لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- تاثیر عدم تعقیب مباشر در تعقیب معاونعدم تعقیب یا مجازات مباشر جرم به لحاظ عدم شناسایی و دستگیری، مانع تعقیب و مجازات معاون جرم نیست. عنوان: پرداخت وجه چک مجعول توسط کارمند بانک پیام: پرداخت وجه چک مجعول توسط کارمند بانک با جمع بودن دیگر ارکان و شرایط قانونی، مصداق بزه خیانت در امانت نیست.
- توقیف و حبس غیرقانونی در راستای بزه آدم رباییتوقیف و حبس غیر قانونی در راستای آدم ربایی،جزیی از بزه آدم ربایی و از مصادیق مخفی نمودن غیر بوده و بزه مستقل محسوب نمی شود.
- تکرار جرایم مشابهتکرار جرایم مشابه توسط متهم قبل از دستگیری و محکومیت، مستوجب تعیین مجازات واحد بوده و تعیین مجازاتهای جداگانه برای هربار ارتکاب آن جرم،فاقد وجاهت قانونی است.
- اثر برایت راشی بر مسیولیت کیفری مرتشیدر بزه ارتشاء،برایت راشی از پرداخت رشوه به لحاظ فقد عنصر معنوی، منافاتی با صدور حکم محکومیت مرتشی از دریافت رشوه ندارد.
- تهدید با چاقو حین آدم رباییتهدید با چاقو حین آدم ربایی فاقد مجازات مستقل است.
- آدم ربایی از طریق خدعه و فریبچنانچه شاکی کمتر از 18 سال سن داشته و به صورت اختیاری به محل مورد نظر متهم برود، اما متهم مانع از خروج وی از محل گردد، آدم ربایی از طریق خدعه و فریب محقق می گردد.
- حدود الزام آوری آراء وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداریآراء وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان عالی کشور و محاکم قضایی لازم الاتباع نیست.
- (1)- رسیدگی به جرایم کارکنان وزارت اطلاعات در دادگاه های نظامی (2)- ضبط مال غیرمنقول مکتسبه از طریق وجه الرشاایجاد صلاحیت برای دادگاه های نظامی جهت رسیدگی به جرایم افراد غیر نظامی از قبیل کارکنان وزارت اطلاعات مجوزی برای استناد به قانون ماهیتی مربوط به جرایم نیروهای مسلح در خصوص جرایم ارتکابی آنان نیست.ضبط مال غیر منقول مکتسبه از طریق وجه الرشا صرفا در جرایم باندی مقرر در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء امکان پذیر است و در سایر موارد اخذ رشوه صرفا" وجه الرشا به نفع دولت ضبط می گردد .
- تقلیل مجازات حبس به کمتر از 91 روز پس از اعمال کیفیات مخففهدیه شکستگی بینی که بدون عیب و نقص اصلاح شدهدر مواردی که دادگاه پس از اعمال کیفیات مخففه مجازات حبس مورد حکم را به کمتر از 91 رو تقلیل دهد،مکلف به تبدیل مجازات حبس مذکور به جزای نقدی است.شکستگی استخوان بینی چنانچه بدون عیب و نقص اصلاح شود،موجب یک دهم دیه کامل است.
- نحوه اعمال کیفیات مخففهچنانچه برای جرمی در قانون دو مجازات حبس و جزای نقدی تعیین شده باشد، حذف یکی از مجازات های قانونی جهت اعمال کیفیات مخففه، فاقد وجاهت قانونی است.
- اخفای مهمات مسروقه توسط نظامیانبزه اخفای مهمات مسروقه توسط نظامیان، جرم خاص بوده و مشمول قسمت آخر ماده 80 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح است و استناد به مقررات عام بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، موجه نیست. عنوان: نحوه تخفیف مجازات نظامیان پیام: تخفیف مجازات جرایم ارتکابی توسط نظامیان، بر اساس قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 که قانون خاص مقدم است، می باشد و مقررات مربوط به تخفیف مندرج در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در مورد نظامیان حاکم نیست.
