آرای قضایی مرتبط با ماده 1102

زوج باید مقدمات تمکین از جمله مسکن مناسب و مستقل را به انضمام اثاث البیت پیش از دعوی الزام به تمکین فراهم نماید، صدور حکم به الزام به تمکین و منوط کردن اجرای آن به تهیه منزل و مقدمات زندگی، رای تعلیقی محسوب شده و قابل نقض است.

توافق بر اینکه زوجه تا تاریخ عروسی، در منزل پدرش باشد، به معنی توافق بر عدم انفاق است.

زمانی که زوجین در یک منزل زندگی مشترک دارند بر اساس قاعده اصاله الظهور زوج نفقه زوجه را پرداخت کرده است.

زوجه در دعوای مطالبه نفقه باید صرفا رابطه زوجیت را ثابت کند تا مستحق دریافت نفقه شود و الزامی به اثبات عدم پرداخت آن ندارد.

اعتیاد مانع مشروعی برای عدم تمکین نیست؛ بلکه می تواند از موجبات طلاق باشد.

اگر زوجین، زندگی مشترک خود را آغاز کنند، حق حبس زوجه، ساقط می شود حتی اگر پس از زندگی مشترک، باکره باقی مانده باشد.

عرفا تمکین، بعد از مراسم عروسی صورت می گیرد و قبل از آغاز زندگی مشترک، دعوای الزام به تمکین پذیرفته نیست.

جهت تمکین زوجه، زوج مکلف به تهیه مسکن مستقل در شهر محل سکونت خود است و تهیه مسکن در شهر دیگر، قابل پذیرش نیست.

حکم تمکین، از احکام تاسیسی بوده و اثر آن نسبت به آینده است لذا به تنهایی، برای اثبات نشوز و عدم استحقاق زوجه برای مطالبه نفقه کافی نیست.

لازمه تمکین زوجه از زوج مهیا بودن محل سکنی است و تا این شرط تحقق نیابد الزام به تمکین فاقد وجاهت است.

درصورتی که ذیل رای دادگاه قابلیت فرجام خواهی آن ذکر نشود، مورد از مصادیق اصلاح رای توسط دادگاه نیست بلکه عدم ذکر قابلیت فرجام خواهی در رای دادگاه مانع از پذیرش و استماع دادخواست فرجامی نخواهد بود.

چنانچه زوجه علی رغم اطلاع از زنده بودن زوج ، حکم موت فرضی او را اخذ و مبادرت به ازدواج مجدد کرده باشد ازدواج دوم وی پس از نقض حکم موت فرضی باطل است.

تمکین زوجه از زوج شرط وجوب پرداخت نفقه از سوی زوج بوده و اثبات مانع مشروع عدم تمکین بر عهده زوجه است.

گذشت مدت زمان قابل توجه از زندگی مشترک زوجین در منزل مشترک و فقدان هرگونه شکایت از سوی زوجه، اماره بر پرداخت نفقه محسوب و اثبات خلاف آن بر عهده زوجه است.

دادگاه می تواند حکم به الزام زوجه به انجام وظایف زناشویی با شرط تهیه اثاث البیت متناسب صادر نماید.

توافق طرفین در تعیین موعد عروسی و آغاز زندگی مشترک یک سال پس از عقد دایم، بیانگر عدم تعهد بر انفاق و تعلیق آن تا آغاز زندگی مشترک است.

با اعلام آمادگی زوج برای تهیه مسکن متناسب با شان زوجه، دادگاه حکم به تمکین مشروط به فراهم ساختن مسکن خواهد داد زیرا تمکین فرع بر انفاق نیست بلکه وجوب نفقه زوجه از جمله مسکن متناسب با شیون زوجه و اثاث البیت متعارف، فرع بر تمکین زوجه است.

صرف صدور حکم قطعی الزام زوجه به تمکین، برای اثبات نشوز زن کافی نمی باشد بلکه زوج باید نسبت به این حکم درخواست صدور اجراییه نماید تا عملا هم معلوم گردد زوجه تمکین خواهد نمود یا خیر

در دعوای الزام به تمکین صرف انکار انجام تکالیف زوجه از سوی زوج کافی است و زوجه باید انجام تکالیف زوجیت را اثبات کند.

خواسته های مطالبه اجرت المثل و نحله قابل جمع نیستند و زوجه صرفا مستحق یکی از آن هاست.

صرف یک فقره ضرب و جرح نمی تواند موجبات بیم و خوف ضرر جانی برای زوجه را جهت عدم تمکین فراهم سازد. ولی در صورتی که دادگاه کیفری، حکم به محکومیت زوج به علت ترک انفاق صادر کرده باشد، دادگاه حقوقی نمی تواند در مغایرت با آن حکم به الزام به تمکین زوجه صادر نماید.

صدور حکم تمکین زوجه در محل زندگی مشترک با شرط تهیه مسکن و اثاث البیت متناسب از سوی زوج، منجز نبوده و نقض می گردد. دادگاه باید وجود شرایط فوق را احراز کند و در صورت وجود، حکم به تمکین صادر نماید.

اصل بر لزوم تمکین است. سکونت زوج در منزل مشترک با پدر و مادر مانع از صدور حکم الزام به تمکین زوجه نخواهد بود.

صدور حکم مبنی بر تمکین، برای اثبات نشوز زن کافی نمی باشد بلکه زوج باید نسبت به این حکم درخواست صدور اجراییه نماید تا عملا معلوم گردد زوجه تمکین خواهد نمود یا خیر.

صرف یک بار درگیری بین زوج و زوجه که منجر به آسیب جزیی زوجه شود، مصداق خوف از ضرر بدنی نیست و مانع از صدور حکم الزام به تمکین نمی‎شود.