آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- عدم وجاهت پرداخت پاداش خدمت در مناطق محروم به نرخ یومالاداءپرداخت مطالبات کارکنان بابت پاداش خدمت در مناطق محروم به نرخ یومالاداء، فاقد مبنای قانونی است.
- عدم بهرهمندی سرباز معلم از مزایای قانونی استخدام در آموزش و پرورشسرباز معلم، مستخدم رسمی آموزش و پرورش نبوده و از مزایای قانونی استخدام آموزش و پرورش بهرهمند نمی-شود، و لیکن برابر قانون مقررات استخدامی بهره مند از پرسنل سپاه محسوب می گردد.
- تشریفات نقض تصمیمات هیأت گزینشاعتراض و شکایت از تصمیمات مراجع گزینشی، دارای قواعد شکلی خاص خود است و رفع اثر از تصمیم به عدم صلاحیت شاکی بدون اعتراض به تصمیم هیأت گزینش، به معنای سلب اثر و نقض تصمیم هیأت مرکزی گزینش نیست.
- شرایط لغو حکم استخدام رسمی قطعی اعضای هیأت علمیاز آنجا که مطابق نظریات شورای نگهبان، مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی برای قضات دیوان قابل استناد نیست، مخالفت مراجع ذیصلاح با استخدام فرد موجب لغو حکم استخدامی رسمی قطعی وی نبوده و لغو حکم استخدام رسمی قبل از محکومیت اداری یا انتظامی یا قضایی فاقد مبنای قانونی است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای الزام اداره ثبتاسناد و املاک به صدور سند مالکیتمرجع صالح در رسیدگی به دعوای الزام اداره ثبت اسناد و املاک به صدور سند مالکیت، دادگاه عمومی حقوقی است نه دیوان عدالت اداری. زیرا در خصوص این موضوع، تصمیم و اقدامی از سوی اداره فوق یا ازسوی مأمورین آن، که مغایر با قانون باشد صورت نپذیرفته تا دیوان عدالت اداری واجد صلاحیت باشد. همچنین با توجه به اینکه محاکم دادگستری مرجع تظلمات عمومی بوده در صورت تردید بین صلاحیت محاکم قضایی دادگستری و مراجع دیگر، محاکم عمومی صالح به رسیدگی هستند.
- حدود صلاحیت دیوان عدالت اداریدر تمییز صلاحیت محاکم عمومی دادگستری و دیوان عدالت اداری، شخصیت خواهان (شاکی) و خوانده (طرف شکایت) مؤثر در مقام است همین که خواهان (شاکی)زمره واحدهای دولتی یا مؤسسات وابسته به آن ها یا مؤسسات عمومی غیردولتی محسوب بشود و یا خوانده (طرف شکایت)زمره واحدهای دولتی یا مؤسسات وابسته به آن ها یا مؤسسات عمومی غیردولتی محسوب نگردد دیوان عدالت اداری صلاحیت قانونی رسیدگی را ندارد
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت علیه شرکت توزیع برقشرکت های توزیع نیروی برق در استان ها غیردولتی هستند و به دعوای خسارت علیه آنان باید در محاکم عمومی حقوقی رسیدگی شود و نه دیوان عدالت اداری.
- مرجع رسیدگی به دعوای ابطال رأی کمیسیون ماده 100 قانون شهرداریهادادگاه های عمومی حقوقی صلاحیت رسیدگی نسبت به دعوای ابطال رأی کمیسیون ماده 100 شهرداری، مطروحه از سوی نهادهای دولتی و عمومی را ندارند.
- مرجع صالح در دعوای ابطال آرای هییت بدوی و تشخیص مطالبات تامین اجتماعیرسیدگی به دعوای ابطال آرای هیات بدوی و تشخیص مطالبات تامین اجتماعی در صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد.
- مرجع صالح در دعوا به طرفیت هیات کونگ فورسیدگی به دعوای الزام هیأت کونگ فو و هنرهای رزمی به صدور کارت مربیگری در صلاحیت دیوان عدالت اداری است؛ زیرا هیات مزبور زیر مجموعه وزارت ورزش و جوانان محسوب می شود.
- محدوده صلاحیت دیوان عدالت اداریرسیدگی به اعتراضات دولت علیه دولت، از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج بوده و در صلاحیت دادگاههای عمومی است.
- مرجع رسیدگی به الزام ادره گاز به تفکیک انشعابرسیدگی به دعوی به خواسته الزام اداره گاز به تفکیک انعشاب گاز واحد مسکونی، در صلاحیت دیوان عدالت اداری بوده و دادگاه عمومی در این خصوص صلاحیتی ندارد.