آرای قضایی مرتبط با ماده 221
قانون مدنی — ۱۰۴ مورد
اگر کسی تعهد اقدام به امری را بکند یا تعهد نماید که از انجام امری خودداری کند در صورت تخلف مسیول خسارت طرف مقابل است مشروط بر اینکه جبران خسارت تصریح شده و یا تعهد عرفا به منزله تصریح باشد و یا بر حسب قانون موجب ضمان باشد.
- خسارت ناشی از تاخیر در تنظیم سند رسمی به جهت مشکلات اداریتاثیر مشکلات اداری بر مطالبه خسارت قراردادی ناشی از تاخیر انجام تعهدحتی اگر تاخیر در تنظیم سند رسمی به جهت مشکلات اداری باشد؛ امکان مطالبه خسارت قراردادی ناشی از تاخیر در تنظیم سند رسمی وجود دارد، زیرا این قبیل مشکلات در حین قرارداد قابل پیش بینی است.
- ضمانت اجرای منع قانونی وکیل جهت مداخله در دعاویچنانچه وکیل خواهان منع قانونی(سقف دعاویی مالی) جهت مداخله در دعاویی داشته باشد و دادگاه بدوی بدون توجه به منع موصوف اقدام به صدور رای ماهوی کند؛ مرجع عالی حکم صادره از دادگاه بدوی را نقض و قرار رد دعوا صادر می کند.
- اثر اعلام آمادگی فروشنده در مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سندخسارت قراردادی تاخیر در انجام تعهد (عدم تنظیم به موقع سند رسمی ) تا تاریخی قابل مطالبه است که فروشنده آمادگی خود جهت تنظیم سند را اعلام کند و بعد از آن قابل مطالبه نخواهد بود.
- مطالبه خسارت تاخیر در انجام تعهد بعد از صدور رایخسارت تاخیر در انجام تعهد تا زمان صدور حکم قابل مطالبه و استماع است و مطالبه آن از زمان صدور رای لغایت آینده(اجرای حکم) به لحاظ مجهول بودن زمان آن مسموع نیست.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاعواخواهی باید به طرفیت خواهان اصیل اقامه شود؛ بنابراین در فرض اقامه به طرفیت نمایندگان خواهان که شخص حقوقی است، اصول اقامه صحیح دعوی رعایت نشده است، ولی چنانچه دادگاه در مرحله واخواهی به آن توجه نکند و قسمتی از رای به نفع واخواه نقض شود،در صورت تجدیدنظرخواهی توسط واخواه، دادگاه در صورت عدم ایراد از ناحیه خواهان، آن را مورد توجه قرار نمی دهد؛ زیرا پذیرش دعوی از این حیث موجب تشدید وضعیت تجدیدنظرخواه می شود.
- اثر فوت خوانده قبل از تقدیم دادخواستتعرفه ورثه زمانی مصداق دارد که یکی از طرفین دعوی در جریان دادرسی فوت کرده باشد و شامل فرضی که که خوانده قبل از تقدیم دادخواست فوت کرده نشده و در این صورت قرار رد دعوی صادر خواهد شد.
- مطلبه خسارت قراردادی از سوی پیمانکار دومصرف تنفیذ قرارداد بین پیمانکار اول و پیمانکار دوم توسط کارفرما، موجد حق مراجعه پیمانکار دوم به کارفرما جهت وصول مطالبات قراردادی نیست؛ چرا که رابطه قراردادی بین پیمانکار دوم و کارفرما وجود ندارد. عنوان: مهلت اعتراض پیمانکار به صورتوضعیت و مطالبات پیام: قانونگذار برای وصول عتراض پیمانکار نسبت به صورت وضعیتها و مطالبات قراردادی، موعد دو ماهه بعد از صورت وضعیت قطعی در نظر گرفته است که با انقضاء این مدت هر گونه ادعا نسبت به ضرایب و ارقام قرارداد و پلوس ونحوه محاسبه صورت وضعیت قابل اجابت نیست.
- مطالبه وجه التزام تاخیر در تنظیم سند رسمی توسط خریدار1-چنانچه درمبایعه نامه پرداخت تتمه ثمن معامله منوط به انتقال سند رسمی درتاریخ مقرر در قرارداد شده باشد و در روز موعود خریدار در دفترخانه حاضر شود ولی فروشنده حضور نیابد، صرف اخذ گواهی عدم حضور فروشنده برای مطالبه خسارت تاخیر در ایفای تعهد قراردادی توسط خریدار کافی است و نیازی به اثبات آمادگی وی برای پرداخت ثمن معامله در آن روز ازجمله ارایه چک رمزدار بانکی به دفترخانه نیست. 2-چنانچه در مبایعه نامه ضمن تعیین تاریخی برای انتقال سندرسمی توسط فروشنده، مبلغی به عنوان وجه التزام قراردادی بابت تاخیر در انتقال سند مشخص شده باشد، بعدا فروشنده نمی تواند به این دلیل که سند رسمی هنوز به نام او هم تنظیم نشده، از پرداخت وجه التزام قراردادی خودداری کند؛ زیرا انجام تعهد خارج از حیطه اقتدار و اراده وی نبوده و می توانسته با هماهنگی با مالک رسمی موجبات انتقال سند را فراهم کند.
