آرای قضایی مرتبط با ماده 198
قانون آیین دادرسی مدنی — ۹۷۷ مورد
در صورتی که حق یا دینی بر عهده کسی ثابت شد، اصل بر بقای آن است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
- تاثیر رجوع از طلاق خلعی بر ثبت طلاقدر صورتی که در اصل وقوع طلاق اختلافی نباشد ثبت واقعه طلاق الزامی است و لزومی به بررسی ادعای زوجه مبنی رجوع به مابذل در طلاق خلعی وجود ندارد.
- دلالت سفته بر وجود طلبوجود سفته در ید دارنده آن دلیل بر اشتغال صادر کننده سفته بوده و ادعای مخالف آن مستلزم اثبات میباشد - حکم به پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تسلیم دادخواست
- اشتباه در تحویل مبیع پس از تنظیم سند رسمیدر صورت اشتباه در تحویل مبیع، پس از تنظیم سند رسمی، طرح دعوی مجدد جهت تحویل آن، فاقد وجاهت قانونی است، لذا در صورت عدم مطابقت سند تنظیمی با رقبه مورد تصرف،مشتری ناچار به اقامه دعوی علیحده،در قالب خلع ید است.
- دعوی تسلیم مجدد مبیعاگر فروشنده مبیع را به خریدار تسلیم کند، اما به هر طریقی آن را از تصرف خریدار خارج سازد، طرح دعوی تسلیم مبیعی که قبلا تسلیم آن صورت پذیرفته وجاهت قانونی ندارد؛ زیرا تسلیم امری واحد دفعتا می باشد که با یک بار انجام آن، تعهد صورت گرفته است.
- مطالبه نفقه گذشته اولاداقارب فقط نسبت به آتیه می توانند مطالبه نفقه کنند ومطالبه نفقه گذشته اولاد به عنوان ضرر و زیان موجه نیست.
- مطالبه وجه چک در فرض رد دعوی کیفری دارندهرد شدن دعوی کیفری دارنده چک صرفا به دلیل وعده دار بودن چک ها، مانع مطالبه وجه چک از دادگاه حقوقی نیست.
- نقش تشریفات اداری در مطالبه وجه التزام قراردادیدر صورت تاخیر در تنظیم سند رسمی، استناد متعهد به علت خارجی و بروکراسی اداری از سوی شهرداری و نهادهای ذیربط، به دلیل اطلاع کلی طرفین از تشریفات اداری مذکور در زمان تنظیم قرارداد، قابل پذیرش نبوده و مانع از مطالبه وجه التزام قراردادی نیست.
- خلع ید از ملک مشاعیهر یک از مالکین مشاعی می تواند خلع ید سایر مالکین مشاعی را از دادگاه تقاضا کند و در مواردی که حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع به نفع مالک قسمتی از ملک مشاع صادر شود، از تمام ملک خلع ید می شود، ولی تصرف محکوم له درملک خلع ید شده مشمول مقررات املاک مشاعی است.-تایید شده
- بار اثبات در دعوی در استرداد وجه واریزی به حساب دیگریچنانچه وجهی به حساب شخص ثالث واریز شده باشد، واریز کننده می تواند آن را مسترد کند، مگر اینکه ثالث دلیل و مدرکی مبنی بر مقروض بودن خواهان به وی ارائه کند.
- (1)- شرایط قائم مقامی خریدار دوم در صورت پرداخت اقساط ثمن (2)- خوانده دعوای مطالبه طلب ناشی از پرداخت اقساط ثمن توسط خریدار دوم(1)- چنانچه متعاقب پیش خرید آپارتمان، خریدار، موضوع معامله را به موجب صلح نامه منتقل و متعهد شود اقساط باقی مانده را به فروشنده اولیه پرداخت کند، پرداخت دیون وی توسط خریدار جدید به قائم مقامی مستلزم اذن او و یا سند معتبر دال بر تعلق دین به ملک مورد معامله و انتساب آن به ید قبلی ملک است. (2)- دعوای مطالبه طلب ناشی از پرداخت اقساط ثمن توسط خریدار دوم چنانچه دریافت کننده وجوه طرف دعوی قرار نگیرد، دعوی مطالبه طلب به طرفیت خریدار اول مسموع نیست.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه ارز خارجیچنانچه وجه چک موضوع خواسته ارز خارجی (درهم امارات) باشد، خسارت تاخیر تادیه درخصوص آن قابل مطالبه نیست؛ زیرا خسارت تاخیر تادیه شامل وجه رایج بوده و ارز خارجی را شامل نمی شود.
- مطالبه ارش و خسارت منافع تفویت شده مبیعدر دعوی مطالبه ارش به دلیل وجود عیب در مبیع، چنانچه دادگاه حکم به پرداخت ارش بابت عیب مبیع صادر کند، مطالبه خسارت از باب تفویت منافع مبیع محمل قانونی و توجیه حقوقی نداشته و پذیرفته نمی شود.
- شرط داوری در دعاوی راجع به اموال دولتیدرصورت تعلق اموال طرفین دعوی(پژوهشگاه علوم انسانی و شرکت فرهنگی-ورزشی پرسپولیس) و موضوع دعوی به دولت، شرط داوری مندرج در قرارداد طرفین به جهت عدم تصویب هیات وزیران لازم الرعایه نیست.
- انکار زوجه بعد از اقرار به دریافت حقوق مالیسند عادی مبنی بر اینکه زوجه کلیه حقوق خود اعم از مهریه، نفقه و اجرت المثل را دریافت کرده، نوعی اقرار از سوی زوجه است، ولی چنانچه ذکر این عبارات توسط وی در شرائط اکراه و زائل شدن اراده وی صورت گرفته باشد، با تأیید این امر توسط زوج، اقرار کذب بوده و انکار پس از آن مسموع است؛ زیرا قانونگذار انکار پس از اقرار مبتنی بر اشتباه، فاسد و غلط را مسموع دانسته است.
