لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 27
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۵ مورد
در صورتی که دادگاه رسیدگیکننده خود را صالح به رسیدگی نداند با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به دادگاه صلاحیتدار ارسال مینماید. دادگاه مرجوع الیه مکلف است خارج از نوبت نسبت به صلاحیت اظهارنظر نماید و چنانچه ادعای عدم صلاحیت را نپذیرد پرونده را جهت حل اختلاف به دادگاه تجدیدنظر استان ارسال میکند. رای دادگاه تجدیدنظر در تشخیص صلاحیت لازم الاتباع خواهد بود.
تبصره- در صورتی که اختلاف صلاحیت بین دادگاههای دو حوزه قضایی از دو استان باشد مرجع حل اختلاف به ترتیب یاد شده، دیوان عالی کشور میباشد.
- دادگاه صالح در دعوی علیه خواندگان متعدد در حوزه های قضایی مختلفدر دعوا به طرفیت خواندگان متعدد که در حوزههای قضائی مختلف اقامت دارند، خواهان میتواند به هریک از دادگاههای حوزههای یادشده مراجعه نماید و دادگاه نمی تواند با استدلال عدم توجه دعوا به خوانده ای که در محل اقامت او اقامه دعوا شده است و سوء استفاده از حق توسط خواهان، این حق را از مشارالیه سلب نماید.
- دادگاه صالح در دعوای الزام خوانده به تمدید قرارداد منزل مسکونیدعوای الزام به تمدید قرارداد منزل مسکونی دعوای راجع به اموال غیر منقول است و دادگاه محل وقوع مال غیر منقول صالح به رسیدگی می باشد.
- نقش سامانه ثنا در تعیین تعیین اقامتگاه خواندهدعوای سلب حضانت در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد و زوجه اختیار دارد دعوا را در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل اقامت خود مطرح نماید.
- شرط رسیدگی دیوان عالی به موضوع صلاحیتدیوان عالی کشور زمانی به موضوع صلاحیت دادگاهها رسیدگی می نماید که میان دادگاهها در خصوص صلاحیت اختلاف حاصل شود. بنابراین اگر شعبه ای از دادگاه اعتقاد به صلاحیت دادگاه دیگری داشته باشد باید پرونده را به آن دادگاه ارسال نماید و از ارسال مستقیم پرونده به دیوان عالی اجتناب نماید.
- دادگاه صالح در دعوای مال غیرمنقولدادگاه صلاحیت دار برای رسیدگی به دعاوی راجع به اموال غیر منقول ، دادگاه محل وقوع مال غیر منقول می باشد. بنابراین اگر خواسته، ابطال نامه رسمی مبنی بر فسخ قرارداد و دستور موقت بوده و موضوع دعوا مال غیر منقول باشد رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.
- زمان موثر در تعیین اقامتگاه خواندهمناط صلاحیت، زمان تقدیم دادخواست می باشد و اگر پس از ابلاغ قانونی در آدرس خوانده جلسه رسیدگی تشکیل گردد این استدلال که آدرس اعلام شده توسط خواهان با آدرس ثنای خوانده متفاوت می باشد یا آدرس خوانده تغییر کرده است عذری برای صدور قرار عدم صلاحیت نیست.
- حدود صلاحیت دیوان عدالت اداریشرکت های اب و فاضلاب جز در مواردی که به تصویب هیات وزیران به صورت دولتی تشکیل و اداره می شود، غیردولتی شناخته می شوند. بنابراین، دعاوی به طرفیت آن ها در صلاحیت محاکم دادگستری بوده و از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.
- حدود صلاحیت دادگاه خانواده در موضوع مهریهدر فرضی که پدر زوج متعهد به انتقال دو دانگ از منزل مسکونی خود به عروس خود در قالب عقد صلح شده است و موضوع از شمول مهریه و شرط ضمن عقدخارج باشد رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه خانواده نیست.
- دادگاه صالح در دعوای ابطال سند رسمی با موضوع ابراء مهریهدعوای ابطال سند رسمی که موضوع آن اقرار به به ابرا مهریه از ناحیه زوجه است در صلاحیت دادگاه عمومی بوده و از موارد صلاحیت دادگاه خانواده نمی باشد.
- مرجع صالح در تجدیدنظرخواهی از آرای شورای حل اختلاف در حوزه خانواده(1)- اگر خواسته خواهان از مصادیق نفقه بوده و بهای خواسته خواهان کمتر از دویست میلیون ریال باشد شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به موضوع را خواهد داشت. (2)- مرجع تجدیدنظر از کلیه آراء قاضی شورای حل اختلاف، دادگاه عمومی حقوقی همان حوزه قضایی است و آراء راجع به دعاوی خانوادگی نیز از شمول این حکم مستثنی نیستند.
- دادگاه صالح در دعاوی ناشی از قراردادهادر دعاوی بازرگانی و دعاوی راجع به اموال منقول که از عقد و قراردادها ناشی شده باشد خواهان می تواند به دادگاهی رجوع کند که عقد یا قرارداد در حوزه ان واقع شده است یا تعهد می بایست در آنجا انجام شود اما این ماده قانونی مانع مراجعه خواهان به دادگاه محل اقامت خوانده نمی باشد.