- تاثیر گذشت شاکی در بزه سرقت بر رد مالدر صورت گذشت شاکی در بزه سرقت، رد مال منتفی است.
- نگهداری پاسورنگهداری پاسور دارای وصف کیفری است.
- نحوه صدور حکم در بزه نشر اکاذیبدر بزه نشر اکاذیب دادگاه مکلف است علاوه بر مجازات مقرر قانونی، متهم را به اعاده حیثیت از شاکی نیز محکوم نماید.
- نحوه صدور حکم به تعلیق مجازاتدر صورتی که دادگاه حکم به تعلیق مجازات صادرنماید، مکلف است مدت تعلیق را ذکر کند.
- 1 ) امحاء ادله جرم در ازای اخذ رشوه 2 ) میزان مجازات در صورت تشخیص به اعمال تخفیف1 ) چنانچه امحاء ادله جرم در ازای اخذ رشوه صورت گرفته باشد تعیین مجازات جداگانه برای آن فاقد وجاهت قانونی است. 2 ) در صورت تشخیص دادگاه به اعمال تخفیف مجازات، میزان مجازات باید از حداقل مجازات قانونی کمتر باشد.
- نحوه تعیین مجازات در جرایم با حداکثر مجازات قانونی نود و یک روز تا ششماه حبسدر جرایم با حداکثر مجازات قانونی نود و یک روز تا ششماه حبس،دادگاه مکلف است حبس را به مجازات جایگزین تبدیل کند.
- 1 ) نحوه اعمال مقررات تخفیف مجازات در تعدد جرم 2 ) ملاک تخفیف مجازات1 ) در تعدد جرم با فرض وجود جهات مخففه، دادگاه می تواند مجازات را تا میانگین حداقل و حداکثر تخفیف دهد. 2 ) در صورت تحقق شرایط تخفیف ، تخفیف مجازات باید به مجازات خفیفتر از همان نوع باشد.
- تهدید در حین منازعهتهدید در حین بزه شرکت در منازعه جزیی از رکن مادی منازعه بوده و مجازات مستقل ندارد؛ زیرا در منازعه آنچه مورد تهدید است واقع می شود و بزه تهدید جزیی از شرکت در منازعه است.
- قتل به اعتبار موضع محل اصابت - اعمال کیفیات مخففه1-در مواردی که دادگاه بدوی مجازاتی را معین کرده و دادگاه تجدیدنظر قایل به اعمال کیفیات مخففه قضایی باشد ،مکلف به تنزیل مجازات به مادون حداقل مقرر در قانون نیست. 2-در موارد تجویز اعاده دادرسی از طریق دیوان عالی کشور، دادگاه هم عرض صادر کننده حکم، صرفا باید نسبت به محدوده ی مورد تجویز اعاده دارسی رسیدگی و اقدام به صدور حکم نماید.
- نحوه تعیین مجازات در تعدد ارتشاءاخذ رشوه در دفعات متعدد مستلزم مجازات جداگانه نیست، بلکه مجموع وجوه یا اموال دریافتی ملاک تعیین مجازات است.
- محصور کردن اراضی زراعیمحصور کردن زمین زراعی و باغ ها، مصداق بزه تغییر کاربری اراضی مذکور محسوب نمی شود.
- وصف کیفری ارایه چک امانی به بانک و اخذ گواهیعدمپرداختارایه چک امانی به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت، به فرض جرم بودن، مصداق بزه شروع به خیانت در امانت است و نه ارتکاب خیانت در امانت.
- تماس تلفنی و ارسال پیامک برای نامحرمصرف برقراری رابطه تلفنی و ارسال پیامک، مصداق بزه رابطه نامشروع نیست.
- رسیدگی به اتهام معاونعدم شناسایی و محاکمه مباشر جرم، مانع از رسیدگی و مجازات معاون جرم نیست.