آرای قضایی مرتبط با ماده 1102
قانون مدنی — ۱۰۴ مورد
همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار میشود.
- مطالبه نفقه دوران عقدمطالبه نفقه دوران قبل از شروع زندگی مشترکنفقه دوران عقد و قبل از شروع زندگی مشترک قابل مطالبه بوده و خرید جشن عقد به منزله نفقه تلقی نمی شود.
- (1)- اثر اقامه دعوای اعسار از پرداخت محکومه به در اثبات مدیونیت (2)-شرایط شهود معارضاقامه دعوای اعسار از پرداخت محکوم به (مهریه) پذیرش ضمنی دین است؛ زیرا کسی مدعی اعسار از پرداخت است که اقرار به ثبوت دین دارد.-لازمه شهود معارض این است که باید در همان جلسه حاضر باشد تا معارض تلقی شود.
- اثر اقرار مسقط حق واخواهی از جانب وکیل علیه موکلهرگاه وکیل اقرار کند که موکل وی از صدور حکم غیابی اطلاع داشته، این اقرار پذیرفته می شود و قرار رد دعوای واخواهی صادر خواهد شد.
- نقش تامین مسکن مناسب در صدور حکم تمکیندعوی الزام به تمکین قبل از تهیه مسکن مناسب محکوم به رد است؛ زیرا حکم الزام زوجه به تمکین مشروط به تهیه مسکن مستقل و مناسب از مصادیق احکام غیر منجز و مشروط بوده و قابل نقض است.
- حکم الزام به تمکین مشروط به تهیه مسکن مناسبدر صورتی که به موجب حکم دادگاه، الزام زوجه به تمکین منوط به تهیه مسکن متناسب با شیونات زوجه شده باشد، این امر از مصادیق صدور حکم به صورت مشروط و غیر منجز می باشد. عنوان: مقام صالح در رسیدگی به مقدمات تمکین پیام: بررسی وضع مسکن زوجه و متناسب بودن آن با شیونات وی، از اقدامات قضایی به شمار می رود؛ لذا این امر می بایست توسط قاضی انجام شود و قابل ارجاع به اجرای احکام ،که خود مجری اوامر دادگاه است، نمی باشد.
- تعیین میزان نفقه بدون ارجاع به کارشناسیدر صورتی که در دعوی مطالبه نفقه، مبلغ درخواستی زوجه با توجه به وضعیت اقتصادی جامعه متعارف باشد، دادگاه می تواند بدون ارجاع به کارشناس، مبلغ مذکور را ملاک صدور حکم قرار دهد.
- بار اثبات در دعوی الزام به تمکینبا توجه به اینکه اثبات امر عدمی، به طور مستقیم مقدور نیست، با اعلام زوج بر عدم تمکین زوجه، با توجه به قاعده نافی را نفی کافیست، زوجه باید انجام وظایف زوجیت را اثبات کند.
- تعیین نفقه بدون ارجاع به کارشناسیاگر مبلغ درخواستی زوجه بابت نفقه نسبت به شرایط اقتصادی جامعه متعارف باشد؛دادگاه بدون ارجاع به کارشناس، زوج را محکوم به پرداخت نفقه می نماید.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشصرف اعتراض به نظریه کارشناس، بدون ذکر دلیل مخدوش بودن آن، از موارد بی اعتباری نظریه کارشناس و رای صادره بر اساس آن نیست.
- حذف تکراریدر موادی که زوجین در یک منزل با هم زندگی مشترک دارند، ظاهر این است که شوهر نفقه همسر خود را پرداخت کرده است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشاعتیاد زوج، از عوامل موجهه عدم تمکین زوجه محسوب نمی شود.
- مطالبه مهریه در فرض فسخ به علت تدلیس زوجهمهریه از ملحقات عقد نکاح دایم است و فساد در عقد به ملحقات آن نیز تسری دارد؛ بنابراین در فرض فسخ نکاح به دلیل تدلیس زوجه، او حق مهر ندارد.
