آرای قضایی مرتبط با ماده 4
قانون حمایت خانواده — ۱۳۸ مورد
رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است: ۱ نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن ۲ نکاح دایم، موقت و اذن در نکاح ۳ شروط ضمن عقد نکاح ۴ ازدواج مجدد ۵ جهیزیه ۶ مهریه ۷ نفقه زوجه و اجرت المثل ایام زوجیت ۸ تمکین و نشوز ۹ طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن ۱۰ حضانت و ملاقات طفل ۱۱ نسب ۱۲ رشد، حجر و رفع آن ۱۳ ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان ۱۴ نفقه اقارب ۱۵ امور راجع به غایب مفقود الاثر ۱۶ سرپرستی کودکان بی سرپرست ۱۷ اهدای جنین ۱۸ تغییر جنسیت
- تبعیت مرجع تالی از عالی و مسئولیت ورثه مورث به میزان سهم الارث1.در دعوا به خواسته مطالبه ارش البکاره به شرح دادخواست تقدیمی، نظر به اینکه خواهان هزینه دادرسی دعوی را تادیه ننموده وادعای اعسارازپرداخت هزینه دادرسی نموده ودعوی اعسار وی منتهی به رای شماره*مورخ۱۳۹۹/۹/۲۶درپرونده کلاسه۹۹۰۹۹۸۰۷۰۴۰۰۰۷۹۵باشماره بایگانی۹۹۰۰۸۲۹شعبه *گردیده ورای مذکورغیرقطعی است،قرار توقف دادرسی صادر میگردد. 2. ضرر و زیان ناشی از جرح((ارش البکاره))را در صورتی می توان مطالبه نمود که ارتکاب جرم(زنا)) در دادگاه صالحه به اثبات رسیده باشد و در ما نحن فیه، دلیلی دال بر ازاله بکارت خواهان توسط خوانده وجود ندارد و با عنایت به نظریه قاضی محترم مشاور که عقیده بر بطلان خواسته خواهان دارند، دادگاه حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید.
- نحوه فسخ نکاح اهل تسنندر دعوای فسخ نکاح، زوجین سنی و شافعی مذهب تابع مقررات مذهب خود می باشند و برای احراز وجود حق فسخ، از شورای روحانیت اهل تسنن استعلام می گردد.
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیرأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه * شعبه * تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم س. ز. م. فرزند س. به نشانی * خوانده: سازمان * به نشانی * خواسته: تغییر جنسیت دادگاه با بررسی ا
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیرأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: خانم ر. س. باروق. دادخواستی بطرفیت ۱- اقای ک. ا. ب. ۲- خانم ح. ا. ا. ر بخواسته اعتراض ثالث به عملیات اجرایی پرونده اجرایی شعبه
- تاثیر حجر زوج و زوجه جهت تعیین مهرالمثل در عقد دائمدر صورتی که ازاله بکارت با میل و رضایت زانیه صورت پذیرفته باشد، وی حقی نسبت به مهرالمثل و ارش البکاره ندارد.
- تجویز ملاقات با نوهاقامه دعوی مبنی بر ملاقات با نوه دارای وجاهت قانونی بوده؛ زیرامحروم کردن طفل از ملاقات با خویشان و اقوام نزدیک وی به بدون عذر موجه خلاف انصاف و عدالت است؛ بنابراین حق ملاقات صرفا مختص ابوین نیست.