- تاثیر شرط داوری در فسخ قراردادرسیدگی به دعوی فسخ قرارداد درصورت وجود شرط داوریشرط داوری موجودیت مستقل از عقد اصلی را دارد و صرف اظهار فسخ از ناحیه ذوالخیار بدون اظهارنظر داور کافی برای انحلال عقد نیست؛ بنابراین رسیدگی و اظهارنظر دادگاه راجع به تایید فسخ قرارداد و خلع ید مطابق قانون نبوده و قابل نقض است.-تایید شده
- تعیین نفقه زوجه بدون ارجاع به کارشناسیتعیین نفقه ماهیانه زوجه طبق نظر دادگاه و بدون ارجاع به کارشناسی به میزان متعارف صحیح است و ایرادی از این حیث پذیرفته نمی شود.
- حدود اعتبار نظر کارشناسدر مواردی که دادگاه امری را به کارشناس ارجاع می دهد، اصل بر پذیرش نظرات کارشناسی است، مگر اینکه نظر کارشناسی با اوضاع و احوال معلوم و مسلم قضیه مطابقت نداشته باشد.
- مطالبه وجه پرداختی به عنوان کسری جهیزیهچنانچه وجهی به زوج بابت کسری جهیزیه پرداخت شده باشد، اگر خوانده اقرار به دریافت مبلغ مذکور داشته، ولی مدعی دریافت آن به عنوان هدیه و هبه شود، حتی درفرضی که به شهادت شهود، زوجه یا خانواده وی هبه کننده وجه به خوانده نباشند، مبلغ مذکور توسط زوجه قابل مطالبه است.
- دعوی اثبات وقوع بیعدعوی اثبات وقوع یا عدم وقوع عقد بیع، اگرچه مستند به سند عادی باشد، به تنهایی قابلیت استماع ندارد.
- ضمانت اجرای عدم رعایت شرایط قانونی شهادتنامه اعساردرصورتی که دلیل اعسارشهادت شهود بوده وشهادتنامه مستند دعوی فاقد شرایط مقرر قانونی باشد، قرار رد دعوی اعسار صادرخواهد شد.
- بار اثبات در دعوی مطالبه وجه واریزی به حساب دیگریدر واریز وجه به حساب دیگری، ظاهر عدم تبرع است، بنابراین چنانچه شخصی به حساب دیگری وجهی واریز کند بدون آن که بدهکار باشد، می تواند آن را مطالبه کند و خوانده باید بدهکار بودن خواهان را در خصوص واریز این وجه به اثبات برساند. عنوان: اثر کاهش خواسته در منجز بودن دعوی پیام: کاهش خواسته در قانون آیین دادرسی مدنی پیش بینی شده و دلیل غیر منجز بودن خواسته محسوب نمی شود. عنوان: اثر گذشت مدت بر مطالبه وجه واریزی به حساب دیگری پیام: گذشت مدت قابل توجهی از واریز وجه به حساب دیگری (مثلا شش سال) موجب زایل شدن طلب نبوده و مشمول مرور زمان نمی شود. عنوان: اثر رابطه خویشاوندی بر مطالبه وجه واریزی به حساب دیگری پیام: در دعوی مطالبه وجه واریزی به حساب دیگری، رابطه خویشاوندی سابق نمی تواند به عنوان اماره بری الذمه شدن بدهکار محسوب شود.
- دعوی اثبات مالکیتدعوی اثبات مالکیت، به تنهایی و به خودی خود، فاقد موقعیت قانونی بوده و صرفا توأم با دعوی الزام به تنظیم سند رسمی قابلیت رسیدگی دارد. عنوان: تقاضای صدور حکم بر بطلان مدارک خوانده پیام: تقاضای صدور حکم بر بطلان مدارک مورد ادعای خوانده به صورت غیرمنجز و مبهم، مسموع نیست.
- اعتبار مصوبات شورای شهر در خصوص اخذ عوارض کسب و پیشه از بانکهابا توجه به این قلمروی بانک های کشور کلی است و شامل قلمروی کل کشور است، ولی صلاحیت شورای شهر تهران در تعیین و اخذ عوارض محدود به یک منطقه یا شهر است و صلاحیت کلی برای همه نقاط کشور را ندارند؛ بنابراین مصوبات شورای شهر درخصوص اخذ عوارض کسب و پیشه از بانک ها قابل ابطال است.
- مطالبه اجرت المثل ایام تصرف توسط شریک مشاعی(زوجه )چنانچ زوجین در ملکی مالکیت مشاعی داشته و زوج در آن تصرف داشته باشد، با توجه به اینکه اجرت المثل از جانب احد از شرکاء علیه شریک مشاعی متصرف، قابل مطالبه است؛ زوجه می تواند اجرت المثل ایام تصرف را به نسبت سهم مشاع خود از زوج مطالبه کند.
- طرح دعوی خلع ید به طرفیت مستاجر توسط خریدارچنانچه خریدار عین مستاجره ملک را با وضعیت موجود (تصرف مستاجر در آن) خریداری کند، قائم مقام مالکین قبلی بوده و انتقال ملک در زمان انقضاء مدت اجاره موجب محرومیت مستاجر از حقوق قانونی خود (مانند تخلیه در مقابل استرداد ودیعه یا تضامین سپرده شده به موجر) نمی شود؛ بنابراین باید دعوی تخلیه به طرفیت مستاجر اقامه کند و طرح دعوی با عنوان خلع ید فاقد وجاهت قانونی است.