لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- مطالبه خسارت دادرسی از سوی نهادهای دولتیبهره مندی نهادهای دولتی از نماینده حقوقی به منظور دفاع از دعاوی، موجب عدم استحقاق آنها در مطالبه حق الوکاله نماینده حقوقی خود و مطالبه هزینه کارشناسی نمی شود، اما در صورت معافیت قانونی آنها از پرداخت هزینه دادرسی، حق مطالبه هزینه دادرسی را ندارند.
- مطالبه هزینه دادرسی در صورت معافیت قانونی - مطالبه حق نمایندگی قضائی1- در صورت معافیت قانونی خواهان از پرداخت هزینه دادرسی، این هزینه به عنوان خسارات دادرسی قابل مطالبه نیست. 2- با توجه به قانون اجازه پرداخت پنجاه درصد از حق الوکاله های وصولی به نمایندگان قضائی و کارمندان موثر در پیشرفت دعاوی دولت، حق نماینده قضائی برابر تعرفه مربوط به حق الوکاله قابل مطالبه است.
- وضعیت حقوقی رهن موخر بر بیعهر گاه ملک با مبایعه نامه عادی به فروش برسد و متعاقبا، فروشنده، ملک را به موجب سند رسمی، در رهن دیگری بگذارد، به دلیل موخر بودن عقد رهن بر عقد بیع، عقد رهن، غیر نافذ است اما ابطال سند رسمی رهنی، منوط به این است که وام گیرنده(فروشنده) نسبت به تسویه حساب کامل و بازپرداخت وام دریافتی و متفرعات آن، اقدام نماید.
- (1)- اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در برابر دارنده با حسن نیت (2)- عدم ظهرنویسی توسط دارنده اولیه چکدر فرض انتقال چک صادره بابت پرداخت ثمن معامله، ادعای عدم تسلیم مبیع در برابر دارنده منتقل الیه با حسن نیت قابل استناد نبوده و مستلزم طرح دعوی مستقل است. در دعوی مطالبه وجه چک توسط دارنده منتقل الیه، در صورتی که دارنده اولیه طرف دعوی بوده و ایراد و دفاعی در قبال دعوی مطروحه اقامه نکند، این امر ظهور در انتقال با اراده و رضایت وی دارد؛ بنابراین عدم ظهرنویسی دارنده اولیه نافی حقوق مسلم دارندگان منتقل الیهم نبوده و دلیلی بر ابراء ذمه صادر کننده چک تلقی نمی شود.
- شهادت فرزند یکی از طرفین دعویشهادت فرزند یکی از طرفین دعوی به این دلیل که وی ذی نفع بالقوه در موضوع است؛ مسموع نیست.
- واگذاری اموال از طرف زوج به زوجه به عنوان مهریهدر صورت واگذاری اموالی از ناحیه زوج به زوجه و عدم ارائه دلیلی مبنی بر وقوع هبه از سوی زوجه، با توجه به اصل عدم تبرع، استحقاق زوج به این اموال محرز بوده و واگذاری اموال مذکور به عنوان پرداخت مهریه محاسبه می گردد.
- شرط استناد به تهاترجهت استناد به تهاتر، دین باید قطعی و مسلم بوده و یا مورد اقرار و اذعان مدیون واقع شود، بنابراین دین باید به حکم قطعی مرجع قضایی و یا مدلول سند رسمی به اثبات رسیده باشد؛ درغیراینصورت دادگاه بدون رد یا قبول آن، رسیدگی به آن را موکول به طرح علیحده دعوی می کند.
- تاثیر خط زدن عبارت حواله کرد در چک بر قابلیت انتقالصرف خط زدن عبارت "حواله کرد" در متن چک موجب جلوگیری از انتقال چک به موجب ظهرنویسی نیست؛ زیرا مفاد قانون مفید انتقال هر نوع چک به صرف امضا می باشد؛ بنابراین چک موصوف با امضا قابل انتقال خواهد بود.
- حدود صلاحیت داور نسبت به اختلافات ناشی از اقدامات مازاد بر قراردادچنانچه در قرارداد شرط شود درصورت بروز اختلاف درانجام قرارداد موضوع به داوری محول شود؛ داوری به صورت مطلق بوده و رسیدگی به اختلافات ناشی ازانجام اقدامات مازاد بر قرارداد وهزینه های مربوط به آن نیز در صلاحیت داور است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکدر صورتی که دارنده چک پس از مدت زیادی، نسبت به مطالبه وجه چک اقدام کند صرفا از تاریخ تقدیم دادخواست مستحق خسارت تاخیر تادیه می باشد؛ زیرا یا به مدیون مهلت داده است یا بدون مهلت به مدیون، در دریافت دین تاخیر داشته؛ بنابراین داین علیه خود اقدام کرده است.
- مطالبه افت قیمت خودرو ناشی از تصادفخسارت افت قیمت خودرو ناشی از تصادف؛ به منزله خسارت عدم النفع تلقی نمی شود؛ بنابراین با تحقق شرایط مطالبه خسارت؛ افت قیمت قابل مطالبه است.
- الزام موجر به اخذ جواز تجاریاخذ کاربری تجاری از وظایف مالک(موجر) است اما اخذ جواز تجاری،یک اقدام اداری و دارای تشریفات خاص است که از وظایف مستاجر می باشد.
