آرای قضایی مرتبط با ماده 331

مال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شیی تمایل عامه مردم به تحصیل و انتفاع از آن است. بنابراین حق سرقفلی مغازه، مال ثابت و موجود و مسلم است و طبق موازین شرعی وقف آن بلا اشکال است. عنوان: رجوع از وقف عام پیام: وقف عام وحبس موبد شرعا از مصادیق صدقات جاریه است و رجوع از آن امکان پذیر نیست .

انفساخ، یک نوع انحلال خود به خودی قرارداد است که بدون اعمال اراده مستقیم از سوی هر یک از متعاملین، محقق می گردد و اعلام آن از طرف دادگاه، محمل قانونی ندارد.

هرچند که در مواد مختلف قانونی، خسارت معنوی و لزوم جبران آن مورد توجه قرار گرفته است، اما در مورد آسیب‌های جسمانی و تالمات روحی ناشی از آن، که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده و زیان دیده مستحق مطالبه و دریافت مبلغی مازاد بر دیه یا ارش به عنوان جبران خسارت معنوی نیست.

چنانچه یکی از اصحاب دعوا نسبت به دادنامه صادره از دادگاه بدوی، تجدیدنظرخواهی کرده و طرف دیگر نسبت به همان دادنامه، فرجام خواهی نماید؛ جهت رعایت سلسله مراتب رسیدگی لازم است ابتدا دادگاه تجدیدنظر وارد رسیدگی شده و رای مقتضی صادر کند و سپس پرونده جهت بررسی دادخواست فرجامی به دیوان عالی کشور ارسال شود.

مسیولیت خسارت ناشی از بی مبالاتی درحفاری(خیابان) و عدم نصب تابلو هشدار دهنده، با شهرداری است؛ بنابراین حتی اگر حفاری توسط پیمانکاری که با شهرداری قرارداد داشته صورت پذیرفته باشد؛ بدوا شهرداری در مقابل زیاندیده مسیول است.

خسارت معنوی مازاد بر دیه یا ارش قابل مطالبه نیست؛ زیرادر مورد آسیب های جسمانی و درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آن، دیه یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده است.

با لحاظ مسیولیت قانونی شهرداری در حفظ ومراقبت از درختان وفضای سبز شهری، در صورت سقوط درخت بر روی اتومبیل متعلق به اشخاص در اثر وزش باد شدید، شهرداری مسیول جبران خسارات وارده خواهد بود.

در دعاوی مطالبه خسارات ناشی از تصادفات رانندگی، دعوی صرفا متوجه راننده مسبب حادثه است و از آنجایی که مالک خودرو تقصیری در تصادف و ورود خسارت نداشته است، مطالبه خسارت از مالک وسیله نقلیه قابل طرح نیست.

چنانچه راه متعارف ابتلاء به یک بیماری، تزریق فرآورده های خونی باشد، تا زمانی که دلیلی به ابتلاء به سبب دیگر ارایه نشود، تزریق خون، عامل بیماری شناخته می شود. دیه بدل از صدمه و جراحت است و به منزله نفی خسارت مالی وارده به زیان دیده ازجمله هزینه های درمانی نیست؛ اما در اموری که برای آن دیه و ارش منظور شده، خسارت معنوی قابل مطالبه نیست.

از آنجاکه ارش و دیه دربرگیرنده کلیه خسارات وارده به مجنی علیه است، محکومیت به پرداخت خسارت معنوی مازاد بر آنها مبنای شرعی و قانونی ندارد.

علاوه بر دیه یا ارش، هزینه های متعارف درمانی(خسارات مالی) نیز قابل مطالبه است اما خسارت معنوی قابل مطالبه نیست؛ زیرا دیه و ارش تنها وسیله جبران خسارات از نظر قانونگذار است.

مطالبه خسارت مازاد بر وجه التزام تعیینی توسط طرفین فاقد وجاهت قانونی است؛ ولو آنکه میزان خسارت وارده بیش از وجه التزام مورد توافق طرفین باشد.

در دعوی مطالبه خسارت به دلیل پرداخت چک مجعول، در صورتی که تقصیر و قصور کارمند در ورود خسارت و یا تعدی و تفریط وی در مراجع ذی صلاح به اثبات نرسیده باشد، با توجه به اصل مسیولیت بانک در حفظ وجوه سپرده، بانک محکوم به پرداخت خسارت می گردد.

در صورتی که عرضه کننده سم به تکلیف خود مبنی بر ارایه اطلاعات لازم در مورد مصرف سم به خریدار به صورت واضح اقدام نکند و محصولات کشاورزی خریدار سم به علت استفاده از آن، از بین برود، عرضه کننده متعهد به جبران خسارت می گردد.

1- تعیین درصد تقصیر، ماهیت قضایی داشته و در چهارچوب وظایف دادگاه است. بنابراین تعیین امر مذکور، توسط کارشناس صحیح نیست. 2-در صورت اعتراض احدی از طرفین دعوی به نظریه کارشناس، تشدید وضعیت معترض توسط نظریه جدید، مغایر با اصول حقوقی است. بنابراین افزایش مبلغ خسارت وارده از ناحیه معترض و درصد تقصیر وی در نظریه کارشناسی بعدی صحیح نیست.

