آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون صدور چک — ۱۶۴ مورد
چکهای صادر عهده بانکهایی که طبق قوانین ایران در داخل کشور دایر شده یا میشوند همچنین شعب آنها در خارج از کشور در حکم اسناد لازمالاجرا است و دارنده چک در صورت مراجعه به بانک و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه آن به علت نبودن محل یا به هر دلیل دیگری که منتهی به برگشت چک و عدم پرداخت گردد میتواند طبق قوانین و آییننامههای مربوط به اجرای اسناد رسمی وجه چک یا باقیمانده آن را از صادرکننده وصول نماید.
برای صدور اجراییه دارنده چک باید عین چک و گواهینامه مذکور در ماده 4 و یا گواهینامه مندرج در ماده 5 را به اجرای ثبت اسناد محل تسلیم نماید.
اجراء ثبت در صورتی دستور اجرا صادر میکند که مطابقت امضای چک به نمونه امضای صادرکننده در بانک از طرف بانک گواهی شده باشد.
دارنده چک اعم از کسی که چک در وجه او صادر گردیده یا به نام او پشت نویسی شده یا حامل چک (در مورد چکهای در وجه حامل) یا قایم مقام قانونی آنان.
تبصره (الحاقی 1376/03/10 مجمع تشخیص مصلحت نظام) - دارنده چک میتواند محکومیت صادرکننده را نسبت به پرداخت کلیه خسارات و هزینههای وارد شده که مستقیما و به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، اعم از آنکه قبل از صدور حکم یا پس از آن باشد، از دادگاه تقاضا نماید. در صورتی که دارنده چک جبران خسارت و هزینههای مزبور را پس از صدور حکم درخواست کند، باید درخواست خود را به همان دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید.
- خسارت تاخیر تادیه وجه چک وصول شده از طریق اجرای ثبتدرصورتی که دارنده چک وجه آن را از طریق اداره اجرای اسناد رسمی وصول کند، حق طرح دعوی در دادگاه جهت مطالبه خسارت تاخیر تادیه وجه چک از تاریخ سررسید تا تاریخ وصول را دارد.
- خوانده دعوا در مطالبه وجه چکمطالبه ی وجه چک به طرفیت هر یک از ظهرنویسان به تنهایی امکان پذیر بوده و نیازی به طرف دعوا قرار دادن همه افراد نیست،زیرا صادرکننده و ظهرنویسان چک متضامنا مسیول پرداخت وجه چک هستند.
- نحوه انتقال چک در وجه شخص معیندرصورتی که چک در وجه شخص معین صادر شده باشد، انتقال حقوق وی به شخص ثالث صرفا از طریق ظهرنویسی و یا به موجب ورقه جداگانه امکانپذیر است؛ بنابراین به صرف بودن چک در ید ثالث، شخص مذکور ذینفع در مطالبه وجه آن تلقی نمی شود.
- نحوه احراز عدم حسن نیت دارنده چکصورتی که دارنده اولیه چک بابت کلاهبرداری به اشخاص متعدد بدهکار بوده و چک را به یکی از اشخاص مذکور منتقل کند؛ مطالبه وجه چک توسط دارنده منتقل الیه به دلیل عدم حسن نیت وی قابل پذیرش نیست.
- مصالحه در خصوص خسارت تادیهپیش بینی امکان مصالحه طرفین در خصوص خسارت تاخیر تادیه دین در قانون آیین دادرسی مدنی، منصرف از وضع خسارت به شکل قراردادی بوده و ناظر به مصالحه پس از حدوث اختلاف، در مقام حل اختلاف است. عنوان: تعیین وجه التزام جهت تاخیر پرداخت وجه نقد پیام: در صورتی که موضوع تعهد قراردادی، پرداخت وجه نقد باشد، تعیین وجه التزام جهت تاخیر در انجام تعهد، مصداق شرط زیاده از طلب بوده و باطل است. بنابراین مطالبه خسارت تاخیر در انجام چنین تعهدی، ذیل عنوان خسارت تاخیر تادیه دین مقرر در قانون آیین دادرسی مدنی و بر طبق شرایط آن امکان پذیر است.
- اثر عدم قابلیت انتفاع از مغازه استیجاری بر مطالبه چکچک بابت پرداخت اجاره بها در ازاء انتفاع مستاجر از مورد اجاره، صادر می شود؛ بنابراین در صورتی که مغازه، به علت پلمپ توسط اداره اماکن به جهت نداشتن پایان کار تجاری، که در زمره تکالیف موجر است،قابلیت انتفاع نداشته باشد، وجه چک مذکور، به نسبت مدتی که عین مستاجره پلمپ بوده، قابل مطالبه نیست.
- مبدا خسارت تاخیر تادیه چک صادره قبل از تصویب قانون صدور چکمقررات مربوط به خسارت تاخیر تادیه چک به این دلیل که متضمن حکم ماهوی است عطف به ماسبق نمی شود؛ بنابراین استحقاق خسارت تاخیر تادیه مربوط به چک صادره قبل از تصویب قانون صدور چک از تاریخ درخواست است نه سررسید.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکمطالبه وجه چک با فاصله زمانی طولانی بعد از سررسید مانع از مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید نیست.
