آرای قضایی مرتبط با ماده 1102
قانون مدنی — ۱۰۴ مورد
همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار میشود.
- عدم تمکین به علت محکومیت زوج به ترک انفاقمحکومیت زوج به جرم ترک انفاق دلیلی برای مشروعیت عدم تمکین زوجه نیست.
- (1)- اثر حکم تمکین (2)- شرط اجرای حکم تمکین1- اثر حکم تمکین نسبت به آینده و پس از اجرای حکم است و دلیل بر نشوز زوجه در گذشته نیست. 2- اجرای حکم تمکین منوط به فراهم شدن زمینه تمکین اعم از مسکن متناسب باشیون زوجه واثاث البیت متعارف از سوی زوج است.
- اثر حکم تمکیناثر حکم تمکین نسبت به آینده و بعد از اجرای آن است؛ بنابراین دلیل بر نشوز زوجه در گذشته نبوده و اجرای آن منوط به فراهم شدن زمینه تمکین اعم از مسکن متناسب با شیون زوجه واثاث البیت متعارف از سوی زوج است.
- تجدیدنظرخواهی در مهلت واخواهیتجدیدنظرخواهی در مهلت واخواهی از رای غیابی، واخواهی تلقی شده و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می شود.
- مطالبه نفقه قبل از شروع زندگی مشترکبا توجه به اینکه در دوران عقد، بنای زوجین بر عدم انفاق است و هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده اند و زوجه در تمکین کامل زوج نیست، دعوای مطالبه نفقه محکوم به بطلان است.
- درخواست طلاق به جهت ترک انفاق در دوران اعمال حق حبسدر صورت استفاده زن از حق حبس به دلیل عدم تادیه مهریه، چنانچه شوهر نفقه را به مدت شش ماه نپردازد زن نمی تواند به استناد شرط عدم پرداخت نفقه به مدت شش ماه که در نکاح نامه ها قید می شود، از حق طلاق استفاده کند.
- بار اثبات در دعوای مطالبه نفقهبه صرف اثبات رابطه زوجیت، زوج مکلف به پرداخت نفقه است، مگر آنکه دلیلی بر برایت ذمه خویش ارایه دهد.
- مطالبه نفقه دوران عقددر دوران عقد که زوجه در منزل پدرش است و در تمکین کامل زوج نیست، زوجه مستحق نفقه نبوده و بنای طرفین نیز بر عدم انفاق است.
- دعوای الزام زوج به حسن معاشرتدعوی الزام زوج به حسن معاشرت، قابل استماع نیست. زیرا مشخص نیست که حکم صادره در این دعوا، اجرایی یا اعلامی است و همچنین موضوع آن نیز معین نیست و چنین حکمی در صورت صدور فاقد اثر قانونی است.
- تنجیز در حکم الزام به تمکیندر صورتی که دادگاه حکم الزام به تمکین را صادر کرده و اجرای آن را منوط به تهیه مسکن مستقل و وسایل زندگی نماید، حکم معلق محسوب شده و به دلیل منجز نبودن نقض می گردد.
- شرط صدور حکم تمکینتمکین شرط استحقاق زوجه نسبت به دریافت نفقه نیست، بلکه نشوز وی مانع آن است. بنابراین در دعوی مطالبه نفقه، صرف اثبات رابطه زوحیت برای الزام زوج به پرداخت نفقه کافی بوده و زوجه نیازی به اثبات در تمکین بودن خود ندارد.
- عدم تمکین به علت سابقه شرب خمر زوجسابقه قبلی زوج در شرب خمر، در صورتی که پس از محکومیت وی در این خصوص زندگی مشترک ادامه یافته باشد، عذر موجهی برای عدم تمکین زوجه نیست.
- عدم تمکین به علت ایراد اتهام رابطه نامشروع از جانب زوجاقدام زوج نسبت به تشکیل پرونده کیفری با اتهام رابطه نامشروع علیه زوجه، هرچند که منتهی به قرار قطعی منع تعقیب شده باشد، عذر موجهی برای عدم تمکین زوجه فراهم نمی کند.
- شرط اجرای حکم تمکینفراهم کردن مسکن برای زندگی مشترک زوجین، شرط پذیرش دعوای الزام به تمکین نیست؛ بلکه در صورت صدور حکم الزام به تمکین، اجرای این حکم منوط به فراهم کردن مسکن متناسب با شیون زوجه و اثاث البیت متعارف از سوی زوج است.
- الزام به تمکین در صورت زندگی مشترکدر صورتی که زوجه در منزل مشترک سکونت داشته و این امر از ناحیه زوج نیز تایید شود، دعوی الزام به تمکین محکوم به بی حقی بوده و از مصادیق تحصیل حاصل است.
- درخواست بطلان نکاح به علت تدلیسدعوای بطلان نکاح به دلیل تدلیس قابل استماع نیست زیرا تدلیس موجب بطلان نکاح نمی شود. همچنین صدور حکم فسخ نکاح در دعوای بطلان نیز صحیح نیست زیرا خارج از خواسته خواهان است.
- تاثیر عدم آغاز زندگی مشترک در مطالبه نفقهتعهد به پرداخت نفقه از زمان انعقاد نکاح بر ذمه زوج مستقر می شود و عدم آغاز زندگی مشترک خللی در این تعهد ایجاد نمی کند.
- اثر حکم تمکین در مطالبه نفقهدرصورت محکومیت زوجه به تمکین، از زمان ابلاغ اجراییه حکم تمکین به زوجه و عدم تمکین، وی مستحق نفقه نیست؛ ولی نفقه قبل از تاریخ مذکور قابل مطالبه است. زیرا حکم تمکین از احکام تاسیسی بوده و اثر آن نسبت به آینده است و نسبت به گذشته اثری ندارد.
- عدم تمکین زوجه به دلیل مشاجرات خانوادگیمشاجرات خانوادگی در هر حدی که باشد، هر چند مذموم است، لکن از مصادیق عدم امنیت جانی نیست.
- عدم تمکین زوجه به دلیل ضرب و جرح زوجصرف محکومیت زوج به ضرب و جرح، عامل موجهی برای عدم تمکین زوجه از زوج نیست.
- اصل حاکم در پرداخت نفقهاصل بر عدم پرداخت نفقه زوجه است و مرد باید پرداخت نفقه یا ناشره بودن زن را ثابت کند.
- اصل حاکم در مطالبه نفقهبه صرف احراز زوجیت، نفقه بر عهده زوج است، مگر اینکه زوج دلایل و مدارکی مبنی بر نشوز زوجه جهت عدم استحقاق وی در مطالبه نفقه ارایه دهد.
- اماره حاکم در پرداخت نفقه زوجهدر طول دوران زندگی مشترک، ظاهر بر پرداخت نفقه زوجه است و در این وضعیت، زوجه برای دعوای الزام به پرداخت نفقه، باید دلیلی مبنی بر عدم پرداخت نفقه ارایه کند.
- ادله اثباتی در دعوای تمکین خاصدر شرایطی که زوجین در یک منزل مشترک زندگی می کنند، اما زوج مدعی است تمکین خاص صورت نمی گیرد؛ چون تمکین خاص یک رابطه کاملا خصوصی بین زن و شوهر است، در صورت انکار زوجه و عدم ابراز دلیل موجه در مورد نشوز وی، دعوای تمکین رد می شود.
- مبدا محاسبه نفقه دوران عقد در فرض اعمال حق حبسبه محض عقد نفقه زوجه بر عهده زوج است و تاریخ اعمال حق حبس از جانب زوجه تاثیری در قضیه ندارد.