1-تجویز مطالبه منافع ممکن الحصول به مواردی اختصاص دارد که اتلاف منفعت روی دهد. بنابراین محرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، مشمول این عنوان نبوده و عدم النفع محسوب می شود؛ از این رو خسارت ناشی از آن قابل مطالبه نیست. 2-مبنای تحقق مسیولیت جبران خسارت، آن است که فاعل بدون مجوز قانونی عملی انجام دهد که موجب بروز خسارت به دیگری شود. بنابراین در فرضی که اداره دولتی، در راستای تکالیف قانونی خود، اقدام به اجرای طرح عمرانی نموده و از این رهگذر، خسارتی به شخصی وارد شود، ضمان یا مسیولیتی از این حیث متوجه اداره مذکور نیست.

در مواردی که آرای دادگاههای بدوی به دلیل عدم درخواست تجدیدنظر قابل فرجام خواهی هستند؛ در صورت رد دادخواست تجدیدنظر به دلیل عدم رفع نقص؛ رای صادره قابل فرجام خواهی نیست.

در فرض جمع فورس ماژور و عامل زیان در ورود خسارت، مسیولیت مدنی مسبب ورود خسارت، زایل و منتفی نمی شود، بنابراین مشار الیه در صورتی که سبب اقوا باشد، موظف و مکلف به جبران خسارت وارده است.

در صورت تصادف خودرو با کامیون متعلق به یک شرکت که بیمه نامه آن نیز به نام شرکت ثبت شده است؛ صرف ثبوت مالکیت شرکت بر کامیون مذکور موجب مسیولیت نیست و در فرض تقصیر راننده کامیون، وی عهده دار جبران خسارت خواهد بود.

مدیریت تعمیرگاه خودرو، که از آن انتفاع می برد، مسیول خسارات وارده به مشتریان از ناحیه کارگران است؛ هرچند جواز کسب یا مالکیت تعمیرگاه، به شخص ثالث تعلق داشته باشد.

در صورت وجود عیب و نقص ابزار و وسایل اداری دولت در ورود، تولید، کنترل و پخش فرآورده های خونی، خواهان مبتلاء به بیماری هپاتیت c شود، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان انتقال خون ایران ، به نسبت مساوی، محکوم به پرداخت خسارت خواهند بود. عنوان: مطالبه خسارت معنوی ناشی از آسیب های جسمانی پیام: هر چند در قواین و مقررات مختلف به خسارت معنوی و ضرورت تدارک آن، اشاره شده اما با توجه به اینکه در خصوص درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آسیب های جسمانی، که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین گردیده، بنابراین زیان دیده مستحق دریافت مبلغی به عنوان جبران خسارت معنوی علاوه بر دیه یا ارش تعیین شده نیست. عنوان: مطالبه هزینه درمان علاوه بر دیه پیام: دیه بدل از عضو فایت و نقص ناقص است و احکام مربوط به دیات ناظر به صدمات بدنی بوده و از مفهوم و محتوای ادله و مواد قانونی نفی خسارات مالی وارده به زیان دیده از جمله هزینه‌های درمانی استفاده نمی‌شود و قواعد فقهی «لاضرر» و «تسبیب»، «نفی عسر و حرج» و «اتلاف» لزوم جبران خسارات دیگر را توجیه می‌کند. عنوان: بار اثبات دعوا در بیماری هپاتیت c پیام: طریق متعارف انتقال بیماری هپاتیت c، تزریق خون و فرآورده‌های خونی است و انتقال ویروس از طریق سایر روشها محل تردید است. بنابراین اگر در استفاده بیمار از فرآورده‌های خونی تردیدی وجود نداشته باشد، وجود رابطه سببیت میان انتقال خون و ابتلای بیمار به ویروس فوق الدکر مفروض تلقی می گردد و سازمان انتقال خون و وزارت بهداشت باید دلیل و مدرکی مبنی بر تحقق روش دیگر انتقال ویروس و یا عدم وجود عیب در فرآورده‌های خونی ارایه نمایند.

در خصوص درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آسیب های جسمانی که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده است بنابراین مطالبه خسارت علاوه بر آن تحت عنوان خسارت معنوی مسموع نیست.

علم و اطلاع مالک از تغییر در عین مستاجره توسط مستاجر و سکوت در قبال آن به عنوان رضایت و مجوز ضمنی تلقی می شود؛ بنابراین دادخواست تخلیه وی پذیرفته نمی شود.

در صورتی که براساس نظریه کارشناسی، اشخاص متعددی در وقوع خسارت نقش داشته باشند، میزان خسارت به تناسب تقصیر تعیین می گردد. عنوان: حدود اختیار کارشناس پیام: در دعوای مطالبه خسارت وارده به کالا، تشخیص مطابقت کالاهای موضوع تامین دلیل یا ارزیابی شده توسط کارشناس با کالاهای خسارت دیده، یک امر ماهیتا قضایی بوده و تشخیص آن با مرجع قضایی است نه کارشناس رسمی دادگستری.

اگر خواسته خواهان مردد بین «استرداد عین موتور و در صورت فقدان آن مطالبه بها»; باشد، از مصادیق خواسته غیر منجز است و قرار رد دعوی صادر می شود.