آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری — ۶۷ مورد
هر کس به نحوی از انحاء امتیازاتی را که به اشخاص خاص به جهت داشتن شرایط مخصوص تفویض میگردد نظیر جواز صادرات و واردات و آنچه عرفا موافقت اصولی گفته میشود در معرض خرید و فروش قرار دهد و یا از آن سوءاستفاده نماید و یا در توزیع کالاهایی که مقرر بوده طبق ضوابطی توزیع نماید مرتکب تقلب شود و یا به طور کلی مالی یا وجهی تحصیل کند که طریق تحصیل آن فاقد مشروعیت قانونی بوده است مجرم محسوب و علاوه بر رد اصل مال به مجازات سه ماه تا دو سال حبس و یا جریمه نقدی معادل دو برابر مال به دست آمده محکوم خواهد شد.
تبصره- در موارد مذکور در این ماده در صورت وجود جهات تخفیف و تعلیق دادگاه مکلف به رعایت مقررات تبصره 1 ماده 1 این قانون خواهد بود.
- رابطه جرم مقدمه و تعدد مادی جرممقدمه بودن یک جرم برای جرم دیگر علی الاصول نمی تواند مانع اعمال مقررات تعدد جرم گردد.
- رفتار مادی در بزه اختلاسصرف برداشت وجوه مصداق اختلاس است؛ در مورد سایر اموال باید رفتار مرتکب به صورت تصاحب ظهور پیدا کند تا جرم به شکل تام واقع شود.
- تحصیل مال از طریق نامشروع به صورت غیرمستقیمتحصیل مال از طریق نامشروع ناظر به مواردی است که مرتکب مستقیما از مجنیعلیه مالی را اخذ کند.
- تلازم دارا شدن بلاجهت و جرم تحصیل مال از طریق نامشروعهر تحصیل مال از طریق نامشروعی که به موجب قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری واجد عنوان مجرمانه باشد، مصداق دارا شدن غیرعادلانه نیز خواهد بود، اما عکس این قضیه همواره صادق نیست. عنوان: تلازم دارا شدن بلاجهت و جرم تحصیل مال از طریق نامشروع پیام: هر تحصیل مال از طریق نامشروعی که به موجب قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری واجد عنوان مجرمانه باشد، مصداق دارا شدن غیرعادلانه نیز خواهد بود، اما عکس این قضیه همواره صادق نیست.
- ماهیت بزه تحصیل مال از طریق نامشروعبزه تحصیل مال از طریق نامشروع از جریم غیرقابل گذشت است و نیازی به اقامه شکایت شاکی خصوصی نیست.
- بردن مال شاکی با وعده و علم به عدم اختیار و توانایی در تحویل خودروعدم توانایی و اختیار متهم در تحویل خودرو و تظاهر به داشتن چنین اختیاری و به قصد بردن مال غیر با توسل به صحنه سازی هایی همچون تاسیس شرکت، درج آگهی در روزنامه های کثیرالانتشار و اختصاص مکانی به عنوان نمایندگی مجاز، مصداق بزه کلاهبرداری است نه تحصیل مال از طریق نامشروع.
- تعدد مادی جعل و استفاده از سند مجعولجعل و استفاده از سند مجعول، از مصادیق تعدد مادی است.
- مالکیت بهرهبرداری از نرمافزارهای رایانهایانحصار بهره برداری از نرم افزارهای رایانه ای در صورتی متعلق به پدیدآورنده آن است که در شورای عالی انفورماتیک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکت ها ثبت شده باشد.
- برداشت وجه از بودجه سازمان تدارکات پزشکی توسط کارمند سازمانچنانچه کارمندان سازمان تدارکات پزشکی (زیرمجموعه هلال احمر) وجهی را از بودجه آن سازمان برداشت نمایند، مشمول عنوان اختلاس نخواهند بود.