- ضمانت اجرای تعیین مبلغ حدودی خواسته در لوایح ضمیمه دادخواستاگر مبلغ خواسته در لوایح ضمیمه دادخواست به صورت حدودی اعلام شود؛ به منزله خواسته غیرجزمی تلقی می شود؛ بنابراین قرار رد دعوا صادر می شود.
- تلقی پرداخت نفقه در پرتو زندگی مشترک تاثیر زندگی مشترک بر نفقهحضور زوجه در منزل زوج و زندگی مشترک اماره ای بر پرداخت نفقه از جانب زوج می باشد.
- ضمانت اجرای واخواهی از رای حضوریرسیدگی مجدد دادگاه بدوی به موضوع دعوی در قالب واخواهی در صورت حضوری بودن رأی صادره، برخلاف قواعد آمره و قاعده فراغ دادرس تشخیص و نقض می شود و به دلیل بلاوجه بودن رسیدگی صورت گرفته، اقدام مزبور، تجدیدنظرخواهی تلقی می شود.
- دعوی قلع و قمع مستحدثات در ملک مشاعدعوی قلع و قمع مستحدثات در عرصه مشاعی مسموع نیست؛ زیرا تجزیه مستحدثات نسبت به حصه مشاع از عرصه بدون اضرار به طرف دیگر در بخشی که بناء در خارج از حق مشاع مدعی قلع احداث شده، ممکن نبوده و اجرای قلع مستلزم اضرار به غیر است که مدعی قلع نیز در آن فاقد نفع می باشد.
- ماهیت وکالت تعویض پلاک خودرواعطای وکالت تعویض پلاک خودرو عرفا به منزله اعطای حق فروش و انتقال است؛ زیرا تعویض پلاک مقدمه انتقال مالکیت و ثبت به نام ثالث است؛ بنابراین دعوی الزام به تنظیم سند رسمی خودرو به طرفیت مالک رسمی آن، پذیرفته می شود.
- ضمانت اجرای منع قانونی وکیل جهت مداخله در دعاویچنانچه وکیل خواهان منع قانونی(سقف دعاویی مالی) جهت مداخله در دعاویی داشته باشد و دادگاه بدوی بدون توجه به منع موصوف اقدام به صدور رای ماهوی کند؛ مرجع عالی حکم صادره از دادگاه بدوی را نقض و قرار رد دعوا صادر می کند.
- خواندگان دعوای ابطال سندابطال اسنادی که به اشخاص و افراد متعدد واگذار شده است، مستلزم طرح دعوی ابطال سند به طرفیت کلیه انتقال گیرندگان است.
- ضمانت اجرای عدم مطابقت مبیع تحویلی با اوصاف قراردادیدر صورتی که مبیع تحویلی با اوصاف قراردادی مطابقت نداشته باشد، دعوای الزام به تحویل مبیع مورد پذیرش نبوده بلکه اقامه دعوی انحلال عقد ومطالبه وجوه آن صحیح می باشد. -تایید شده
- اصلاح نام خواهان و خوانده توسط دفتر خدمات الکترونیک قضاییارسال نامه متضمن اصلاح اسامی خواهان و خواندگان توسط دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه، صحیح و منطبق بر مقررات نبوده و این اعلام منشاء اثر قانونی نیست. عنوان: تغییر نام خواهان و خوانده پیام: تغییر نام خواهان و یا خوانده در مقررات قانون آئین دادرسی مدنی پیش بینی نگردیده لذا خواهان از چنین حقی برخوردار نیست. عنوان: اثر قابلتجزیهنبودن دادنامه تجدیدنظرخواسته پیام: در صورتی که دادنامه تجدیدنظرخواسته، غیرقابلتجزیه باشد، تمام دادنامه نقض و نسبت به اشخاصی که تجدیدنظر خواهی نکرده اند نیز تسری خواهد داشت.
- مطالبه وجه التزام تاخیر در تحویل آپارتمانتکمیل بودن آپارتمان و تحویل آن، دو مقوله جداگانهاند؛ بنابراین مادامی که دلیلی مبنی بر استنکاف خریدار از تحویلگرفتن مبیع ارائه نشود، صرف تکمیل بودن آپارتمان مانع از مطالبه وجه التزام تاخیر در تحویل مبیع نیست.
- رای تکرایحق سرقفلی متفاوت و جدای از حق کسب و پیشه است و تخلف مستأجر موجب زایل شدن حق سرقفلی نمی شود واصل بر بقای آن است.-تایید شده
- تاثیر اعلام آمادگی فروشنده به تنظیم سند بر مطالبه خسارت قراردادیاعلام آمادگی فروشنده جهت تنظیم سند رسمی در تاریخی موخر بر تاریخ مورد توافق موجد استحقاق خسارت قراردادی نیست؛ زیرا صرفا اطلاع به طرف مقابل جهت انجام تعهد است و تحمیل تعهد یک طرفه محسوب نمی شود.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه دین از ضامندر قرارداد دریافت وام، علاوه بر اصل دین، خسارت تأخیر تأدیه نیز از ضامن قابل مطالبه است؛ زیرا این مسئولیت در قرارداد برای ضامن واضح و قابل پیش بینی بوده و علم ضامن به مقدار و اوصاف و شرایط دینی که ضمانت آن را می کند، شرط نیست.