آرای قضایی

با توجه به معنای لغوی و عرفی مردم، کسانی می توانند اقدام به طرح شکایت در دیوان عدالت اداری بنمایند که جزء اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی باشند و اشخاص و واحدهای دولتی نمی توانند به عنوان شاکی در دیوان عدالت اداری طرح شکایت نمایند.

هر گونه اختلاف فردی بین کارفرما و کارگر از طریق هیات های تشخیص و حل اختلاف رسیدگی و حل و فصل خواهد شد. بنابراین دعوای مطالبه وجه بابت حق سختی کار در صلاحیت این مرجع است.

تغییر نام خانوادگی اشخاص و حذف یا اضافه نمودن پسوندبه آن از صلاحیت محاکم عمومی دادگستری خارج بوده و در صلاحیت اداره ثبت احوال می باشد.

ابطال سند وکالت در طلاق به جهت صوری بودن و بطلان معامله ، ماهیت حقوقی دارند و خارج از صلاحیت دادگاه خانواده می باشند.

دعوای درخواست تامین خواسته در صلاحیت دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به دعوا را دارد. بنابراین در دعوای مطالبه چک که دارنده چک می تواند تخییرا به دادگاه محل وقوع قرارداد ( محل صدور چک ) یا دادگاه محل انجام تعهد ( محل استقرار بانک محال علیه ) و یا به دادگاه محل اقامت خوانده مراجعه کند، تامین خواسته نیز قابل طرح در هر یک از این دادگاهها است و با مراجعه به هریک از دادگاه های مزبور برای آن محکمه ایجاد صلاحیت خواهد شد.

## رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی شهرستان اسفراین- * شمالی به موجب دادنامه شماره ۲۳۹۱ - ۲۴. ۱۱٫۱۴۰۰ چنین اظهار نظر نموده است: " درخصوص دادخواست اقای ج. ر. فرزند ر. به طرفیت خواندگان۱-ح. ر. ن. فرزند م. ۲-اداره ثبت اسناد

در دعاوی و امور خانوادگی مربوط به زوجین، زوجه می‌تواند در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل سکونت خود اقامه دعوی کند و دعوای ثبت واقعه طلاق نیز از این حکم مستثنا نیست.

رسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به عملیات اجرایی ناشی از اجراییه صادر شده از اجرای ثبت، در صلاحیت رییس اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک است.

با توجه به اینکه طلاق توافقی جزو استثنایات تبصره 2 ماده قانون حمایت خانواده نمی باشد دادگاه بخش صلاحیت رسیدگی به آن را دارد و دادگاه بخش نمی تواند با سلب صلاحیت از خود، آن را به دادگاه خانواده نزدیکترین حوزه قضایی ارسال دارد.

در دعوای مطالبه وجه بابت حواله بانکی، خواهان می تواند تخییرا به دادگاه محل وقوع عقد یا قرارداد یعنی محل صدور حواله، یا به دادگاه محل انجام تعهد، یعنی محل استقرار بانک محال علیه و یا با توجه به قاعده عمومی صلاحیت نسبی به دادگاه محل اقامت خوانده مراجعه کند.

رسیدگی به اعتراض اشخاص ثالث نسبت به عملیات اجرایی موضوع اجراییه های صادره از اداره ثبت اسناد در صلاحیت رییس اداره ثبت اسناد و املاک محل می باشد و از صلاحیت ذاتی محاکم دادگستری خارج است. بنابراین دعوای ابطال مزایده و ابطال سند به دلیل مستحق للغیر درآمدن در صلاحیت رییس اداره ثبت است.

اگر وکیل خواهان در لایحه تقدیمی، اقامتگاه خوانده را محلی غیر از اقامتگاه مندرج در سامانه ثنا اعلام نماید و این موضوع به موجب استشهادیه به تایید دهیاری و معتمدین محل برسد آدرس اخیر ملاک صلاحیت است و اقامتگاه درج شده در سامانه ثنا موثر در مقام نیست.

شرط مطالبه خسارت تاخیر تادیه وجه نقد، محقق بودن دین است بنابراین اگر اثبات اصل دین مستلزم رسیدگی قضایی باشد، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه نیست.

اگرمضمون دعوای خواهان این باشد که خوانده به تکلیف خود عمل ننموده و تقاضای الزام او را خواسته باشد با توجه به اینکه اختلاف آنها ناشی از اجرای قانون توزیع عادلانه آب است، رسیدگی به موضوع در صلاحیت کمیسیون رسیدگی به امور آب های زیر زمینی می باشد. بنابراین، مرجع صالح در دعوای الزام به انتقال و تغییر نام پروانه چاه آب این کمیسیون است.

مرجع تجدیدنظرخواهی از آرای قاضی شورا حسب مورد دادگاه عمومی حقوقی و دادگاه کیفری دو همان حوزه قضایی است و دادگاه عمومی نمی تواند با این استدلال که رسیدگی به دعوا در صلاحیت دادگاه خانواده بوده و از صلاحیت شورا خارج است از خود سلب صلاحیت نماید.