- (1)- تفسیر لفظ دستور زوج در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت - (2)- مصداق دستور زوج جهت تحقق شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیتدر دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت؛ منظور از "دستور زوج" فرمان صریح نیست بلکه شامل هرگونه درخواست زوج به هر نحو که ابراز شده باشد، می باشد.انتظار و توقعی که مرد از همسرش در بدو ورود به منزل درخصوص طبخ غذا و نظافت و اداره خانه دارد ، انگیزه انجام کارهای خانه بوده و به منزله درخواست زوج تلقی می شود. -
- تعیین منشا دعوای طلاق مطروحه از سوی زوجهدر دعاوی طلاق مطروحه از سوی زوجه ضرورت دارد مشخص شود منشا دعوا، عسر حرج زوجه یا تخلف زوج از شروط ضمن عقد است و در صورت ابهام در این خصوص، ضروریست از خواهان در این مورد تحقیق به عمل آید. عنوان: نحوه احراز بیماری اعصاب و روان انتسابی به زوج پیام: در دعوای طلاق مطروحه از سوی زوجه به استناد بیماری اعصاب و روان زوج، ضروریست این بیماری در در کمیسیون پزشکی مربوطه مستقر در مرکز پزشکی قانونی محل طرح گردیده و آن مرجع این بیماری را احراز کند؛ بنابراین ارائه یک نسخه پزشکی از پزشک متخصص در امر روان پزشکی در مقرون به واقع قلمداد نمودن ادعای زوجه در این خصوص کافی نیست.
- بذل در طلاق خلع در مذهب شافعیدر مذهب شافعی در صورت کراهت زوجه از زوج و عدم امکان سازش و بذل کلیه حقوق شرعی زوجه به زوج و اثبات ادعای عسر و حرج زوجه، در صورت ممانعت زوج دادگاه میتواند اقدام به صدور حکم طلاق خلعی کند و قبول بذل از ناحیه زوج ضروری نمیباشد.
- اثراستکاف از مراجعه به پزشکی قانونی در ادعای ترک اعتیاددر صورتی که زوج مدعی ترک اعتیاد خود باشد، اما علیرغم چندین بار دعوت از وی برای معرفی به پزشکی قانونی، از حضور در دادگاه استنکاف نماید، دادگاه می تواند عدم حضور او را به منزله بقای اعتیاد به مواد مخدر تلقی کند.
- دادگاه صالح در دعوی زوجه به طرفیت ورثه زوجاختیار زوجه نسبت به طرح دعاوی خانوادگی در دادگاه محل اقامت خود، شامل دعوی مطروحه توسط وی به طرفیت ورثه زوج متوفی نمی شود و این دعوی باید منطبق با اصول کلی آئین دادرسی مدنی، در دادگاه محل اقامت خوانده مطرح شود.
- شرط استحقاق زوجه نسبت به دریافت نحلهاستحقاق زوجه نسبت به دریافت نحله منوط به آن است که متخلف از وظایف همسری نبوده و تقاضای طلاق از طرف زوج ناشی از تخلف زوجه از وظایف زوجیت(نشوز) نباشد. عنوان: احراز نشوز زوجه به جهت باز نگشتن از سفر خارجی پیام: درصورتی که زوجه با رضایت زوج به خارج از کشور سفر کرده باشد، عدم بازگشت وی در صورتی مبین نشوز اوست که اولا اذن زوج محدود به مدت خاصی باشد که با انقضاء آن مدت زوجه باز نگشته و ثانیا زوج به نحو مؤکد از وی درخواست مراجعت به کشور و ادامه زندگی مشترک کرده باشد. در غیراینصورت صرف ممنوع الخروج شدن زوجه توسط زوج، مبین نشوز وی نیست.
- شرایط مطالبه مهرالمثل و ارش البکاره در زنامطالبه مهرالمثل و ارش البکاره به عنوان ضمان بزه زنا، مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
- مرجع صالح در دعوای اثبات نسبدر دعوی اثبات نسب که ارتباط مستقیمی با تابعیت ندارد لزومی به ارجاع دعوی به شورای تأمین استان نبوده و رسیدگی به این دعوی، در صلاحیت محاکم دادگستری است.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاعاحکام راجع به تنفیذ واقعه طلاق قابلیت فرجام خواهی دارد، اما حکم الزام به ثبت واقعه یا ایقاع طلاق، منصرف از احکام قابل فرجام خواهی ذکر شده در قانون است.
