دعاوی راجعه به برات و فتهطلب و چک که از طرف تجار یا برای امور تجارتی صادر شده پس از انقضای پنج سال از تاریخ صدور اعتراضنامه و یا آخرین تعقیب قضایی در محاکم مسموع نخواهد بود مگر اینکه در ظرف این مدت رسما اقرار به دین شده باشد که در این صورت مبدا مرور زمان از تاریخ اقرار محسوب است. در صورت عدم اعتراض مدت مرور زمان از تاریخ انقضاء مهلت اعتراض شروع میشود.
تبصره - مفاد این ماده در مورد بروات و چک و فتهطلبهایی که قبل از تاریخ اجرای قانون تجارت مصوب 25 دلو 1303 و 12 فروردین و 12 خرداد 1304 صادر شده است قابل اجرا نبوده و این اسناد از حیث مرور زمان تابع مقررات مربوط به مرور زمان راجع به اموال منقول است.
ماده ۳۱۸ قانون تجارت
قانون تجارت › باب چهارم - برات - فتهطلب - چک › فصل چهارم - در مرور زمان
نظریات مشورتی مرتبط
۵ مورد- نظریه مشورتی 7/1403/981 مورخ 1404/09/17در صورت مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک از تاریخ سررسید؛ چنانچه خواهان مهلت قانونی یک ساله از تاریخ واخواست برای طرح دعوا موضوع ماده۲۸۶ قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ را رعایت نکرده با
- نظریه مشورتی 7/1400/1166 مورخ 1400/12/04۱ - با توجه به این که طبق ماده۴ قانون مدنی»اثر قانون نسبت به آن که می باشد و قانون عطف به ماسبق نمی شود مگر در موارد تصریح شده« ، آیا رای وحدت رویه شماره۸۱۲ مورخ۱۴۰۰/۴/۱
- نظریه مشورتی 7/1400/1066 مورخ 1400/10/11چنانچه دارنده سند تجاری ظرف مهلت پانزده روز اق دام به واخواست یا اخذ گواهی عدم پرداخت چک نکرده باشد، آیا در این صورت هم مفاد رای وحدت رویه شماره۸۱۲ دیوان عالی کشور در راب
- نظریه مشورتی 7/1400/809 مورخ 1400/09/13چنانچه چک مشمول مرور زمان م ذکور در قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ شده باشد آیا می توان اجراییه موضوع ماده۲۳ قانون صدور چک را صادر کرد؟ در فرض سوال که دارنده چک پس از انقضای مهلت
- نظریه مشورتی 7/1400/24 مورخ 1400/03/17۱ - در فرضی که دارنده سند تجاری ظرف مهلت مقرر قانونی اقدام به واخواست سند کرده است؛ اما پس از طی دو یا سه یا حتی بیش از پنج سال اقدام به طرح دعوا کرده است، خسارت تاخیر تا
آرای قضایی مرتبط
۲۱ مورد- مرور زمان 5 ساله مطالبه وجه چک صادر شده از سوی غیرتاجرمطابق رای وحدت رویه شماره ۶۲۳ مورخه ۱۳۴۵/۴/۲۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور، مرور زمان ادعایی راجع به برات و چک و فته طلب صرفا در صورتی به میزان 5 سال است که از طرف تجار یا برای امور تجاری صادر شده است و چنانچه از ناحیه تاجر یا برای امر تجاری صادر نگردیده باشد، موضوع مشمول مرور زمان نمی گردد و نتیجتا خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید چک محاسبه میگردد.
- رای قضایی## رای دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره : اقای ا. ز. فرزند م. با وکالت اقای س. م. فرزند س. به نشانی * : اقای ع. ا. فرزند ح. به نشانی * تجدیدنظر خواسته ها:
- مبدا زمانی تعلق خسارت تاخیر تادیه نسبت به چکدعوی مطروحه ، مشمول مرور زمان ۵ ساله از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت برای طرح دعوی ( منعکس در ماده ۳۱۸ قانون تجارت ) گردیده است؛ لذا دادگاه در این وضعیت ، چک مورد مطالبه را دارای ارزش سند تجاری ندانسته و ان را صرفا دارای ارزش سندی عادی و مدنی می داند. بر این اساس ( تجاری ندانستن چک مستند دعوی ) ، تعیین خسارت تاخیر تادیه وجه ان نیز از شمول رای وحدت رویه شماره ۸۱۲ مورخ ۱/۴/۱۴۰۰ هییت عمومی دیوان عالی کشور ، خارج بوده و تابع عمومات ( مفاد ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی ) است؛
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکبا صدور رای وحدت رویه به شماره ۸۱۲ هیات عمومی دیوان عالی کشور که فصل الخطاب و لازم الاتباع در موارد مشابه میباشد؛ مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک ،تاریخ سررسید چک میباشد و نه تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت( تاریخ مطالبه ).