- مرجع قضایی صالح در حل اختلاف نسبت به صلاحیت محلیدر صورت تعدد جرایم از نوع تحصیل مال نامشروع از طریق صدور چک های بلا محل با لحاظ اینکه تحصیل مال نامشروع مستوجب مجازات شدیدتر است دادگاه حوزه قضایی وقوع جرم اخیر صالح در رسیدگی است .
- قطع مدت مرور زماندر مواردی که قانونا تعقیب جزایی موکول به اجازه مراجع معین یا منوط به رسیدگی و تعیین تکلیف موضوع در مرجع صالح دیگری است مرور زمان متوقف می شود.
- اختلاس1-در جرم اختلاس، بین محروم نمودن موقت یا دایم دستگاه های مذکور در ماده 5 قانون اخیرالذکر از اموال متعلقه، تفاوتی وجود ندارد و این امر صرفا در مواردی در مجازات جزای نقدی اثرگذار است. 2-استفاده یا عدم استفاده عملی شخص مرتکب از وجوه یا مال موضوع اختلاس تفاوتی در ماهیت جرم ایجاد نمی کند. 3-سپرده شدن مال در جرم اختلاس، اعم از سپردن مستقیم و یا غیر مستقیم می باشد. 4-عدم حضور متهم تجدیدنظرخواه در مراحل تحقیقات مقدماتی و دادرسی به دلیل عدم دسترسی به وی و احضار وی از طریق انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار و متعاقب آن پرداخت وجه مورد اختلاس قبل از رسیدگی به واخواهی به معنای استرداد تمام وجه مورد اختلاس قبل از صدور کیفرخواست نیست. 5-در جرم اختلاس، برداشت وجوه به منزله تصاحب و تملک آن می باشد.
- تعیین عنوان مجرمانهتشخیص عنوان مجرمانه با دادگاه رسیدگی کننده می باشد، ولو با عناوین مجرمانه در کیفرخواست مطابق نباشد.
- عدم اطلاق مانور متقلبانه به صرف اظهار کذبدختری که از طریق فضای مجازی آمادگی خود را جهت صیغه شدن در قبال دریافت مبلغی پول اعلام میکرده و بعد از واریز پول به حسابش، از انجام تعهد و یا استرداد پول امتناع میکرده، کلاهبردار محسوب نشده بلکه به استناد ماده 2 قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس،ارتشاء و کلاهبرداری 1367، به تحصیل مال از طریق نامشروع محکوم گردیده است.
- جواز تغییر عنوان مجرمانه مندرج در کیفرخواست در مرحله دادرسیاگر عنوان مجرمانه مندرج در کیفرخواست خیانت در امانت باشد ولی دادگاه نظر به تحصیل مال نامشروع داشته باشد، میتواند عنوان مجرمانه مندرج در کیفرخواست را تغییر دهد.
- غصب عناوین و مشاغل دولتیغصب عنوان دولتی و سپس تحصیل مال نامشروع از این طریق، تعدد مادی است و به استناد ماده 47 قانون مجازات اسلامی موجب جمع مجازات است و به صرف اینکه غصب عنوان مقدمه تحصیل مال بوده، نافی تعدد و جمع مجازات نیست.
- حاکمیت اصل تقدم حقالناس بر حقالله در رسیدگی به محاربهبا عنایت به حاکمیت اصل تقدم «حق الناس»; بر «حق الله»;، درصورتی که علاوه بر اتهام محاربه اتهامات دیگری از قبیل مباشرت در قتل ، و مشارکت و معاونت در آن و خسارت های وارده به اموال دولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی متوجه متهم بوده و دادگاه بدوی به مواد قصاص (اعم از نقص عضو و اطراف) و خسارت های وارده به اموال دولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی و جبران آن ها ، و سنجش میزان تقصیر متهمین و ارزیابی خسارت وارده و مسیولیت شرعی متهمین و حقوق اولیاء دم در قصاص ، و مجنی علیهم در قصاص احتمالی و دیات و ارش مربوطه ، عنایت لازم مبذول نداشته و مورد لحوق حکم ، نفیا و اثبانا قرار نداده باشد رای صادره نقض می شود.