آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- استفاده از سند مجعول در راستای کلاهبرداریاستفاده از سند مجعول، به عنوان مقدمه بزه کلاهبرداری، فاقد مجازات مستقل است.
- تاثیر محروم کردن دایم یا موقت دستگاه دولتی از اموال در بزه اختلاسدر بزه اختلاس، بین محروم کردن موقت یا دایم دستگاه های دولتی از اموال متعلقه، تفاوتی وجود ندارد؛ این امر صرفا می تواند در مجازات، اثرگذار باشد. عنوان: مفهوم تصاحب در بزه اختلاس پیام: در بزه اختلاس، صرف برداشت وجوه به منزله تصاحب است؛ اما در مورد سایر اموال باید رفتار مرتکب به صورت تصاحب ظهور پیدا کند تا جرم به شکل تام واقع شود. عنوان: تاثیر استفاده یا عدم استفاده از اموال موضوع اختلاس بر ماهیت جرم پیام: در بزه اختلاس، استفاده یا عدم استفاده عملی شخص مرتکب از وجوه یا مال موضوع اختلاس، تفاوتی در ماهیت جرم ایجاد نمی کند.
- تاثیر محکومیت سابق بر تعلیق مجازاتمحکومیت سابقی که مشمول مرور زمان و اعاده حیثیت شده است، مانع تعلیق مجازات نیست.
- تاثیر قصد رشاء در مسیولیت کیفری مرتشیفقدان قصد رشاء در شخص پرداخت کننده مال یا وجه، تاثیری در مسیولیت کیفری مرتشی ندارد. عنوان: تناسب ارزش مالی رشوه با عمل مرتشی پیام: تحقق بزه ارتشاء، منوط به این نیست که میان انجام یا خودداری از انجام امری و میزان وجه یا مال ناشی از ارتشاء از حیث ارزش مالی، موازنه برقرار باشد.
- مرجع صالح رسیدگی به بزه نگهداری و فروش مشروبات الکلیرسیدگی به بزه نگهداری و فروش مشروبات الکلی خارجی در صلاحیت دادگاه انقلاب و رسیدگی به بزه نگهداری و فروش مشروبات الکلی داخلی، در صلاحیت دادگاه عمومی جزایی است.
- جنبه عمومی بزه ضربوجرح عمدیبزه ایراد ضرب وجرح عمدی ساده، فاقد جنبه عمومی است.
- اخلال در نظم عمومی حین قدرتنمایی با چاقواخلال در نظم عمومی حین قدرت نمایی با چاقو، مشمول قواعد تعدد معنوی جرم است.
- تصرف در مال مشاعبزه تصرف عدوانی در اموال مشاع، قابل تحقق نیست. عنوان: تعدد جرم وتعلیق اجرای مجازات پیام: صدور قرار تعلیق اجرای مجازات در مورد تمام مجازات های مورد حکم در حالت تعدد جرم، امکان پذیر است.
- استفاده از جوش شیرین در ناناستفاده از جوش شیرین در تهیه و طبخ نان و عرضه آن به مشتری، مصداق بزه عرضه و تهیه غذای غیرقابل مصرف است.
- امتناع از پرداخت بدهی به استناد نوشته مجعولامتناع از پرداخت بدهی به استناد نوشته مجعول، مصداق ارایه و استفاده از سند مجعول نیست.
- تاثیر تمکین در تحقق بزه ترک انفاقاحراز تمکین زوجه، یکی از شروط تحقق بزه ترک انفاق است.
- تخفیف مجازات حبس و تبدیل آن به جزای نقدیبر اساس قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین،تخفیف مجازات حبس و تبدیل آن به جزای نقدی درصورتی مجاز است که میزان حبس پس از اعمال تخفیف کمتر از 91 روز شود.
- شرط تحقق بزه آدمرباییبزه آدم ربایی، به صرف تسلط بزهکار بر بزه دیده و انتقال وی از محل، حتی به میزان چند متر محقق می گردد.
- مسیولیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مالمحکومیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مال به صورت تضامنی، فاقد مجوز قانونی بوده و دادگاه باید بر اساس میزان مالی که اخذ شده است، حکم به رد مال صادر کند.
- شرط تحقق بزه خیانتدرامانتلازمه تحقق بزه خیانت درامانت، احراز عنصر سپرده شدن مال است و بدون آنکه توافق اراده ای بر به امانت سپردن آن مال صورت پذیرد، امانی بودن ید احراز نمی گردد.
- تجدیدنظرخواهی از حکم غیابیتجدیدنظرخواهی از حکم غیابی، قبل از اتمام فرجه ی واخواهی، واخواهی محسوب می شود.
- دعوای ابطال اجراییه فرع بر انحلال سند رهنیدستور عدم پرداخت وجه چکی که به جهتی مانند کسر موجودی اساسا قابل پرداخت نیست، مصداق ارتکاب جرم عقیم است. عنوان: جرم عقیم و شروع به جرم پیام: جرم عقیم بر اساس مقررات قانون مجازات اسلامی، در حکم شروع به جرم می باشد.
- دیوارکشی و محصور نمودن اراضی زراعیصرف دیوارکشی و محصور نمودن اراضی زراعی به دلیل آنکه مانع از تداوم تولید و بهره برداری و استمرار کشاورزی نمی شود، مصداق بزه تغییر کاربری اراضی نیست.
- حق مالک در فرض به رهن گذاردن ملک وی بدون رضایت اوبا اثبات عدم مالکیت راهن نسبت به موضوع رهن، مرتهن حق به مزایده گذاشتن مال را نداشته و شاکی می تواند ابطال مزایده را بخواهد.
- اخلال در نظم عمومی حین تمرد نسبت به ماموران دولتیاخلال در نظم عمومی، حین تمرد نسبت به ماموران دولتی، مصداق تعدد معنوی جرم است.
- استفاده از سند مجعول بهمنظور اخذ گذرنامهاستفاده از سند مجعول و اخذ گذرنامه به وسیله آن، مصداق تعدد معنوی جرم است.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتدر صورت وجود جهات تخفیف، تبدیل حبس به جزای نقدی امکان پذیر نیست. عنوان: اثبات وعدهدار بودن چک پیام: صرف ارسال اظهارنامه بدون قید مشخصات چک ها، نمی تواند دلیلی بر وعده دار بودن آن ها باشد.
- نحوه صدور قرار موقوفی تعقیبدر مواردی که دادگاه حکم محکومیت صادر کرده و سپس جهات موقوفی تعقیب حادث می شود، نمی تواند بدون اینکه رای مذکور را نقض نماید مبادرت به صدور قرار موقوفی تعقیب کند. عنوان: تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام اعمال تخفیف پیام: در صورت وجود جهات تخفیف، تبدیل حبس به جزای نقدی امکان پذیر نیست.
- موانع تحقق بزه ایجاد مزاحمت برای بانواندر بزه ایجاد مزاحمت برای بانوان، آشنایی طرفین مانع تحقق جرم است. عنوان: طلاق و حقوق مالی زوجه پیام: در تعدد جرم، مجازات اشد قابل اجرا بوده و تعلیق سایر مجازات ها بی ثمر و غیرقابل اجرا است.
- اعمال مقررات تعدد جرم در جرایم با مجازاتهای یکساندر راستای اعمال مقررات تعدد جرایم تعزیری، چنانچه مجازات های مورد حکم یکسان بوده به نحوی که هیچ یک اشد از دیگری نباشد، صرفا یکی از دو مجازات قابل اجرا است.