آرای قضایی مرتبط با ماده 198
قانون آیین دادرسی مدنی — ۹۷۷ مورد
در صورتی که حق یا دینی بر عهده کسی ثابت شد، اصل بر بقای آن است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
- مطالبه نفقه قبل از شروع زندگی مشترکبه مجرد وقوع عقد نکاح، زوجه مستحق نفقه بوده و عدم شروع زندگی مشترک، مانع عدم استحقاق نفقه نیست.
- حقوق خریدار در صورت کسری مساحت آپارتماندر بیع آپارتمان، که مبیع غیرقابل تجزیه محسوب می شود چنانچه توافق طرفین در خصوص کسری متراژ یا زیادت آن وجود داشته باشد بر اساس آن عمل می شود در غیر اینصورت، صرفا حق فسخ برای خریدار وجود دارد.
- نحوه احراز عدم حسن نیت دارنده چکصورتی که دارنده اولیه چک بابت کلاهبرداری به اشخاص متعدد بدهکار بوده و چک را به یکی از اشخاص مذکور منتقل کند؛ مطالبه وجه چک توسط دارنده منتقل الیه به دلیل عدم حسن نیت وی قابل پذیرش نیست.
- طرح دعوی به طرفیت مجنون ادواریدر دعوی مطالبه وجه چک به طرفیت شخصی که به علت جنون ادواری، محجور شناخته شده و برای او قیم منصوب شده باشد، صرف نظر از اینکه در زمان صدور چک، در حال افاقه بوده است یا خیر، به جهت رعایت غبطه احتمالی او، طرح دعوی به طرفیت قیم او ضرورت دارد.
- تفسیر عرفی از شرط فاسخشرط بطلان قرارداد در فرض عدم پرداخت چک های صادره بابت ثمن معامله، شرط فاسخ تلقی می شود و قید کلمه ابطال، خللی به شرط مورد توافق وارد نمی کند؛ زیرا الفاظ به کار برده شده حمل بر معانی عرفیه می شوند.
- انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاریوجود خیار فسخ در عقد بیع، مانع انتقال آن توسط خریدار به دیگری نیست؛ بنابراین اعلام فسخ ثانوی بیع مذکور سرایتی به عمل حقوقی قبل ازآن ندارد.
- مطالبه وجه التزام تاخیر توسط موسسات مالی و اعتباریدر صورت تعیین وجه التزام ناشی از تاخیر در پرداخت اقساط تسهیلات اعطاء شده توسط موسسات مالی و اعتباری، دادگاه باید حکم به پرداخت مبلغ مذکور صادر کند و حکم به پرداخت خسارت تاخیر تادیه براساس نرخ اعلامی از سوی بانک مرکزی صحیح نیست.
- احاله پرونده به دادسرای محل سکونت طرفینبا توجه به رضایی بودن عقد بیع، با انعقاد بیع عادی، مالکیت مطلق خریدار بر ملک موضوع دعوی مستقر شده و در مقابل همگان قابل استناد است و تنظیم سند رسمی به نام ثالث و ترهین آن به صورت من غیر حق، خللی در این حق عینی و انحصاری و دائمی خریدار ایجاد نخواهد کرد. عنوان: نقش مقررات ثبتی در اعتبار بیع عادی اموال غیر منقول پیام: 1- عقد بیع، عقد رضایی است و به محض ایجاب و قبول، مقتضاء آن یعنی تملیک عین در قبال ثمن حاصل می شود و مقررات ثبتی صرفا در مقام بیان آثار ثبت و تعریف سند است. عنوان: الزام به تنظیم سند رسمی قبل از ابطال معامله معارض پیام: دعاوی فک رهن از پلاک ثبتی و تنظیم سند رسمی انتقال ملک، قبل از ابطال معاملات معارض و سند رهنی و طلق شدن ملک، مسموع نیست.
- حذف( نکته در مرحله تجدیدنظر طرح نشده است)در صورتی که موجر مبلغی به عنوان ودیعه از مستاجر دریافت کرده باشد، خسارت ناشی از تاخیر در تخلیه، زمانی محقق می شود که موجر نسبت به تعهد خود که استرداد ودیعه است اقدام کرده باشد.
- مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت پس از فوت زوجمطالبه اجرت المثل ایام زوجیت پس از فوت زوج و به طرفیت وراث وی قابل پذیرش است.
- طرفین دعوی اعاده دادرسیدر دادخواست اعاده دادرسی، غیر از طرفین دعوایی که نسبت به حکم صادره در آن اعاده دادرسی مطرح شده، شخص دیگری به هیچ عنوان نمی تواند داخل در دعوی شود.
- تعدیل قضایی وجه التزامهمچنانکه تعادل ارزش عوضین از مقتضیات عقد بیع است، شرط ضمن عقد مبنی بر جبران خسارت (وجه التزام) نیز باید متناسب با ضرر وارده از قبل تخلف فروشنده باشد. بنابراین شرط تأدیه ده برابر هزینه ها، موجب أکل مال به باطل بوده و قابل اعمال نیست. در این فرض، دادگاه باید با اخذ توضیح از طرفین و جلب نظر کارشناس، میزان ضرر وارده را عرفا تعیین و سپس مبادرت به صدور حکم کند.
