آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- تصرفات مفروزی مالک مشاعی در مشترکات ساختمانتصرفات مفروزی هر یک از مالکین مشاعی در قسمت های مشاع، تا زمانی از احترام برخوردار است که مالکین دیگر نسبت به تصرفات وی، معترض نشده باشند، ولی با اعلام اعتراض سایر مالکین، ادامه تصرفات در حکم غصب است.
- مطالبه حقالوکاله وکیل توسط بانک هادر حال حاضر بانک های خصوصی نمی توانند از نمایندگان حقوقی استفاده کنند؛ بنابراین در فرض معرفی وکیل، حق الوکاله قابل مطالبه است.
- مشخص نبودن مبلغ سفتهمبلغ چاپ شده بر روی سفته در راستای پرداخت عوارض و مالیات های دولتی تعیین شده است و دلالتی بر میزان اشتغال ذمه صادرکننده ندارد؛ بنابراین در صورت عدم تکمیل آن، میزان دین صادرکننده، مشخص نبوده و دعوی مطالبه وجه آن مسموع نیست.
- مرجع صالح در رسیدگی به اختلافات در مورد چاه های آب فاقد پروانهرسیدگی به اختلافات و تعیین تکلیف چاه های آب فاقد پروانه بهره برداری در صلاحیت کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی قرار دارد.
- طرح دعوی خلع ید بعد از انقضاء مدت اجارهدرصورت انقضاء مدت اجاره وادامه تصرفات مستاجر برملک مورد اجاره، مالک باید تخلیه مورد اجاره رادرخواست نماید و صدورحکم خلع ید فاقدوجاهت قانونی است.
- مسئولیت مدنی سازمان آب و فاضلابچنانچه ملکی بر اثر تراوش آب از سیستم تامین و توزیع آب، که مسئولیت آن بر عهده سازمان آب و فاضلاب است، مسلوب المنفعه شود؛ سازمان مذکور باید خسارات ناشی از آن اقدام (تلف منفعت سکونت در منزل)، را جبران نماید.
- مطالبه حقالوکاله توسط بانک هابانکهای خصوصی می توانند خسارات ناشی از دادرسی که یکی از آن ها حق الوکاله وکیل می باشد و به علت تقصیر تجدیدنظرخواندگان نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده است را مطالبه کنند.
- رای دادگاه بعد از وارد دانستن اعتراض ثالثدر صورتی که دادگاه اعتراض ثالث را وارد تشخیص دهد در صورت غیرقابل تفکیک بودن رأی مورد اعتراض، دادگاه صرفا تمام آن را الغاء می نماید و نقض دادنامه و صدور حکم بر بی حقی خواهان دعوای اصلی صحیح نمی باشد. عنوان: فسخ بیع بعد از تنظیم سند رسمی پیام: فسخ بیع توسط فروشنده بعد از تنظیم سند رسمی به نام خریدار و انتقال رسمی ملک به ایادی بعدی توجیه حقوقی و قانونی ندارد.
- حدوث فورس ماژور رافع مسئولیت استارز، وجه رایج ایران محسوب نمی شود و به آن خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی گیرد.
- مسئولیت متصدی حمل و نقلدر قراردادهای حمل و نقل، اصل بر مسئولیت متصدی حمل است، بنابراین در دعوای مطالبه خسارت ناشی از حمل، نیازی به اثبات تقصیر متصدی حمل و نقل از سوی خواهان نیست.
- نحوه تعیین میزان نفقه توسط دادگاهاگر میزان نفقه مطالبه شده توسط زوجه از نظر دادگاه عادلانه باشد، موضوع به کارشناسی ارجاع نمی شود.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از خسارتاگر اصل محکومیت بابت خسارت وارده باشد، محکومیت به خسارت تاخیر تأدیه فاقد وجاهت است.
- حدود مسئولیت دارندگان خودرو در قبال خسارات وارده به اشخاص ثالثمسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث صرفا راجع به بیمه خودرو به میزان حداقل مندرج در ماده 4 این قانون می باشد و مسئولیت مازاد بر آن قابل تصور نیست.
- اصل حاکم در پرداخت نفقهپس از برقراری رابطه زوجیت، حقوق و تکالیف زوجین از جمله پرداخت نفقه در برابر یکدیگر برقرار می گردد و در صورت مطالبه نفقه، زوج باید دلیل بر پرداخت آن ارایه نماید. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه نفقه پیام: خسارت تاخیر تادیه نفقه تا زمان اجرای حکم به دلیل مشخص نبودن تمکین زوجه قابل مطالبه نیست.
- رابطه مطالبه خسارت قراردادی و انفساخ قراردادانفساخ قرارداد به دلیل عدم پرداخت اقساط اجاره بها، منافاتی با مطالبه خسارت قراردادی مقرر ندارد.
- جلب ثالث در مرحله تجدیدنظردادخواست جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر به دلیل اینکه به طرفیت شخص ثالثی است که در مرحله بدوی حضور نداشته؛ قابل رسیدگی نیست.
- ابطال سند رسمی بدون ابطال اسناد مبنای صدور آنمادام که اسنادی که مبنای صدور سند رسمی قرار گرفته اند ابطال نشوند، سند رسمی صادره بر مبنای آن، قابلیت ابطال ندارد.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدر صورت عدم حضور بایع در دفترخانه جهت تنظیم سند و انتقال آن به موجب حکم دادگاه، بایع همچنان مستحق اخذ قسط مربوط به زمان تحویل ملک مورد نظر خواهد بود اما خسارت تاخیر تادیه را نمی تواند مطالبه کند؛ زیرا خود، در موعد مقرر به تعهد قراردادی عمل نکرده است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه محکوم بهخسارت تاخیر تادیه از تاریخ قطعیت حکم محقق می گردد. زیرا تا قبل از قطعیت دادنامه، اشتغال ذمه خواندگان به پرداخت خسارت مزبور محرز نیست.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه سفتهتاریخ واخواست سفته، تاریخ مطالبه، محسوب و از این تاریخ، داین استحقاق خسارت تاخیر تادیه دارد.
- واخواهی در مهلت تجدیدنظرخواهیتقدیم دادخواست، خارج از فرجه واخواهی، تجدیدنظرخواهی تلقی می گردد.
- مهلت رجوع به ما بذل از سوی زوجهزوجه بعد از ازدواج مجدد با زوج نمی تواند حقوق مالی ناشی از ازدواج اول را که بذل کرده است مطالبه نماید.
- نحوه تمدید قرارداد ضمانت نامه بانکیدر صورتی که قرارداد ضمانت نامه بانکی دارای مدت بوده و قابل تمدید برای مدت معین باشد، تمدید آن مستلزم ابراز اراده انشایی جدید از ناحیه طرفین و ضامن است؛ بنابراین در فرض عدم امضای تمدید توسط یکی از ضامنین، محکومیت وی براساس آن موجه نیست.
- ضمانت اجرای رعایت مهلتهای قانونی اسناد تجاریمهلت های قانونی اسناد تجاری، ازجمله اخذ گواهی عدم پرداخت و طرح دعوا علیه ظهرنویس، حتی درصورتی که نسبت به جعلیت یا اصالت این اسناد، رسیدگی کیفری در جریان باشد نیز لازم الرعایه اند؛ در صورت عدم رعایت این مهلت ها، مسئولیت ظهرنویسان ساقط خواهد شد.
- تاثیر وصف امانی چک بر مسئولیت متعهدین سندوصف امانی چک، مؤثر بر پرداخت وجه آن و مسئولیت تضامنی صادرکننده و ظهرنویسان نخواهد بود.