- شرط فرجام خواهی درمهلت تجدیدنظرخواهیدعوای مطالبه خسارت ناشی از بیمار بودن جوجه های مرغ خریداری شده، دعوایی ناشی از تعهدات قرارداد است که خواهان اختیار دارد آن را در محل انعقاد عقد، اجرای تعهد یا محل اقامت خوانده اقامه نماید. بنابراین پس از اعمال اختیار خواهان در هریک از این محل ها، دادگاه نمی تواند به اعتبار حضور خوانده ردیف دوم در شهر دیگری مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت نماید.
- دادگاه صالح در دعوای خسارت تاخیر تادیه سفتهمحل پرداخت در کلیه اسناد اعم از تجاری یا مدنی فارغ از واخواست یا عدم واخواست سفته به منزله ی محل اجرای تعهد و موجد صلاحیت برای دادگاه آن مکان است.
- اثر تهیه مسکن بعد از درخواست طلاق توسط زوجهدر دعوای الزام به تمکین، اقامتگاه عملی و واقعی زوجه ملاک است تا زوجه ناچار نباشد در این شرایط برای شرکت در جلسات رسیدگی از شهری به شهر دیگر مسافرت نماید. بنابراین این استدلال که دعوا باید در اقامتگاه زوج مطرح شود مورد پذیرش نیست.
- حدود صلاحیت دیوان عدالت اداریدر مواردی که موضوع خواسته، امری ترافعی هچمون دعوای اعلام بطلان توافق نامه است و شخص حقیقی نیز طرف دعوی قرار گرفته است موضوع در صلاحیت دادگاه است و دیوان عدالت اداری صالح به رسیدگی نمی باشد.
- دادگاه صالح در دعوای افزایش میزان ملاقاتدعوای افزایش میزان ملاقات در صلاحیت دادگاهی می باشد که قبلا درباره آن اتخاذ تصیمیم نموده است.
- دادگاه صالح در خریدهای الکترونیکیاز آنجا که در دعاوی ناشی از قرارداد خواهان اختیار دارد به دادگاه محل انعقاد قرارداد، محل اجرای قرارداد یا محل اقامت خوانده مراجعه نماید و در عرف نیز در رابطه با خریدهای صورت گرفته از طریق پرداخت الکترونیکی مرسوم و متداول است که تحویل در محل سکونت خریدار صورت می پذیرد اگر خواهان ابتدا به ساکن به این دادگاه مراجعه نمود دادگاه مذکور مکلف به رسیدگی است.
- دادگاه صالح در دعاوی راجع به ترکهامور راجعه به ترکه تقسیم نشده در دادگاه محلی اقامه می شود که اخرین اقامتگاه متوفی در آن محل باشد و ادله ای چون گواهینامه های حصر وراثت اصداری و اظهارات شفاهی وکلای خواهان هامی تواند دلیلی بر آخرین اقامتگاه متوفی باشد.
- دادگاه صالح در فرض تعدد خواندگانهرگاه یک ادعا راجع به خواندگان متعدد باشد. که در حوزه های قضایی مختلف اقامت دارند خواهان می تواند به هریک از دادگاه های حوزه های یادشده مراجعه نماید.
- شرط فسخ نکاح به دلیل بیماری روانی زوجهدر مواردی که مطالبه طلب موضوع خواسته مربوط به معامله مال منقول باشد که از عقود و قراردادها ناشی شده باشد خواهان میتواند به تخییر به دادگاهی که عقد یا قرارداد در حوزه آن واقع شده است یا تعهد میبایست در آنجا انجام شود یا دادگاه محل اقامت خوانده مراجعه کند.
- مرجع صالح در دعوای مطالبه نفقه فرزنداخذ تصمیم در خصوص ملاقات، حضانت و نفقه فرزند با همان دادگاهی می باشد که سابقا به طلاق زوجین رسیدگی نموده است.
- ارتباط اقامتگاه مندرج در سامانه ثنا و صلاحیت دادگاهملاک صلاحیت دادگاه همان اقامتگاه ثبت شده در ثنای شخص می باشد و این اقامتگاه مطابق ماده ۱۲ ایین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی مبنای صلاحیت خواهد بود.
- مرجع صالح در دعوای ابطال سند اقرارنامه با موضوع پرداخت مهریهاز آنجا که از یک سو، دعوای ابطال سند فارغ از اینکه موضوع سند چه بوده یا طرفین دعوا چه نسبتی با یکدیگر دارند دعوایی کاملا حقوقی است و این امر ماهیتا و شکلا منصرف و بی ارتباط از موضوع و محتوای سند می باشد و از سوی دیگر، صلاحیت محاکم خانواده احصایی است، دعوای ابطال سند اقرارنامه از حیث پرداخت مهریه در صلاحیت دادگاه خانواده نمی باشد.
- دعوی اثبات زوجیت و عدم صلاحیت دادگاه محل اقامت زوجهدر دعوی اثبات زوجیت چون اصل زوجیت ثابت نمی باشد لذا زوجه مجاز به طرح دعوی در دادگاه محل اقامت خود نیست
- شرط رسیدگی دیوان عالی به اختلاف در صلاحیت دیوان عدالت اداری و محاکم دادگستریدیوان عالی کشور مرجع حل اختلاف در صلاحیت میان محاکم دادگستری و دیوان عدالت اداری است اما تا قبل از حدوث اختلاف، موضوع در دیوان عالی کشور قابل طرح نخواهد بود.