- تعیین نحله در حکم طلاقدر دعوی طلاق از ناحیه زوج، دادگاه باید ابتدائا استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل را بررسی کند و در صورت عدم احراز این حق، به تعیین نحله اقدام نماید. در غیراینصورت تعیین نحله موجه نبوده و رأی صادره واجد نقص است.
- مرجع صالح در رسیدگی به دعوای ابطال سند طلاقرسیدگی به دعوای ابطال سند ثبت واقعه طلاق در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است؛ چه این که دعوای ابطال سند، چه رسمی و چه عادی، تابع شرایط عمومی دادرسی بوده و دادگاه حقوقی صلاحیت رسیدگی به آن را دارد و صرف اینکه سند رسمی مر بوط به طلاق باشد، مجوزی برای رسیدگی دادگاه خانواده نبوده و نمی تواند برای آن مرجع، ایجاد صلاحیت کند.
- تاثیر سکونت در منزل مشترک بر نفقهحضور و سکونت زوجه در منزل مشترک و عدم مطالبه نفقه ،اماره بر پرداخت نفقه زوجه توسط زوج است.
- مرجع صالح جهت حل اختلاف در صلاحیتصلاحیت دادگاه عمومی حقوقی که طبق تبصره ۱ ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۹۱/۱۲/۱ به امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می کند نسبت به سایر شعب دادگاه حقوقی در ان حوزه ،صلاحیت ذاتی نیست ؛بنابراین مرجع صالح جهت حل اختلاف در صلاحیت بین شعب مذکور و سایر شعب دادگاه حقوقی دادگاه تجدینظر است.
- (1)- مرجع حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه عمومی و خانواده(2)- مرجع رسیدگی به دعوی الزام زوج به انجام تعهد1-در صورت حدوث اختلاف در صلاحیت بین دادگاه عمومی و دادگاه خانواده حوزه قضایی واحد، مرجع حل اختلاف دادگاه تجدیدنظر همان استان می باشد. 2-رسیدگی به دعوی الزام زوج به انجام تعهد مبنی بر تهیه بعضی از اقلام به عنوان شیر بها که جزء جهیزیه محسوب می شود در صلاحیت دادگاه خانواده است.
- دادگاه صالح در دعوای مطالبه طلاجات توسط زوجهطلا جاتی که زوجه به همراه خود به منزل شوهربرده، به مفهوم عرفی وخاص جهیزیه تلقی نمی شود؛ بنابراین دادگاه عمومی درخصوص مطالبه آن صالح می باشد و دادگاه خانواده صلاحیت ندارد.
- (1)- مرجع صالح رسیدگی به دعوی موت فرضی (2)- نوع صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه حقوقیرسیدگی به دعوی صدورحکم موت فرضی در صلاحیت دادگاه خانواده است. صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومی حقوقی صلاحیت ذاتی نیست؛ زیرا هر دو از صنف محاکم عمومی حقوقی هستند.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشهرچند که تصمیمات مراجع عالی اقلیت های دینی در خصوص طلاق، معتبر است و توسط محاکم قضائی بدون رعایت تشریفات تنفیذ و اجراء می شود؛ اما این امر به منزله قطعیت رأی و عدم امکان ورود دادگاه تجدیدنظر به ماهیت دعوی نیست.
- تاثیر دعوی اعسار زوج بر دعوی تجویز ازدواج مجددطرح دعوی اعسار زوج از پرداخت محکوم به؛ از موجبات صدور قرار رد دعوی تجویز ازدواج مجدد است؛ زیرا با احراز ملائت زوج برای اداره زندگی دو همسر منافات دارد.
- تصمیم دادگاه خانواده در صورت عدم صلاحیتچنانچه موضوع دعوی در صلاحیت رسیدگی دادگاه خانواده نباشد و از حدود صلاحیت مصرحه در قانون حمایت از خانواده خارج باشد، دادگاه باید قرار عدم صلاحیت صادر کند و صدور قرار عدم استماع دعوی فاقد وجاهت است.