آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۲۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مامورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرایی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- شرط افزایش حقوق سالانه اعضای هیات علمی دانشگاه هامطابق آییننامه تکریم استادان بازنشسته دانشگاهها، افزایش حقوق سالیانه اعضای هیات علمی دانشگاهها، مختص اساتید بازنشسته با رتبه استاد تمام میباشد.
- خوانده دعوای مطالبه حقوق و مزایای استخدامی از سوی بازنشستگانمطالبه حقوق و مزایای استخدامی از سوی بازنشستگان، مستلزم طرح شکایت توامان به طرفیت وزارتخانه یا سازمان متبوع دولتی و سازمان بازنشستگی کشوری میباشد.
- عدم تسری قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم به کارکنان وزارت جهاد کشاورزیوزارت جهاد کشاورزی دارای مقررات استخدامی خاص بوده و قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم و دورافتاده قابل تعمیم و تسری به کارکنان وزارت جهاد کشاورزی نمی باشد.
- عدم صلاحیت دیوان در رسیدگی به شکایات علیه شرکت مخابراتشرکت مخابرات از مصادیق موسسات غیر دولتی مذکور در ماده 10 قانون دیوان نبوده و لذا رسیدگی به شکایت از شرکت مذکور خارج از صلاحیت دیوان میباشد.
- مرجع تصمیم گیری در خصوص احداث بنای تجاری در منطقه غیرتجاریدر صورتی که برخلاف مندرجات پروانه ساختمانی در منطقه غیر تجاری، محل کسب یا پیشه و یا تجارت دایر شود، شهرداری در مورد تعطیل محل کسب یا پیشه و یا تجارت اتخاذ تصمیم خواهد کرد.
- تغییر کاربری پارکینگ به تجاریتغییر کاربری پارکینگ به تجاری، چه مشاعی باشد چه اختصاصی، خلاف اصول شهرسازی است.
- شرط افزایش حقوق سالانه اعضای هیات علمی بازنشسته دانشگاه هامطابق آییننامه تکریم استادان بازنشسته دانشگاهها، افزایش حقوق سالیانه اعضای هیات علمی دانشگاهها به بازنشستگان با رتبه استاد تمام، قابل تسری میباشد.
- سابقه خدمت متعهدین به خدمت در آموزش و پرورشفاصله زمانی بین فراغت از تحصیل تا استخدام فارغالتحصیلان متعهد به خدمت در آموزش و پرورش، چنانچه بلاتکلیفی و عدم اشتغال مستند به فعل متعهد نباشد، جزء سنوات خدمت ایشان محسوب میشود.
- شرط اعاده به خدمت بازنشستگاناشتغال و اعاده به کار پس از بازنشستگی منوط به تصویب هیات وزیران است.
- محاسبه فوق العاده اضافه کار در سوابق بیمه پردازیفوقالعاده اضافه کار مشمولین مقررات تامین اجتماعی، مشمول کسر حق بیمه بوده، لذا سازمان متبوع مکلف به کسر حق بیمه فوقالعاده اضافه کار و احتساب آن در سوابق پرداخت حق بیمه مستخدم است.
- شرط استحقاق مستمری از کارافتادگی کلی غیر ناشی از کاربیمه شده ای که ظرف ده سال قبل از ابتلاء به بیماری حداقل حق بیمه یک سال کار را پرداخت نموده باشد، در صورت از کارافتادگی کلی، حق استفاده از مستمری از کارافتادگی کلی غیر ناشی از کار را خواهد داشت.
- احتساب ایام خدمت وظیفه در سوابق بیمهاحتساب ایام خدمت وظیفه به عنوان سابقه بیمه بدون پرداخت وجه، منوط به سابقه بیمهپردازی پیش از دوره سربازی است.
- امکان مطالبه صورت کسر حق بیمه پرداختیدرخواست اعلام صورت کسر حق بیمه پرداختی و دیگر اسناد اداری مرتبط با وضعیت بیمه ای، حق اولیه هر شخص بیمهپرداز بوده و اعطای آن توسط سازمان تامین اجتماعی فاقد منع قانونی است.
- عدم صدور پروانه ساختمانی در محل های فاقد شبکه فاضلابمصوبه شورای عالی امنیت ملی در مورد جلوگیری از هرگونه ساخت و ساز مربوط به رعایت حریم کیفی آب های سطحی و رودخانه و سیلابها، صرفا در خصوص محل هایی است که فاقد شبکه فاضلاب میباشد.