## رای متن رای رای با توجه به مراتب فوق، نظر به محتوای پرونده امر و موضوع خواسته بنحوی که در قرار دادگاه انعکاس یافته است؛ لذا استدلال شعبه ۱۵ دادگاه تجدیدنظر استان البرز صحیح و منطبق با موازین قانونی می باشد.، توجها به مواد ۲۶ و ۲۸/ تبصره ذیل ماده ۲۷ قانون

موضوع مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی صرفا ناظر به پرونده های اجرایی مطروحه در محاکم دادگستری است و شامل مواردی که پرونده اجرایی و عملیات مربوط به آن در اداره ثبت اسناد مطرح می باشد، نمی گردد. از این رو، رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی ثبتی در صلاحیت رییس اداره ثبت اسناد و املاک محل می باشد.

درخواست تقسیم ملک مشاعی به معنای درخواست افراز آن بوده و در صلاحیت اداره ثبت اسناد و املاک است. اما اگر موضوع درخواست، تقسیم ترکه باشد از شمول قانون افراز و فروش املاک مشاع خارج و دادگاه صلاحیت رسیدگی پیدا می کند.

رسیدگی به ادعای صادرکننده سند تجاری ( محکوم علیه اجراییه صادره ) مبنی بر عدم استحقاق دارنده بر مطالبه وجه چک در صلاحیت همان دادگاه صادرکننده اجراییه است.

تغییر نام خانوادگی در صلاحیت سازمان ثبت احوال کشور می باشد.

اقامتگاه خوانده بر حسب سامانه ثنا که از جانب خود خوانده اعلام شده است تعیین می گردد و طبق قانون آیین دادرسی مدنی مناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست می باشد بنابراین تغییر بعدی آدرس از جانب خوانده نمی تواند ملاک تعیین صلاحیت دادگاه باشد.

خواسته دعوای استرداد سند عادی، قانونا در زمره اموال منقول به شمار می آید حتی اگر موضوع سند مال غیر منقول باشد زیرا دادگاه در صورت رسیدگی ماهوی باید نسبت به استرداد و یا عدم استرداد آن نفیا" و یا اثباتا" اظهار نظر نماید. در نتیجه دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی می باشد.

در دعاوی اموال منقول ناشی از عقود و قراردادها، دادگاه محل انعقاد قرارداد یا انجام تعهد صالح است. بنابراین دعوای مطالبه ثمن معامله ازدعاوی راجع به اموال منقول تلقی گردیده وتابع این حکم است اگر چه معامله مربوط به مال غیر منقول باشد.

دعوای ابطال پروانه مرتعداری در صلاحیت کمیسیون بند ۴۲ شیوه نامه فنی و اجرایی ضوابط و شرایط بهره برداری از مراتع کشور می باشد که یک کمیسیون غیر قضایی است.

صدور مجوز ساخت و محاسبه زمان هدر رفت انجام ساخت از زمان صدور پروانه در حوزه اختیارات واحد شهرسازی به عنوان زیر مجموعه سازمان منطقه آزاد و شرکت عمران آب و خدمات بوده و اعتراض به تصمیمات این مراجع نیز در صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد. زیرا تعیین و اعلام زمان هدر رفت انجام ساخت از زمان صدور پروانه ( خسارت ) در حقیقیت همان احراز وقوع تخلف است که مشمول تبصره یک ماده ۱۰ قانون تشکیلات و ایین دادرسی دیوان عدالت اداری می باشد.

دعوای اعسار از پرداخت مهریه متعاقب صدور اجراییه قابل استماع است اما با توجه به اینکه دعوا غیر مالی است مطابق قاعده کلی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.

اگر خواندگان در حوزه های قضایی مختلف اقامت داشته باشند، خواهان می تواند دعوا را در هر یک از حوزه ها اقامه نماید و دادگاه نمی تواند به صرف اینکه طبق نظر افسر کارشناس تصادفات، احدی از خواندگان مقصر شناخته نشده و دعوا متوجه وی نیست اقامت وی را مجوز صلاحیت دادگاه نداند زیرا این امر مستلزم رسیدگی قضایی است.

رسیدگی به کلیه اختلافات و اشتباهات ثبتی با هیات نظارت ثبت استان می باشد که پس از تشخیص اشتباه ثبتی، سند مالکیت موخر الصدور را ابطال خواهد کرد و چنانچه مالک سند موخر به معارض اعلام شدن سند توسط هیات مذکور اعتراض داشته باشد رسیدگی به این اعتراض در صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک می باشد.

رسیدگی به اختلافات ناشی از اجرای قانون تعیین تکلیف چاه های آب فاقد پروانه بهره برداری و قانون توزیع عادلانه آب در صلاحیت کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی است. بنابراین، دعوای اثبات مالکیت یک حلقه چاه در صلاحیت کمیسیون مذکور می باشد.

اگر دعوا دارای خواندگان متعدد باشد خواهان می تواند دعوای خود را در هر یک از حوزه های قضایی محل اقامت خواندگان مطرح نماید و دادگاه نمی تواند با عنوان نمودن تقلب نسبت به قانون از سوی خواهان از خود نفی صلاحیت نماید. در حقیقت طرح عنوان تقلب نسبت به قوانین موجد حق با منطوق و مفهوم هیچ یک از قوانین و مشخصا قانون ایین دادرسی مدنی هیچگونه تطابقی ندارد.