- مرور زمان طرح دعوا علیه مسئولان سند تجاریمهلت یک ساله مقرر در قانون تجارت جهت طرح دعوی علیه ظهرنویس و محکومیت وی به پرداخت وجه سند تجاری با مسئولیت تضامنی، شامل ضامن سند تجاری نمی شود.
- تکلیف دادگاه در فرض مشخص نبودن بهای خواسته در زمان تقدیم دادخواستدر صورتی که به جهت مشخص نبودن بهاء خواسته در زمان تقدیم دادخواست، خواهان بهاء خواسته را موقتا و علی الحساب، جهت پرداخت هزینه دادرسی تعیین کرده باشد، دادگاه مکلف است پیش از صدور حکم، بهاء حقیقی خواسته را منجزا تعیین و نسبت به صدور حکم براساس مبلغ استحقاقی مبادرت نماید.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی تخلیه عین مستاجره وقفی به طرفیت بهزیستیکمیسیون تبصره 8 ماده 69 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، صلاحیت رسیدگی به اختلافات مربوط به ساختمانها،تاسیسات و اراضی وزارتخانه ها و موسسات دولتی را دارد و اختلاف حاصله بین اداره اوقاف و بهزیستی در خصوص اجاره ملک که مبتنی بر اجاره نامه موخر بر قانون مذکور است و منشأ قراردادی دارد، خارج از صلاحیت این کمیسیون بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت مراجع قضایی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدر دعوی الزام به فک رهن که از سوی خریدار به طرفیت فروشنده و بانک مرتهن اقامه شده، درصورتیکه بانک اعلام کند در صورت پرداخت بدهی، حاضر به فسخ قرارداد رهن است؛ این امر نشان دهنده تایید عقد بیع است. در این فرض انتقال مال صحیح بوده و فروشنده ملزم به پرداخت بدهی خود به بانک و فک رهن است. نعیمی (استنباط از رای بدوی مندرج در خلاصه جریان پرونده)
- اثر تجدیدنظرخواهی یکی از محکوم علیهم متعدد بر فرجام خواهی سایریندر صورتی که یکی ازمحکوم علیهم رای غیر قابل تجزیه و تفکیک، نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی کند، نتیجه تجدیدنظرخواهی به سایر محکوم علیهم نیز تسری پیدا می کند. بنابراین، علیرغم قابل فرجام خواهی بودن رای بدوی، به صرف این تجدیدنظرخواهی، دیگران نیز از حق فرجام خواهی نسبت به رای محروم می شوند.
- اثر تجدیدنظرخواهی از طلاق توافقیدر صورتیکه ضمن رسیدگی به دعوی طلاق از ناحیه زوجه، طرفین به توافق رسیده و حکم طلاق توافقی صادر شود اما متعاقب تجدیدنظرخواهی زوج، دادگاه تجدیدنظر عدول وی از توافق را احراز کند، دادگاه مکلف است به خواسته دعوی اولیه (طلاق از ناحیه زوجه) رسیدگی کرده و در خصوص آن نفیا یا اثباتا اظهارنظر کند.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سند رسمیدر صورت تلاش متعارف فروشنده جهت اخذ پایان کار و طی تشریفات قانونی، با توجه به اینکه حصول نتیجه خارج از حیطه اقتدار اوست، خسارت تاخیر در تنظیم سند رسمی قابل مطالبه نیست.
- دعوی ابطال رای هیات حل اختلاف وزارت کار و امور اجتماعیدعوای سازمان تامین اجتماعی، به خواسته ابطال رای هیئت حل اختلاف وزارت کار و امور اجتماعی مسموع نیست.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل عقب ماندگی ذهنی زوجهعقب ماندگی ذهنی زوجه از عیوب موجب فسخ نکاح مندرج در قانون مدنی نیست؛ بنابراین درخواست فسخ نکاح به دلیل صدور حکم حجر ناشی از عقب ماندگی ذهنی وی پذیرفته نمی شود.
- اثر عدم مطابقت امضاء ذیل چک با نمونه امضاء موجود در بانکعدم مطابقت امضاء ذیل چک با نمونه امضاء افتتاح کننده حساب موجود در بانک محال علیه در عرف بانکداری و مقررات مربوطه از موجبات قانونی عدم پرداخت وجه چک است؛ ولی به معنای عدم امضاء واقعی صادرکننده چک نیست و مسئولیت وی را زایل نمی کند.
- تاثیر عدم اجرای تعهدات قراردادی در صحت عقد بیعدر صورتی که بخشی از ثمن معامله به عنوان سهم الشرکه بایع در قرارداد مشارکت در ساخت بین طرفین نزد خریدار بماند، عمل نشدن به قرارداد مشارکت خدشه ای به عقد بیع وارد نمی کند.
- صدور چک بدون درج تاریخصرف بدون تاریخ بودن چک صادره، ملازمه با بی اعتباری آن ندارد زیرا ممکن است چنین تعبیر شود که صادر کننده به دارنده اختیار داده است که آن را به دلخواه خود تنظیم کند.
- الزام شهرداری به صدور مجوز فضای سبزصدور مجوز برای فضای سبز از وظایف ذاتی و و ارکان شهرداری است؛ بنابراین الزام سازمان مذکور به انجام وظایف قانونی آن، دعوای ترافعی محسوب نمی شود. عنوان: دعوای وضع ید پیام: دعوای وضع ید ناظر به مواردی است که ملک مورد نزاع از ید مالک خارج شده باشد در غیر اینصورت، دعوای خواهان رد می شود.