- ممنوعیت تصرف مادی در مشاعات مجتمع آپارتمانی/اعتراض نسبت به آرای غیر قطعی مراجع شبه قضایی1-تصرف مادی هر یک از شرکاء در مال مشاع، با تصرف در حق مالکیت شرکای دیگر ملازمه داشته و فاقد وجاهت قانونی است. بنابراین هرگونه تجاوزی به قسمت های مشترک با ایجاد تغییرات یا احداث بنای جدید به نحوی که با حقوق سایر مالکین مشاعی در تضاد باشد مستلزم رفع تجاوز و قلع و قمع بنای احداثی و اعاده به وضع به حالت سابق می باشد. 2- آرای کمیسیونهای شهرداری تنها در صورت قطعیت، قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری میباشند.
- عدم صلاحیت دیوان در رسیدگی به دعاوی علیه مجمع امور صنفی/ عدم صلاحیت دیوان در ابطال پروانه کسب1-رسیدگی به شکایت علیه مجمع امور صنفی، خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری است. 2-ابطال پروانه کسب، بدوا در صلاحیت اتحادیههای مربوطه بوده و در این خصوص نمیتوان به طور مستقیم به دیوان شکایت کرد.
- اثر اعلام یک منطقه به عنوان منطقه محروماعلام یک منطقه به عنوان منطقه محروم بر اساس قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم، بلکه کاشف از محرومیت منطقه در زمان تصویب قانون میباشد و کارمند بازنشسته مستحق دریافت فوق العاده جذب مناطق محروم است.
- اعتراض نسبت به برگ مالیاتیمرجع رسیدگی به اعتراض از برگهای مطالبه مالیاتی، هیات حل اختلاف مالیاتی بوده و در این خصوص نمیتوان به طور مستقیم به دیوان شکایت کرد.
- تبدیل وضعیت مربیان پیش دبستانی از شرکتی به قراردادیاستمرار در استفاده از خدمات مربیان پیشدبستانی توسط آموزش و پرورش، دلالت بر نیاز اداره داشته، لذا آموزش و پرورش مکلف به تبدیل وضعیت استخدامی ایشان از شرکتی به قرارداد انجام کار معین میباشد.
- عدم شمول مقررات قانون کار بر کارکنان کمیته امداد امام خمینی/صلاحیت اختیاری کمیته امداد در فسخ قراردادهای خرید خدمتاز آنجا که کمیته امداد امام خمینی دارای مقررات خاص استخدامی بوده و صرف شمول مقررات تامین اجتماعی از جهت خدمات بیمهای دلالت بر شمول مقررات قانون کار نسبت به قرارداد ندارد، کارکنان آن، مشمول مقررات قانون کار نمیباشند و بنابراین کمیته امداد مجاز است هر زمان قرارداد کارکنان خرید خدمتی خود را فسخ نماید.
- صلاحیت اختیاری در تمدید قرارداد کار معینتمدید قرارداد کار معین پس از اتمام آن منوط به موافقت دستگاه اجرایی بوده و الزام مدیریت دستگاه دولتی به تمدید قرارداد، فاقد وجاهت قانونی است.
- منع بکارگیری مربیان پیش دبستانی به عنوان نیروی شرکتیبا توجه به اینکه بکارگیری نیروی شرکتی صرفا در مشاغل حجمی و خدماتی مجاز بوده و مربیگری پیشدبستانی از نوع مشاغل حجمی و خدماتی نیست، بنابراین بکارگیری نیرو در پست مربی پیشدبستانی به صورت شرکتی، فاقد وجاهت قانونی بوده و اداره آموزش و پرورش مکلف به انقعاد قرارداد کار معین با مربیان پیش دبستانی است.
- نقض رای هیات حل اختلاف مالیاتی به دلیل تحقیقات ناقصاتخاذ تصمیم هیاتهای حل اختلاف مالیاتی بدون تحقیقات کافی و اطمینان از وقوع تخلف، از موجبات نقض آرای هیاتهای مذکور میباشد.
- تصدیق رابطه سببیت میان نقص فنی خودرو و آتش سوزی/تجدیدنظر خواهی از قرار عدم صلاحیت1- تصدیق رابطه سببیت میان نقص فنی خودرو و آتش سوزی از امور ترافعی بوده و خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری میباشد. 2- قرار عدم صلاحیت، قابل تجدیدنظرخواهی نمیباشد.
- شرایط تصدیق خسارتتصدیق خسارت علاوه بر احراز تقصیر و یا عدم انجام تکالیف قانونی، مستلزم احراز وقوع خسارت و رابطه سببیت بین فعل زیانبار ناشی از تخلف از قوانین و مقررات و ورود خسارت میباشد. بنابراین صرف عدم پرداخت یارانه صرف نظر از قانونی یا غیر قانونی بودن اقدام دستگاه دولتی دلالت بر ورود خسارت نمیکند.