آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- تاثیر رضایت بزه دیده در اثنا تحقق بزه آدم ربایی با وسیله نقلیهچنانچه شخصی با رضایت، سوار وسیله نقلیه دیگری شده ولی راننده خودرو با قصد ارتکاب عمل مجرمانه مسیر خودرو را منحرف نماید،رضایت اولیه بزه دیده، مانع از تحقق بزه آدم ربایی نیست.
- عدم رعایت تخفیف مجازات و اعاده دادرسیتخفیف مجازات در صورتی مصداق پیدا می کند که مجازات مقرر درحکم کمتر از حداقل مجازات پیش بینی شده درقانون ومتناسب با وضعیت خاص مرتکب باشد و در صورت استحقاق متهم و عدم تعیین کیفر بر این اساس می تواند یکی از موارد تجویز اعاده دادرسی قلمداد شود.
- ابطال گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور در جرایم مواد مخدرابطال گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور، صرفا نسبت به افرادی که قصد وارد کردن یا خارج کردن مواد مخدر به داخل یا خارج کشور را دارند، قابل اعمال بوده و تعیین این مجازات در خصوص نگهداری مواد مخدر، فاقد وجاهت قانونی است.
- استفاده از وسیله نقلیه در بزه آدم رباییصرف استفاده از وسیله نقلیه، صرف نظر از تعلق آن به شاکی یا متهم یا شخص دیگر، موجب تشدید مجازات در بزه آدم ربایی است.
- گذشت شاکی عمومی پس از قطعیت حکماعمال مقررات تخفیف مجازات پس از قطعیت حکم،تنها محدود به گذشت شاکی خصوصی نبوده و گذشت شاکی عمومی نیز در این مرحله،از اسباب تخفیف مجازات است.
- نحوه تعیین دیه در ایراد صدمه بدنی عمدی منجر به نابیناییدر بزه ایراد صدمه بدنی عمدی منجر به نابینایی چشم،به غیر از دیه بینایی، صدور حکم به پرداخت ارش برای سایر صدمات وارده به همان چشم،بیش از دیه مقرر و فاقد وجاهت قانونی است.
- دایره شمول ماده 719 قانون مجازات اسلامی مصوب 13751- تشدید مجازات مندرج در ماده 719 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375،ناظر به صدمات مندرج در ماده 717 این قانون نیست.
- تجدیدنظرخواهی از قرار تعلیق اجرای مجازاتقرار تعلیق اجرای مجازات، قابل تجدیدنظرخواهی نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض نسبت به اتهام تغییر کاربری اراضیرسیدگی به اعتراض نسبت به حکم صادره در خصوص اتهام تغییر کاربری اراضی،درصلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است.
- مرجع اعمال تخفیف مجازاتدادگاه صادر کننده حکم قطعی که رسیدگی ماهوی می نماید، مرجع اعمال تخفیف است و دیوان عالی کشور که مرجع رسیدگی شکلی می باشد، صالح برای اعمال تخفیف نیست.
- انتقال مال امانی به غیرفروش مال مورد امانت رفتار واحد دارای عناوین مجرمانه متعدد بوده و مشمول قواعد تعدد معنوی جرم است.
- نگهداری طیور در منزل مسکونینگهداری طیور در منزل مسکونی در شرایط غیر بهداشتی از مصادیق بزه تهدید علیه بهداشت عمومی است.
- تهدید مامور در حین تمردتهدید مامور در هنگام تمرد در مقابل وی در حین انجام وظیفه، بزه مستقل نیست.
- امکان تخفیف مجدد مجازات در مرحله تجدیدنظراعمال کیفیات مخففه توسط دادگاه بدوی مانع از اعمال مجدد تخفیف از جانب دادگاه تجدیدنظر نیست. عنوان: ارتباط تلفنی با نامحرم پیام: رابطه تلفنی و ارسال پیامک به نامحرم بدون وجود هرگونه رابطه فیزیکی میان طرفین، موجب تحقق بزه ارتباط نامشروع می باشد.
- رکن ضرری در بزه جعلمنظور از ضرر در بزه جعل، قابلیت اضرار به غیر می باشد نه ضرر فعلی و نیز منظور از ضرر فقط ضرر مادی و معنوی نیست بلکه ضرر اجتماعی را هم شامل می شود.
- دامنه اختیارات دادگاه در رسیدگی به جرایمدادگاه، صرفا به جرایم مندرج در کیفرخواست رسیدگی می نماید.
- جرح عمدی با چاقو در سرقت مقرون به آزارجرح عمدی با چاقو در سرقت مقرون به آزار، دارای مجازات مستقلی برای جنبه ی عمومی جرم نمی باشد. عنوان: مسیولیت شرکا در رد مال مسروقه پیام: مسیولیت شرکا در رد مال مسروقه، به نحو تساوی است نه تضامنی.
- میزان مسیولیت شرکا در رد مال بزه تحصیل مال از طریق نامشروعدر بزه تحصیل مال از طریق نامشروع، مسیولیت شرکا در رد مال، بر اساس میزان مالی است که هر یک به صورت نامشروع تصاحب کرده اند.
- مهلت پرداخت دیه ناشی از ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از تصادفات رانندگی از سوی شرکت بیمهبا توجه به عدم نسخ ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، در بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی در اثر بی احتیاطی در رانندگی، تعیین کیفر حبس در راستای اعمال مقررات جایگزین حبس، دارای اشکال است و جرم مذکور، فقط مشمول مقررات قانون وصول می باشد. عنوان: تاثیر جنبه غیر قطعی رای بر جنبه قطعی آن پیام: چنانچه رای دادگاه واجد دو کیفر قطعی و غیر قطعی توامان باشد، جنبه قطعی و غیر قابل اعتراض رای کیفری به تبع جنبه غیر قطعی آن، قابل اعتراض و تجدیدنظر است.
- حمل شوکر به منظور استفاده در سرقتحمل و نگهداری شوکر برقی به منظوراستفاده در بزه سرقت مسلحانه و مقرون به آزار، مقدمه این جرم بوده و فاقد مجازات مستقل است.
- ایراد جرح عمدی با چاقو در حین سرقت مقرون به آزارجرح عمدی با چاقو درسرقت مقرون به آزار، از جهت جنبه عمومی جرم فاقد مجازات مستقل است.
- مجازات جایگزین حبس در تعدد جرایم عمدیتعدد جرایم عمدی یکی با مجازات قانونی شلاق یا جزای نقدی و دیگری حبس بیش از 6 ماه، مانع از صدور حکم به مجازات جایگزین حبس نیست.
- عکس برداری و فیلم برداری از همسر سابقعکس برداری و فیلم برداری از همسر سابق حین عبور و مرور از شوارع، مصداق بزه ایجاد مزاحمت برای بانوان نیست.
- شروط تحقق بزه ترک انفاقاحراز تمکین زوجه، یکی از شروط تحقق بزه ترک انفاق است.
- نحوه تعلیق و تخفیف مجازات جرایم در حکم کلاهبرداریمحدودیت در تخفیف و ممنوعیت در تعلیق مجازات مندرج در تبصره 1 ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367، ناظر به مجازات جرایم در حکم کلاهبرداری نیست.