- مرور زمان 5 ساله عدم مطالبه وجه چکمطابق ماده ۳۱۸ قانون تجارت، پس از انقضای پنج سال از تاریخ صدور اعتراض نامه و در صورت عدم اعتراض از تاریخ انقضای مهلت اعتراض یا اخرین تعقیب قضایی در محاکم قضایی، چک به عنوان سند مدنی تلقی و فاقد اوصاف اسناد تجاری می باشد و موضوع گذر مدت مرور زمان، تخصصا از موضوع رای وحدت رویه ۸۱۲ هیات عمومی دیوان عالی کشور خارج میباشد.
- مرور زمان در دعاوی مطالبه وجه چکاعمال مرور زمان موضوع ماده 318 قانون تجارت منوط به قید « از طرف تجار یا امور تجارتی صادر شده» می باشد و در صورتی که صدور چک، امری معمول و خارج از چار چوب رابطه تجاری تشخیص داده شود از شمول ماده مذکور خارج است.
- مناط صلاحیت قابلیت اعتراض و تجدیدنظر و فرجامخواهیارای صادره از حیث قابلیت اعتراض و تجدیدنظر و فرجام ، تابع قوانین مجری در زمان صدور انان می باشد و مناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست است لذا صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی به صلاحیت رسیدگی محاکم صلح، منافی حقوق مکتسبه اشخاص از حیث قابلیت تجدیدنظرخواهی ارای صادره از محاکم صلح است که دعوای تا نصاب ۵۰۰ میلیون ریال مقرر بند الف تبصره ۵ ماده ۱۲ قانون جدید شورای حل اختلاف را قطعی می داند.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک فاقد وصف تجاریدر صورت عدم رعایت مواعد قانون تجارت در طرح دعوای مطالبه وجه، چک از شمول اسناد تجاری خارج گردیده و صرفا یک سند عادی متضمن دین محسوب می گردد. بنابراین مبنای محاسبه خسارات تاخیر تادیه آن مطابق با ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی تاریخ مطالبه و تقدیم دادخواست می باشد و شمول رای وحدت رویه شماره ۸۱۲ ۱۴۰۰/۴/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز اساسا ناظر به چکی است که مطابق قانون تنظیم و در مطالبه وجه آن اقدام شده باشد.
- حدود اعاده دادرسی عادی و اعاده دادرسی موضوع ماده 477چنانچه ادعای مخالفت دادنامه معترض عنه با رای وحدت رویه باشد می بایست درخواست اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری را مطرح شود.
- تاریخ شروع مهلت دادخواست فرجامیمهلت درخواست فرجام خواهی ۲۰ روز بوده و ابتدای آن از تاریخ انقضای مهلت تجدیدنظر میباشد
- مرجع اظهار نظر در خصوص فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرخواهیاگر در مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به رای، فرجام خواهی به عمل آید مرجع اظهارنظر نسبت به اعتراض، دادگاههای تجدید نظر استان است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکدارنده چک از تاریخ اعتراض و دریافت گواهی عدم پرداخت ، استحقاق دریافت خسارت تاخیر تادیه وجه چک را دارد.
نشستهای قضایی مرتبط
۳ مورد- نشست قضایی درباره محاسبه خسارت تاخیر تادیه در مورد چک مشمول مرور زماندر خصوص دعوی مطالبه وجه چک، چنانچه وجه چک را خواهان چندسال پس از سررسید چک به بانک ارایه دهد و گواهی عدم پرداخت را اخذ کند و یا آنکه به فوریت گواهی را اخذ کرده؛ لیکن پس ا
- نشست قضایی درباره مرور زمان پنج سال مقرر در ماده 318 قانون تجارتآیا مرور زمان پنج سال مقرر در ماده ۳۱۸ قانون تجارت در مورد اسناد تجاری به قوت خود باقی است؟ در صورت طرح دعوی بعد از انقضای مدت پنج سال، دادگاه چه تصمیمی اتخاذ خواهد نمود؟
- نشست قضایی درباره مسیولیت مدنی دارندگان حق امضاء در یک شرکت خصوصی در پرونده مطالبه وجه چکدر یک پرونده حقوقی خواهان به طرفیت یک شرکت خصوصی به همراه مدیرعامل و رییس هیات مدیره که دارندگان حق امضا می باشند به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک اقامه دعوی نموده است. با