لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- تغییر خواسته توسط خواهان خارج از جلسه اول دادرسیچنانچه خواهان در خارج از جلسه اول تصریح کند که خواسته دعوی را از تأیید فسخ به تأیید اقاله تغییر می دهد و از متن دادخواست تقدیمی به دادگاه بدوی نیز ادعای وقوع اقاله مستفاد شود، دادگاه امکان رسیدگی و صدور رأی در مورد تنفیذ اقاله را دارد زیرا تطبیق خواسته باعناوین قانونی بعهده دادگاه است.
- (1)- ارائه سند در مرحله تجدیدنظر با وجود مکتوم نگه داشتن آن در مرحله بدوی- (2)- عزل وکیل دوم توسط وکیل اولمکتوم نگه داشتن ادله یا عدم ارائه به موقع آن بر خلاف اصل تناظر، حسن نیت و شفافیت در دادرسی است؛ بنابراین اگر در مرحله بدوی قرار ابطال دادخواست به جهت عدم ارائه سند صادر شود؛ ارائه سند موصوف در مرحله تجدیدنظر از موجبات تجدیدنظر خواهی و نقض قرار ابطال دادخواست نخواهد بود. اگر وکیل اول در مقام انتخاب وکیل ازناحیه خود برای انجام امورموکل خود باشد، میتواند وکیل انتخابی را عزل کند؛ اما اگر وکیل اول وکالت اولیه ازناحیه موکل خویش را بدون کم وکاست به وکیل دوم تفویض کند، وکیل اول حق عزل وکیل دوم ندارد مگر از مجرای اختیارات وکالتنامه؛ زیرا هردو درمقابل موکل مسئول و متعهد تلقی می شوند.
- نحوه احراز رقابت متقلبانه در استفاده از علامت تجاریعلاوه بر مشابهت دیداری گمراه کننده، بین علامت تجاری موخر با علامت تجاری مقدم که از مصادیق رقابت متقلبانه می باشد؛ کیفیت استفاده عملی از علامت تجاری نیز بر صدق عنوان رقابت متقلبانه موثر بوده و می تواند منجر به ابطال علامت شود.
- الزام به تنظیم سند رسمی ملک مرهونهچنانچه تاریخ مبایعه نامه عادی مؤخر بر تاریخ رهن باشد، دعوای خریدار علیه فروشنده مبنی بر الزام به تنظیم سند رسمی که توأم با دعوای الزام به فک رهن مطرح شده است، مسموع بوده و پذیرش این دعوی با حفظ حقوق مرتهن، نافی حقوق مرتهن نیست.
- رابطه شکایت کیفری تصرف عدوانی با دعوی حقوقی تصرف عدوانیعدم تحصیل نتیجه در خصوص شکایت کیفری مبنی بر تصرف عدوانی مانع از توسل به دعوای حقوقی رفع تصرف، مزاحمت و ممانعت از حق نیست.
- تأثیر طرح دعوای کیفری بررسیدگی دادگاه حقوقیصرف طرح دعوای کیفری، موجب توقف رسیدگی در دادگاه حقوقی نبوده؛ بلکه بر فرض حصول نتیجه در آتی می تواند مبنای طرق فوق العاده دادرسی باشد.
- ادعای سفید امضا بودن سند مستند دعویصرف ادعای سفید امضا بودن سند مستند دعوی، در صورتی که هیچگونه دلیلی مبنی بر آن ارائه نشود، مورد پذیرش نبوده و دادگاه نیز تکلیفی جهت جلب نظر کارشناس ندارد؛ زیرا ارجاع امر به کارشناس منوط به درخواست مدعی است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه ثمن در معامله مستحق للغیرخسارت تاخیر تادیه درخصوص ثمن معامله ای که مستحق للغیردرآمده است، از تاریخ تحویل مبیع به خریدار و تسویه حساب محاسبه می شود.
- مطالبه خسارت ناشی از عدم انتقال سهامخسارت ناشی ازعدم انتقال سهام موضوع قرارداد درصورتی قابل مطالبه است که یا واجد جنبه قراردادی بوده و در قرارداد قید شده باشد؛ یا غیرقراردادی باشد که مستلزم ظهور و تحقق خسارت درعالم خارج است.
- مطالبه اجرت المثل در فرض وجود خسارت قراردادیدعوی خلع ید ملازمه ای با اجرت المثل ندارد؛ بنابراین ممکن است حکم به خلع ید صادر شود، ولی دعوی خواهان درخصوص اجرت المثل به دلیل تعیین خسارت قراردادی، با قرار رد دعوی مواجه شود.
- شرط استحقاق دارنده چکچک در صورتی نشانه استحقاق دارنده است که اولا از ایرادات مصون بماند و ثانیا تحت شرایط قانونی در مبنا و منشا خود، به عنوان وسیله پرداخت بکار گرفته شود.
- مفهوم غرامات قابل جبران درفرض مستحق للغیربودن مبیعمنظور از لزوم جبران خسارت وارده بر مشتری در فرض مستحق للغیر در آمدن مبیع، پرداخت ارزش روز مبیع نیست؛ بلکه در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن، بایع باید این کاهش ارزش را جبران کرده و قیمت روز ثمن را با نظر به شاخص بانک مرکزی پرداخت کند که ممکن است برابر، کمتر یا بیشتر از قیمت روز مبیع باشد.