- مطالبه حق نمایندگی توسط نمایندگان قضایینماینده قضایی، کارمند شهرداری بوده و انجام امور محوله در راستای وظیفه اداری ایشان است که از بابت آن دستمزد و حقوق دریافت می کند و بنابراین مطالبه حق نمایندگی حقوقی از حیث خسارات دادرسی مسموع نیست و صرفا حق الوکاله وکیل قابل مطالبه است.
- تاثیر محکومیت کیفری انتقالدهنده چک بر حقوق ثالثسرقت چک توسط انتقال دهنده تاثیری در حقوق دارنده ثالث ندارد اما صادرکننده حق رجوع به انتقال دهنده را از حیث ضرر و زیان وارده دارد.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکمبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه ، تاریخ صدور چک می باشد و تاریخ گواهی عدم پرداخت ملاک نیست.
- شرط مطالبه وجه چک تضمینیمطالبه وجه چکی که در جهت حسن اجرای قرارداد صادر شده است قبل از مشخص شدن وضعیت قرارداد مندرج در متن چک، مسموع نیست.
- شرط رسیدگی به دعوای جلب ثالثدر دادخواست جلب ثالث لازم است خواسته ای علیه مجلوب ثالث طرح شود تا دعوای جلب ثالث قابلیت دادرسی مستقل داشته باشد در غیراینصورت امکان اظهارنظر در ماهیت نفیا یا اثباتا وجود ندارد.
- ضمانت اجرای عدم تودیع هزینه کارشناسیعدم امکان اتخاذ تصمیم در ماهیت امر بدون نظر کارشناس و عدم تودیع هزینه کارشناسی توسط متقاضی، از موارد صدور قرار ابطال دادخواست است.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه متعاقب مطالبه چک در اجرای ثبتمرجع مطالبه خسارت تاخیر تادیه وجه چک وفق مقررات، محاکم دادگستری است و رسیدگی به دعوای مطالبه وجه چک در اجرای ثبت، مانع مطالبه خسارات تاخیر تادیه از دادگاه عمومی نیست.
- محاسبه وجوه پرداختی به عنوان پرداخت چکمبالغ دریافتی دارنده چک از صادرکننده آن، به درخواست مدیون می تواند به عنوان وجه چک محاسبه شود.
- وضعیت چک صادره بدون درج تاریخدر صورتی که در چک، تاریخ ذکر نشده باشد، چک به محض امضاء صادر شده محسوب و در این گونه موارد به دارنده اذن دردرج تاریخ داده شده است.
- مبداء محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکدر صورت عدم پرداخت وجه چک در سرسید آن، خسارت تاخیر تادیه وجه آن براساس خسارت تاخیر تادیه براساس شاخص اعلامی بانک مرکزی از تاریخ گواهی عدم پرداخت تا اجرای حکم قابل مطالبه است.
- وضعیت معاماملات شرکت و اشخاص ثالثادعای مجاز نبودن اعضای شرکت در واگذاری چک نسبت به اشخاص ثالث باطل و بلا وجه است؛ زیرا طرف قرارداد شرکت از اسامی، مشخصات و اختیارات اعضای شرکت اطلاع ندارد؛ بنابراین معاملات بین شرکت و اشخاص ثالث معتبر بوده و نمی توان به عذر عدم اجرای تشریفات یا مقررات داخلی شرکت آن را غیر معتبر دانست.
- اثر خط زدن عبارت «حواله کرد» در متن چکبا توجه به عدم وجود صراحت قانونی بر منع انتقال چکی که کلمه حواله کرد آن خط خورده است، قلم خوردگی عبارت حواله کرد در متن چک، مانع واگذاری آن از طریق ظهرنویسی نیست.
- ذی نفع در مطالبه وجه چکدر صورتی که به دلیل صدور گواهی عدم پرداخت چک به نام شخصی غیر از خواهان، دعوی مطالبه وجه چک رد شود، اخذ وکالت از دارنده چک در مرحله تجدیدنظر خواهی باعث ذی نفع شدن نامبرده نسبت به چک ها نمی شود.
- اثر خط زدن عبارت «به حواله کرد » در متن چکصادرکننده چک با خط زدن عبارت حواله کرد مندرج در چک، حق ظهرنویسی و انتقال چک موصوف را از دارنده سلب می کند و در واقع شخصیت دارنده مطمح نظر وی بوده و دریافت کننده نیز با این امر موافقت کرده است؛ بنابراین در صورت انتقال به ثالث، بانک محال علیه می تواند از پرداخت وجه آن خودداری کند و دعوی مطالبه وجه آن توسط منتقل الیه مسموع نیست.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکمبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه وجه چک، تاریخ سر رسید آن است، ولو آنکه دارنده چک با فاصله زمانی طولانی از تاریخ سررسید چک ها، جهت مطالبه آنها اقدام کرده باشد.
- اثر خط زدن عبارت «به حواله کرد» در متن چکدر فرض خط خوردن عبارت «به حواله کرد»; در متن چک توسط صادر کننده، انتقال و واگذاری آن مغایر با اراده طرفین بوده و حکایت از اشتغال ذمه صادرکننده در مقابل منتقل الیه را ندارد؛ بنابراین طرح دعوی مطالبه وجه چک توسط وی مسموع نیست.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکدر صورتی که صدور گواهی عدم پرداخت چک(برگشت خوردن چک)، خارج از مهلت قانونی تحصیل شده باشد، چک مذکور فاقد اعتبار اسناد تجاری نیست بنابراین مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه آن، تاریخ تقدیم دادخواست است.