آرای قضایی

در مواردی که پس از تعیین قیم، اقامتگاه قانونی محجور تغییر کند، دادگاه و دادسرای محل اقامت جدید محجور برای رسیدگی به امور قیمومیت صالح است.

اختلافات مالی با دانشگاههای علوم پزشکی و واحدهای تابعه ، در صلاحیت کمیسیون موضوع ماده ۹۴ آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی قرار دارد.

محلی که در گواهی فوت تعیین شده است و ورثه نیز آن را تایید نموده اند اقامتگاه مورث تلقی خواهد شد.

دعوای افزار ملک دارای پلاک ثبتی در صلاحیت واحد ثبتی محل وقوع مال غیرمنقول است.

در رویه متداول سیستم یکپارچه بانکها به دارنده چک اختیار داده شده که علاوه بر شعبه افتتاح حساب وجه آن را از سایر شعب بانکی مطالبه نماید و عموما سایر شعب محل انجام تعهد تلقی می شوند و خواهان می تواند در دادگاه محل آن اقامه دعوا نماید.

دعوای اثبات مالکیت و الزام زوج به انتقال و واگذاری مقدار سه دانگ منزل از صلاحیت دادگاه خانواده خارج بوده و دادگاه عمومی دارای صلاحیت برای رسیدگی است.

رسیدگی به اختلافات مربوط به نسق زراعی و اسناد مربوط به آن به موجب مقررات خاص در صلاحیت سازمان اصلاحات ارضی قرار دارد. بنابراین در دعاوی که عمده اعتراض خواهان عدم توجه به سبق تصرف و نسق زراع و حق تقدم و احیای و آبادانی است شورای اصلاحات اراضی صالح است.

(1)- در جایی که خواندگان دو نفر هستند خواهان می تواند در اقامتگاه هر کدام از آنان طرح دعوا کند اما این اختیار قانونی در جایی است که دعوا متوجه هر دو خوانده باشد. بنابراین، خواهان نمی تواند شخصی که دعوا متوجه وی نیست را صرفا بخاطر اقامتگاه وی طرف دعوا قرار دهد(2)- صلاحیت محلی دادگاهها از قواعد مربوط به نظم عمومی نیست و فلسفه اصل صلاحیت محل اقامتگاه خوانده، عدم تحمیل بار اضافه به نامبرده قبل از اثبات ادعای خواهان است که این مبنا در مورد دعوای علیه بیت المال وجود ندارد. بنابراین در دعاوی علیه بیت المال، دادگاه محل اقامتگاه خواهان، صلاحیت و شایستگی رسیدگی را دارد.

رسیدگی به دعوای اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرایی در صلاحیت رییس اداره ثبت اسناد است.

اصل بر صلاحیت دادگاه خوانده است و رجوع به دیگر مناط های صلاحیت، منوط به اثبات است. بنابراین در دعاوی ناشی از عقود و قراردادها نمی توان بدون ارایه دلیلی بر انعقاد قرارداد، قایل به صلاحیت دادگاههای دیگری جز دادگاه محل اقامت خوانده بود.

اشخاص موظف اند تغییر ادرس را بلافاصله در سامانه ثنا ثبت نمایند در غیر اینصورت اطلاعات سابق، معیار ابلاغ واقدامات قضایی خواهد بود.

در دعاوی ناشی از قراردادها دادگاه محل انعقاد قرارداد و اجرای تعهد صالح به رسیدگی هستند.

در مواردی که روابط طرفین مشمول قانون کارنبوده و خواهان کارمند رسمی بازنشسته ای باشد که درصدد مطالبه وجه به طرفیت سازمان مربوطه خود است محاکم دادگستری صالح به رسیدگی هستند و اداره کار و رفاه اجتماعی صالح نیست.

هر نوع ادعای حقی که از طرف اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال موضوع ماده 49 قانون اساسی عنوان شود در صلاحیت دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی است.

دعوای اعلام بطلان معامله شرط ضمن عقد ازدواج با موضوع یکباب منزل مسکونی به دلیل مجهول بودن شرط در صلاحیت دادگاه خانواده است زیرا رسیدگی به دعاوی راجع به مهریه به صورت مطلق در صلاحیت دادگاه اختصاصی خانواده می باشد.