- آمادگی متعهد به انجام تعهد پس از موعد مقررآمادگی فروشنده به انجام تعهد خود مبنی بر انتقال سند معامله، پس از موعد مندرج در قرارداد، موثر در مقام نیست. بنابراین در فرضی که با اعلام آمادگی بعدی فروشنده، خریدار جهت انتقال سند حاضر نشود، فروشنده حق مطالبه خسارت ناشی از تاخیر خریدار در انجام تعهدات را ندارد.
- مطالبه اجرت المثل پس از انقضای مهلت اجارهچنانچه مستاجر پس از انقضای مدت اجاره، اقرار به قفل زدن مغازه و تصرف غیرفیزیکی آن کرده باشد، باتوجه به اینکه با این اقدام، عمدا موجر را از تصرف در مغازه موضوع اجاره، بعد از انقضاء مدت آن محروم کرده است، مستاجر مکلف به پرداخت اجرت المثل می شود.
- (1)- نقش عدم اختصاص انباری و پارکینگ مجزا در تحویل مبیع (2)- مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سند رسمی در فرض ارسال اظهارنامهعدم اختصاص انباری و پارکینگ مجزی به هر خریدار، در فرضی که خریدار از مزایای انباری و پارکینگ استفاده کرده هر چند که بعدا آن انباری یا پارکینگ در سهم وی قرار نگیرد؛ عدم تحویل مبیع محسوب نمی شود؛ زیرا تا صورتجلسه تفکیکی صادر نشود معلوم نیست کدام انباری و پارکینگ در سهم کدام واحد آپارتمان قرار می گیرد. در صورتی که فروشنده اظهارنامه جهت اعلام آمادگی خود برای انتقال سند ارسال کرده باشد؛ خسارت تاخیر در انجام تعهد(تنظیم سند رسمی) از تاریخ مقرر در مبایعه نامه تا تاریخ ارسال اظهارنامه قابل مطالبه است.
- (1)- ادعای بطلان قرارداد پیش فروش به دلیل عدم وجود مبیع - (2)-اثر عدم تحویل مبیع و تنظیم سند بر صحت قرارداد پیش فروش ساختمان (3)-وضعیت حقوقی شرط سلب حق انتقال خریدار در قرارداد پیش فروشدر قرارداد پیش فروش ساختمان، ادعای بطلان بیع نامه به دلیل عدم وجود مبیع در زمان قرارداد، پذیرفته نمی شود. عدم تحویل مبیع و تنظیم سند در مهلت تعیین شده در قرارداد پیش فروش ساختمان، دارای ضمانت اجراهای مقرر در قانون بوده و تاثیری در صحت عقد مذکور ندارد. شرط عدم انتقال مبیع در متن قرارداد پیش فروش ساختمان، منصرف به زمان پرداخت کل اقساط معامله است؛ بنابراین شرط مذکور جزیی بوده و موجب بطلان عقد نمی شود؛ زیرا پس از پرداخت اقساط و انتقال سند مبیع به خریدار، قرارداد پیش فروش و شرایط مندرج در آن از اعتبار ساقط می شود.
- دعوی الزم به تنظیم سند رسمی و تحویل ملک مرهونهدعوای الزام به تنظیم سند رسمی و تحویل ملک مرهونه، با توجه به اینکه مبیع مشمول حقوق مرتهن است؛ مسموع نیست؛ اما خسارت تاخیر در تحویل مبیع قابل مطالبه است.