- مطالبه بهای زمین موات تصرف شده توسط شهرداریبهای زمین تصرف شده توسط شهرداری، در صورتی که طبق استعلام از مرجع ذی صلاح، موات بودن زمین اعلام شود؛ قابل مطالبه نبوده و فاقد محمل قانونی است.
- مبداء محاسبه خسارت تاخیرتادیه سفتهدر صورت عدم پرداخت وجه سفته های صادره در سرسید آن؛ در صورت مطالبه دارنده خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید تا روز اجرای حکم قابل مطالبه است.
- مفهوم سند مکتوم اعاده دادرسیشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتومشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتوم آن است که سند مکتوم اولا در زمان صدور رأی مورد تقاضای اعاده دادرسی وجود داشته باشد؛ ثانیا به واسطه پنهان بودن در اختیار متقاضی اعاده دادرسی نبوده باشد.
- مطالبه وجه از ظهرنویس درفرض قرار عدم استماع دعوا علیه ویاگر مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس به لحاظ سپری شدن مواعد منجر به قرار عدم استماع دعوا شود؛ با اثبات دریافت عوض توسط ظهرنویس(طرف معامله با دارنده چک)، مطالبه وجه از شخص موصوف فارغ از چک امکان پذیر است.
- خوانده دعوای مطالبه خسارت وارده به کارگران شرکتاگر بر اثر عدم ایجاد امکانات و تجهیزات ایمنی لازم ،به کارگران شرکت خسارت وارد شود، دعوای مطالبه خسارت باید به طرفیت شرکت و مدیران شرکت اقامه شود.
- مطالبه خسارت تاخیر در تحویل خودرو در فرض عدم تولیدچنانچه عدم تحویل خودرو به دلیل عدم تولید آن باشد، پرداخت قیمت خودروی موضوع قرارداد به دلیل عدم تولید آن، مسقط حق مکتسبه خریدار جهت مطالبه خسارت تاخیر در انجام تعهد(تحویل به موقع خودرو) نیست.
- خوانده دعوی مطالبه خسارات ناشی از تصادف خودرودر دعاوی مطالبه خسارات ناشی از تصادفات رانندگی، دعوی صرفا متوجه راننده مسبب حادثه است و از آنجایی که مالک خودرو تقصیری در تصادف و ورود خسارت نداشته است، مطالبه خسارت از مالک وسیله نقلیه قابل طرح نیست.
- تردید در مشترک یا اختصاصی بودن قسمتی از آپارتماندرصورت شک و تردید در تعیین اختصاصی یا مشترک بودن قسمت هایی از آپارتمان، در صورتی که آن قسمت برای استفاده اختصاصی تشخیص داده نشده یا در اسناد مالکیت، ملک اختصاصی یک یا چند نفر از مالکین تلقی نشده باشد، از قسمت های مشترک محسوب می شود.
- (1)- اثر خط خوردن عبارت «حواله کرد» بر قابلیت انتقال چک (2)- وضعیت انتقال چک بعد از برگشت خوردنچک در هر حال با ظهرنویسی قابل انتقال است و خط خوردن عبارت «حواله کرد»; در متن چک مانع از انتقال حقوق دارنده آن از طریق ظهرنویسی نیست.-اگرچه وضعیت حقوقی انتقال چک بعد از برگشت در سیستم حقوقی ایران روشن نیست اما با توجه به اصول حقوقی از جمله اقتضای صحت اعمال حقوقی؛ چنین انتقالی مشمول عنوان انتقال طلب بوده وبا مانع قانونی مواجه نیست.
- مطالبه حق کسب و پیشه درفرض کاربری اداری عین مستاجرهدر دعوی مطالبه حق کسب و پیشه توسط بانک، ایراد عدم ایجاد حق کسب و پیشه ، به جهت اداری بودن محل شعبه بانک، قابل پذیرش نبوده و اداری بودن محل، مانعیتی در خصوص ایجاد و مطالبه حق مذکور به وجود نمی آورد.
- شرط تهاتر ودیعه اجاره با اجرت المثل ایام تصرفمادامی که حکم قطعی مبنی بر پرداخت اجرت المثل ایام تصرف علیه مستأجر صادر نشود؛ تهاتر ودیعه و اجرت المثل فاقد وجاهت قانونی می باشد.
- تجدیدنظرخواهی نسبت به خواسته رسیدگی نشده در دادگاه بدویتجدیدنظرخواهی نسبت به قسمتی از خواسته که محکمه نخستین نسبت به آن حکمی صادر نکرده، منجر به قرار ردعوی تجدیدنظرخواهی می گردد.
- مطالبه خسارت تاخیرتادیه دین نامشخصاگر میزان دین مورد مطالبه در دادخواست، معلوم و مشخص نبوده و تقویم شده باشد، مطالبه خسارت تاخیر تادیه آن دین فاقد وجاهت است. عنوان: افزایش مبلغ موضوع نظریه کارشناسی به ضرر معترض پیام: در صورتی که متعاقب اعتراض خوانده به نظریه هیات 3 نفره کارشناسی، مبلغی بالاتری توسط هیات 5 نفره تعیین شود، اگر نظریه کارشناسی 3 نفره مورد رضایت خواهان بوده و از حیث مبانی، نظریه هیات 5 نفره رجحانی بر نظریه هیات 3 نفره نداشته باشد، مبلغ اعلامی در نظریه هیات 3 نفره ملاک عمل قرار میگیرد.