در دعوا به طرفیت خواندگان متعدد که در حوزه‌های قضایی مختلف اقامت دارند، خواهان می‌تواند به هریک از دادگاه‌های حوزه‌های یادشده مراجعه نماید و دادگاه نمی تواند با استدلال عدم توجه دعوا به خوانده ای که در محل اقامت او اقامه دعوا شده است و سوء استفاده از حق توسط خواهان، این حق را از مشارالیه سلب نماید.

وجود لاشه چک در دست صادر کننده دلیلی بر ساقط شدن هرگونه ادعایی از سوی دارنده چک می باشد.

دعوای الزام به تمدید قرارداد منزل مسکونی دعوای راجع به اموال غیر منقول است و دادگاه محل وقوع مال غیر منقول صالح به رسیدگی می باشد.

اصلاح سند مالکیت در صلاحیت اداره ثبت محل وقوع ملک می باشد و حتی در جایی که تحت شرایط خاصی، اصلاح سند در اختیار دادگاه قرار گرفته است، اصل شایستگی دادگاه جهت رسیدگی منوط به احراز اشتباه در هیات نظارت ثبت می باشد.

دعوای سلب حضانت در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد و زوجه اختیار دارد دعوا را در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل اقامت خود مطرح نماید.

دیوان عالی کشور زمانی به موضوع صلاحیت دادگاهها رسیدگی می نماید که میان دادگاهها در خصوص صلاحیت اختلاف حاصل شود. بنابراین اگر شعبه ای از دادگاه اعتقاد به صلاحیت دادگاه دیگری داشته باشد باید پرونده را به آن دادگاه ارسال نماید و از ارسال مستقیم پرونده به دیوان عالی اجتناب نماید.

دادگاه صلاحیت دار برای رسیدگی به دعاوی راجع به اموال غیر منقول ، دادگاه محل وقوع مال غیر منقول می باشد. بنابراین اگر خواسته، ابطال نامه رسمی مبنی بر فسخ قرارداد و دستور موقت بوده و موضوع دعوا مال غیر منقول باشد رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.

مناط صلاحیت، زمان تقدیم دادخواست می باشد و اگر پس از ابلاغ قانونی در آدرس خوانده جلسه رسیدگی تشکیل گردد این استدلال که آدرس اعلام شده توسط خواهان با آدرس ثنای خوانده متفاوت می باشد یا آدرس خوانده تغییر کرده است عذری برای صدور قرار عدم صلاحیت نیست.

شرکت های اب و فاضلاب جز در مواردی که به تصویب هیات وزیران به صورت دولتی تشکیل و اداره می شود، غیردولتی شناخته می شوند. بنابراین، دعاوی به طرفیت آن ها در صلاحیت محاکم دادگستری بوده و از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.

دعوای ابطال سند مالکیت و رسیدگی به هرگونه تعارض در اسناد مالکیت کلا یا بعضا در صلاحیت هییت نظارت ثبت استان است.

ایراد به مزایده و ابطال آن جزو عملیات اجراست و رسیدگی به شکایات از عملیات اجرای در صلاحیت رییس اداره ثبت اسناد واملاک است.

در فرضی که پدر زوج متعهد به انتقال دو دانگ از منزل مسکونی خود به عروس خود در قالب عقد صلح شده است و موضوع از شمول مهریه و شرط ضمن عقدخارج باشد رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه خانواده نیست.

دعوای ابطال سند رسمی که موضوع آن اقرار به به ابرا مهریه از ناحیه زوجه است در صلاحیت دادگاه عمومی بوده و از موارد صلاحیت دادگاه خانواده نمی باشد.

رسیدگی به دعوای ابطال سند رسمی موضوع اصلاحات اراضی در صلاحیت شورای اصلاحات اراضی می باشد.

(1)- اگر خواسته خواهان از مصادیق نفقه بوده و بهای خواسته خواهان کمتر از دویست میلیون ریال باشد شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به موضوع را خواهد داشت. (2)- مرجع تجدیدنظر از کلیه آراء قاضی شورای حل اختلاف، دادگاه عمومی حقوقی همان حوزه قضایی است و آراء راجع به دعاوی خانوادگی نیز از شمول این حکم مستثنی نیستند.