- حذف تکراریحضور زوجه در منزل مشترک، ظهور در پرداخت نفقه از سوی زوج دارد، و زوجه باید برای اثبات عدم پرداخت آن دلیل متقنی ارایه کند. (نعیمی)
- شرط مطالبه نفقه در فرض ترک منزل توسط زوجهدر فرضی که زوجه منزل را ترک کرده، جهت مطالبه نفقه باید دلیل موجهه عدم تمکین خود را اریه کند.
- دعوی طلاق زوجه به دلیل عسروحرج ناشی از ضرب و شتمدر دعوی طلاق، جهات اثبات سوء رفتار زوج، ارایه دلیل برای یکبار ایراد ضرب و شتم نیز دادگاه را مکلف به تحقیق پیرامون موضوع می کند. زیرا این استدلال که به صرف یکبار ضرب و شتم سوءرفتار محقق نمی شود، با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است و فاقد مبناء قانونی و شرعی است.
- اثر عدم تمکین بعد از محکومیت زوج به پرداخت نفقهدر صورتی که حکم تمکین موخر بر تاریخ قطعیت حکم به پرداخت نفقه معوقه باشد؛ عدم تمکین زوجه بعد از حکم مذکور خللی در مبالغ دریافتی بابت نفقه قبلی وی وارد نمی کند.
- عدم تمکین به دلیل خوف ضرر جانی و حیثیتیقانونگذار موضوع خوف ضرر جانی و حیثیتی را فراتر از صرف ضرب و جرح دانسته و استناد به مشاجرات بین طرفین که کاملا احتمال درگیری فیزیکی را نیز به دنبال دارد مبنای مناسبی جهت تحقق خوف ضرر جانی و حیثیتی نیست و نمی تواند عدم تمکین را توجیه کند.
- تجدیدنظرخواهی از حکم مستند به اقراردر صورت اقرار زوج به عدم پرداخت نفقه، حکم به پرداخت آن از آنجا که مستند به اقرار است، قابل تجدیدنظرخواهی نیست.
- نحوه تعیین میزان نفقه توسط دادگاهاگر میزان نفقه مطالبه شده توسط زوجه از نظر دادگاه عادلانه باشد، موضوع به کارشناسی ارجاع نمی شود.
- رابطه تمکین عام و خاص با زندگی مشترکبا زندگی مشترک، تمکین عام و تمکین خاص که در تمکین عام مستتر است حاصل است و بنابراین دعوای الزام به تمکین محکوم به بطلان است.
- شرط تحقق نشوزصرف صدور حکم تمکین علیه زوجه به معنی نشوز نیست؛ بلکه باید اجراییه صادر شود و زوجه به منزل مستقل دعوت شود که در صورت عدم تمکین ناشزه خواهد شد.
- شرط صدور حکم تمکینتمکین، منوط و مشروط به پرداخت نفقه از سوی زوج به زوجه است. عنوان: بار اثبات عدم تمکین پیام: ازآنجا که اثبات امر عدمی (عدم تمکین) راسا و به طور مستقیم مقدور نیست، با اعلام زوج بر عدم تمکین از باب "قاعده نافی را نفی کافی است"، زوجه باید انجام وظایف زوجیت را اثبات نماید.
- اصل حاکم در پرداخت نفقهپس از برقراری رابطه زوجیت، حقوق و تکالیف زوجین از جمله پرداخت نفقه در برابر یکدیگر برقرار می گردد و در صورت مطالبه نفقه، زوج باید دلیل بر پرداخت آن ارایه نماید. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه نفقه پیام: خسارت تاخیر تادیه نفقه تا زمان اجرای حکم به دلیل مشخص نبودن تمکین زوجه قابل مطالبه نیست.
- بار اثبات عدم تبرع در مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیتدر مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت با توجه به عرف و سنت های زندگی ایرانی، شرط بنایی ارتکازی از زمان شروع زوجیت و ظهور عرفی، قصد بر تبرع است و خلاف این فرض باید توسط زوجه به اثبات برسد.
- نحوه تعیین نفقه توسط دادگاهدر صورتی که میزان نفقه پرداختی هر ماه توسط زوجه معین شود و مبلغ درخواستی زوجه متعارف با وضعیت اقتصادی جامعه باشد، قرار کارشناسی جهت تعیین میزان نفقه صادر نمی گردد.