آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری — ۶۷ مورد
هر کس به نحوی از انحاء امتیازاتی را که به اشخاص خاص به جهت داشتن شرایط مخصوص تفویض میگردد نظیر جواز صادرات و واردات و آنچه عرفا موافقت اصولی گفته میشود در معرض خرید و فروش قرار دهد و یا از آن سوءاستفاده نماید و یا در توزیع کالاهایی که مقرر بوده طبق ضوابطی توزیع نماید مرتکب تقلب شود و یا به طور کلی مالی یا وجهی تحصیل کند که طریق تحصیل آن فاقد مشروعیت قانونی بوده است مجرم محسوب و علاوه بر رد اصل مال به مجازات سه ماه تا دو سال حبس و یا جریمه نقدی معادل دو برابر مال به دست آمده محکوم خواهد شد.
تبصره- در موارد مذکور در این ماده در صورت وجود جهات تخفیف و تعلیق دادگاه مکلف به رعایت مقررات تبصره 1 ماده 1 این قانون خواهد بود.
- جعل مهر و استفاده ازآن جهت تحصیل نامشروع مالجعل مهر و استفاده از آن به عنوان مقدمه بزه تحصیل مال از طریق نامشروع، مجازات مستقل ندارد.
- ملاک تعیین قانون حاکم بر تعدد جرمدر تعدد جرم، قانون زمان وقوع جرم ملاک عمل بوده و اعمال مقررات تعدد جرم مقرر در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نسبت به جرایم ارتکابی در زمان حاکمیت قانون مجازات اسلامی مصوب 1370، فاقد وجاهت قانونی است.
- مرور زمان در بزه تحصیل مال نامشروعمجازات بزه تحصیل مال از طریق نامشروع درجه 6 است؛ لذا با انقضای پنج سال از تاریخ وقوع جرم، مشمول مرور زمان می شود.
- رد مال در بزه پولشوییعواید و درآمد حاصل از بزه پول شویی، به نفع خزانه دولت ضبط شده و اصل مال، به مالباختگان رد می شود.
- استناد به تقاص شرعی در دفاع از بزه خیانتدرامانتاستناد متهم خیانت درامانت در مقام دفاع به تقاص شرعی موید و مثبت ادعای شاکی و امانی بودن ید متهم است.
- تحصیل مال از طریق جعل و استفاده از سند مجعولتحصیل مال از طریق جعل و استفاده از سند مجعول، لزوما مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع محسوب نمی شود.
- شرط ضرر در بزه جعلبرای تحقق بزه جعل، احراز ضرر معنوی نیز کفایت می کند.
- عنصر مادی تحصیل مال از طریق نامشروعبزه تحصیل مال از طریق نامشروع، ناظر به افرادی خاص با شرایط مخصوص بوده که با تمهید مقدمه و صورت سازی های متقلبانه وجوه یا اموال دولتی یا عمومی را به صورت نامشروع تحصیل نمایند؛ لذا هر نوع دارا شدن غیرعادلانه را نمی توان مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع قلمداد کرد.
- تشدید مجازات متهم در دادگاه تجدیدنظرتشدید مجازات متهم در دادگاه تجدیدنظر در صورتی امکان پذیر است که دادستان یا شاکی تقاضا نمایند.
- تحصیل وجه از طریق صورت سازی متقلبانه توسط کارمند بیمهتحصیل وجه از طریق صورت سازی متقلبانه توسط کارمند بیمه، مصداق بزه اختلاس توام با جعل است نه تحصیل مال از طریق نامشروع.
- تغییر عنوان اتهام در دادگاهتشخیص عنوان مجرمانه با دادگاه است و از این حیث تکلیفی به تبعیت از کیفرخواست ندارد.
- موضوع بزه تحصیل مال از طریق نامشروع1-جعل و استفاده از سند مجعول، مشمول قواعد تعدد مادی جرم است. 2-بزه تحصیل مال از طریق نامشروع مربوط به انواع تقلباتی است که نسبت به امتیازات مالی دولتی صورت می گیرد.
- جعل و استفاده از سند مجعول در راستای انتقال مال غیرجعل و استفاده از سند مجعول به عنوان مقدمه انتقال مال غیر مجازات مستقل ندارند.
- وصول مطالبات بدون اذن طلبکاروصول وجه از بدهکاران اشخاص ثالث با تمسک به دروغ گویی مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع است.
- لزوم اثبات نامشروع بودن تحصیل وجهدر بزه ارتشاء، در صورتی که متهم در تمامی مراحل دادرسی منکر بزه بوده و هیچ گونه دلیل قانونی یا شرعی مبنی بر دریافت وجه توسط وی موجود نباشد، بنابر اصل مشروعیت اموال مردم، صرف کشف وجه در اتومبیل وی نمی تواند دلیل بر تحصیل مال نامشروع توسط وی باشد.
- لزوم محرز شدن طریق نامشروع در تحصیل مالدر جرم تحصیل مال از طریق نامشروع، در صورتی که نامشروع بودن طریق مال تحصیل شده معلوم نبوده و با تردید و ابهام مواجه باشد، صرف «کسری»; و «بدهی»; و «بستانکاری»; به مفهوم تحصیل مال از طریق نامشروع نخواهد بود .
- رسیدگی به کیفرخواستدادگاه می تواند فقط به اتهامات مندرج در کیفرخواست رسیدگی کند.
- وصف کیفری واریز وجه به حساب متهمصرف اثبات واریز وجه به حساب متهم، مصداق تحصیل مال از طریق نامشروع نیست.
- مانور متقلبانه بعد از بردن مال دیگریمانور متقلبانه بعد از بردن مال دیگری مصداق کلاهبرداری نیست.
- لزوم تصریح قانون به مجرمانه بودن شروع به جرمشروع به جرم تنها در مواردی مجرمانه است که قانون بدان تصریح کرده باشد
- شرط مجرمانه بودن دارا شدن غیرعادلانهدارا شدن غیرعادلانه و نامشروع، مادامی که ارکان و شرایط مقرر در ماده 2 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری 1364 (تایید 1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام) را نداشته باشد، متصف به عنوان مجرمانه تحصیل مال نامشروع نخواهد شد.
- معدوم کردن سند مجعولدر فرضی که برخی از امضایات مندرج در سند تجاری جعلی و برخی دیگر اصیل باشند، سند تجاری در اختیار دارندگان قانونی آن قرار خواهد گرفت و معدوم نمی شود.
- درج مبلغ بر روی چک امضادار مسروقه و تحویل آن به شخص ثالثدرج مبلغ بر روی چک امضادار مسروقه و تحویل آن به شخص ثالث، مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع است؛ نه جعل و استفاده از سند مجعول.
- استفاده از کارت سوخت دیگری بدون اجازهاستفاده از کارت سوخت دیگری بدون اجازه، مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع است.
- شرط وجود مهر واقعی در جعل مهرشرط تحقق بزه جعل مهر، وجود مهر واقعی مشابه است.