- اثر اعلام آمادگی فروشنده در مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سندخسارت قراردادی ناشی از عدم تنظیم به موقع سند تا زمان اعلام آمادگی فروشنده برای انتقال سند قابل مطالبه بوده و خریداران از تاریخ مذکور استحقاق دریافت آن را ندارند.-امیراقدم
- خسارت تاخیر در اجرای تعهدات قراردادی در فرض عدم تعییناگر در قرارداد درخصوص تاخیر در اجرای تعهد و عدم تسلیم مورد معامله در موعد مقرر، خسارتی تعیین نشده باشد؛ باتوجه به آنکه تاخیر سبب تفویت منافع مسلم بوده؛ مسبب حسب قاعده «لاضرر و لاضرار»; مسیول جبران خسارت ناشی از تاخیراست؛ بنابراین با اثبات تحقق ارکان مسیولیت مدنی، متعهد ملزم به پرداخت خسارت است. -رحیم پور(بررسی)
- اسقاط ضمنی حق مطالبه خسارتاستفاده از مبیع توسط خریدار، باعلم به اینکه فاقد شرایط لازم است، اقدام علیه خود بوده و به معنی قبول کالا با شرایط موجود است؛ بنابراین خسارت ناشی از استفاده از کالا قابل مطالبه نیست.
- حدود مسیولیت ضامن در قرارداد مضاربه بانکیتعهد ضامن و مضمون عنه در قرارداد مضاربه بانکی در عرض یکدیگر قرار دارند؛ بنابراین در صورت تعهد ضامنین به پرداخت خسارت عدم ایفاء تعهد در قرارداد، ضامنین به همراه متعهد اصلی متضامنا محکوم به پرداخت خسارت تاخیر تادیه می شوند.
- شرط مطالبه خسارت قراردادیمطالبه خسارت قراردادی ناشی از عدم انجام تعهد(انتقال رسمی ملک)، فرع بر مطالبه ایفا تعهد در زمان معین شده است؛بنابراین ارایه گواهی عدم حضور در دفترخانه اسناد رسمی، که مثبت مطالبه ایفا تعهد در زمان تعیینی است، لازم است.
- مرجع حل اختلافات ناشی از معاملات بازار بورسرسیدگی به اختلافات ناشی از فعالیت حرفه ای در بازار بورس اوراق بهادار، ابتدایا درصلاحیت محاکم نیست؛ بلکه باید از طریق هیات داوری مورد رسیدگی قرار گیرد. عنوان: ماهیت حقوقی پیش فاکتور پیام: پیش فاکتورفروش، قرارداد نهایی خرید و فروش نیست بلکه این سند حاکی از توافقات اولیه ایی است که اصطلاحا به آن توافقات مقدماتی جهت عقد قرارداد نهایی گفته می شود.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشصدور حکم دادگاه نسبت به صدور سند مالکیت ملک به نام خواهان بدون احتساب میزان حصه مالکیت وی و مشاعی بودن آن، ظهور در تنظیم سند به صورت شش دانگ به نام خواهان دارد.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه از ضامن تاجر ورشکستهاز آنجایی که شخص ورشکسته از پرداخت خسارت تاخیر تادیه معاف است، ضامن وی نیز از پرداخت این خسارت معاف است مگر اینکه در تعهدات خود تصریح به پرداخت خسارت تاخیر تادیه در فرض ورشکستگی تاجر نموده باشد.
- اعتبار وجه التزام نامتعارفبا توجه به اینکه تعادل و تناسب ارزش عوضین، از لوازم و مقتضیات بیع است، در صورتی که وجه التزام تعیین شده متناسب نباشد، شرط فاسد و اکل مال به باطل تلقی و موجب دارا شدن غیر عادلانه می شود؛ بنابراین شرط مزبور فاقد اعتبار قانونی و شرعی است.
- مطالبه حق الوکاله وکیل بانک از محکوم علیهاین که بانک ها می توانند در طرح دعوا از نمایندگان حقوقی استفاده کنند؛ به این معناست که مختارند توسط نماینده حقوقی و یا وکلای دادگستری و یا نماینده مجازطبق اساسنامه طرح دعوا کنند؛ بنابراین چنانچه از وکلای دادگستری استفاده کنند، طرف مقابل مکلف به جبران حق الوکاله به عنوان بخشی ازخسارت وارده است.
- تحقق شرط ضمن عقد نکاح در مورد عدم پرداخت نفقه برای طلاقصرف صدور پلاک انتظامی و ثبت در اداره راهور به نام متصرف، دلالتی بر مالکیت مشارالیه نسبت به اتومبیل ندارد. عنوان: زمان انتقال مالکیت در اجاره به شرط تملیک پیام: در قرارداد اجاره به شرط تملیک، مادامی که اقساط بطور کامل از ناحیه مستاجر پرداخت نگردد، مالکیت موجر بر مورد اجاره استقرار دارد و دعوای مستاجر مبنی بر الزام موجر به فک رهن و تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله محکوم به رد است.
- مطالبه حقالوکاله وکیل توسط بانک هادر حال حاضر بانک های خصوصی نمی توانند از نمایندگان حقوقی استفاده کنند؛ بنابراین در فرض معرفی وکیل، حق الوکاله قابل مطالبه است.