آرای قضایی مرتبط با ماده 4
قانون حمایت خانواده — ۱۳۸ مورد
رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است: ۱ نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن ۲ نکاح دایم، موقت و اذن در نکاح ۳ شروط ضمن عقد نکاح ۴ ازدواج مجدد ۵ جهیزیه ۶ مهریه ۷ نفقه زوجه و اجرت المثل ایام زوجیت ۸ تمکین و نشوز ۹ طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن ۱۰ حضانت و ملاقات طفل ۱۱ نسب ۱۲ رشد، حجر و رفع آن ۱۳ ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان ۱۴ نفقه اقارب ۱۵ امور راجع به غایب مفقود الاثر ۱۶ سرپرستی کودکان بی سرپرست ۱۷ اهدای جنین ۱۸ تغییر جنسیت
- تاثیر ابلاغ واقعی اوراق فرعی بر حضوری شدن رایدر دعوای طلاق، ابلاغ واقعی اخطار تعیین داور به خوانده، جانشین ابلاغ وقت رسیدگی به وی نبوده و در نتیجه موجب حضوری شدن رای نمی گردد. بنابراین دیوان عالی کشور به جهت عدم اعمال حق واخواهی محکومعلیه غایب، رای را نقض و به شعبه هم عرض ارسال میدارد.
- فرجامخواهی در مهلت واخواهیچنانچه در مهلت واخواهی، دادخواست فرجام خواهی داده شود این دادخواست به عنوان واخواهی تلقی می شود.
- دادگاه صالح در دعوی ابطال سند رسمی ازدواجاگر دعوی ابطال سند رسمی ازدواج به دلیل تغییر در میزان مهریه در دادگاه عمومی مطرح و منتهی به حکم به بطلان دعوی شود، با توجه به اینکه دعوی مطروحه در واقع راجع به نحوه ثبت واقعه ازدواج و میزان مهریه است، رسیدگی به آن در صلاحیت اختصاصی دادگاههای خانواده و در صورت عدم تشکیل دادگاه خانواده است؛ بنابراین رای صادره از دادگاه عمومی، نقض و پرونده به دادگاه خانواده صالح ارسال می شود.
- زمان استرداد هدایای نامزدیهر یک از نامزدها می توانند در صورت بهم خوردن وصلت، هدایایی را که به یکدیگر داده اند، مطالبه نمایند و این دعوی بعد از شروع زندگی مشترک مسموع نیست.
- تکلیف حضانت بعد از بلوغچنانچه فرزندان بالغ ترجیح دهند با مادر خود زندگی کنند، در صورت تشخیص مصلحت توسط دادگاه حضانت به مادر واگذار میشود.
- دعوای استرداد جهیزیهامضاء سیاهه جهیزیه توسط زوج، هرچند فاکتور برخی از اقلام آن به نام زوج ارایه شود، از موجبات استرداد توسط زوجه است؛ زیرا صرف خرید دلیل بر مالکیت زوج نیست و ممکن است این خرید براساس عرف حاکم بر جامعه و توافق و بنای قبل از عقد طرفین صورت گرفته باشد که به عنوان کمک و جهیزیه از سوی زوج خریداری و به تملک زوجه درآمده و جزء جهیزیه او محسوب می شود.
- درخواست طلاق زوجه به دلیل سوءمعاشرت زوجنزدیکی از دبر از موارد سوءمعاشرت زوج نسبت به زوجه بوده و موجب تحقق وکالت به استناد شروط ضمن عقد نکاح می شود.
- رابطه اجرتالمثل و نحله با شرط تنصیف داراییاجرت المثل ایام زوجیت، نحله و تنصیف دارایی در طول هم قرار دارند و چنانچه زوجه اجرت المثل را بپذیرد، امکان مطالبه شرط تنصیف دارایی وجود ندارد.
- شرایط بذل در طلاق خلعاجرت المثل ایام زوجیت، تا زمانی که به اثبات نرسیده، حقی احتمالی است و بذل حق احتمالی، برای طلاق خلع کافی نیست.
- رابطه اجرتالمثل ایام زوجیت و نحلهدر صورت تعیین اجرت المثل ایام زوجیت، امکان صدور حکم به پرداخت نحله وجود ندارد.
- مشروع بودن سهطلاقه کردن با یکلفظ در فقه شافعیدر فقه شافعی با جاری نمودن یک بار لفظ سه طلاق ولو در خارج از دادگاه سه طلاق محقق می شود.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای حضانتاگر در خصوص حضانت فرزند مشترک، ضمن گواهی عدم امکان سازش صادره از دادگاه تعیین تکلیف شود، هرگونه دعوای بعدی در خصوص حضانت طفل مذکور در صلاحیت همین دادگاه خواهد بود.
- صلاحیت مرجع قضایی در مورد ابطال شناسنامهدر دعاوی راجع به اسناد ثبت احوال، صلاحیت دادگاه محل اقامت خواهان مربوط به زمانی است که دعوای خواهان راجع به سند ثبت احوال خویش باشد؛ بنابراین در مواردی که خواهان در پی دعوای نفی نسب، درخواست ابطال شناسنامه فرد دیگری را نموده است طبق قواعد عام، دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی می باشد.