهیه مقدمات آن از جمله فک رهن و رفع بازداشت های ملک است؛ بنابراین مادامی که از اسناد مذکور رفع بازداشت و فک رهن به عمل نیاید، دعوی مذکور قابلیت پذیرش و استماع ندارد.

صادرکنندگان متعدد چک نسبت به پرداخت وجه آن در برابر دارنده، مسئولیت تضامنی دارند.

در صورت عدم پرداخت وجه چک در سررسید آن، مبداء محاسبه خسارت تأخیر تأدیه، تاریخ سررسید چک لغایت تاریخ اجرای دادنامه می باشد.

چنانچه عدم تخلیه عین مستاجره از سوی مستاجر ناشی از عدم استرداد ودیعه ای باشد که وی به موجب قرارداد اجاره به موجر پرداخت کرده، وجه التزام عدم تخلیه عین مستاجره از وی قابل مطالبه نیست.

درصورتیکه در قیم نامه زوج محجور تصریح شده باشد که هر گونه نقل و انتقال عین یا منافع اموال محجور منوط به اجازه کتبی اداره امور سرپرستی دادگستری تهران است، صدور حکم پرداخت مهریه، بدون آنکه مرجع موصوف طرف دعوا قرار گیرد، صحیح نیست.

شرط بطلان قرارداد در فرض عدم پرداخت چک های صادره بابت ثمن معامله، شرط فاسخ تلقی می شود و قید کلمه ابطال، خللی به شرط مورد توافق وارد نمی کند؛ زیرا الفاظ به کار برده شده حمل بر معانی عرفیه می شوند.

در دعوی مطالبه خسارت کالای بیمه شده از شرکت بیمه، دریافت خسارت تأخیر تأدیه جایز نیست. زیرا قدر متیقن از خسارت تاخیر تادیه، خسارت مربوط به دین با موضوع وجه رایج است که خود امری استثنایی بوده و تسری آن به مطالبه خسارت ناشی از خسارت محمل قانونی ندارد.

در قرارداد اجاره به شرط تملیک، آثار و شرایط عقد بیع جاری است؛ بنابراین در صورتی که مورد معامله فاقد اوصاف مندرج در قرارداد باشد، امکان استناد به خیار تخلف وصف وجود دارد و هریک از طرفین به استناد حدوث خیار تخلف وصف، حق فسخ قرارداد را دارند ولی مطالبه خسارت و مابه التفاوت خروج موضوعی از خیار مذکور دارد. عنوان: ماهیت حقوقی اجاره به شرط تملیک پیام: قرارداد اجاره به شرط تملیک که مستأجر با پرداخت ثمن (مال الاجاره) بصورت اقساطی در پایان مدت قرارداد مالک عین مستأجره می گردد، مشمول شرائط و آثار عقد بیع می باشد

در صورتی که موجر برای یک مدت موقت (یکسال) به مستاجر اجازه تغییر شغل بدهد، مستأجر مکلف است که پس از پایان مدت، شغل سابق را ادامه دهد. در غیراینصورت موجر می تواند به استناد تغییر شغل، از دادگاه، تخلیه مورد اجاره را تقاضا کند.

در رسیدگی به دعوی ممانعت زوج از اشتغال زوجه، علاوه بر مصالح خانوادگی زوجین، سابقه اشتغال زوجه و کفایت نفقه پرداختی جهت رفع نیازهای معیشتی وی نیز مورد توجه قرار می گیرد.

وجود خیار فسخ در عقد بیع، مانع انتقال آن توسط خریدار به دیگری نیست؛ بنابراین اعلام فسخ ثانوی بیع مذکور سرایتی به عمل حقوقی قبل ازآن ندارد.

در صورتی که یکی از والدین با اعای مفقود شدن شناسنامه فرزند، برای وی شناسنامه المثنی دریافت کند، متعاقبا، نمی تواند تقاضای ابطال شناسنامه المثنی، را مطرح کند. زیرا با صدور شناسنامه المثنی، شناسنامه اولیه از اعتبار ساقط می شود.

در صورتی که شرط فک رهن در قرارداد آمده باشد، انتقال عین مرهونه، از تصرفات منافی حق مرتهن نبوده و انتقال صحیح است.