آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۱۸ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- میزان ابطال تمبر وکالتی در دعاوی مربوط به غیرمنقولدر دعاوی مربوط به مال غیر منقول، تمبر وکالتی باید بر اساس ارزش خواسته ابطال گردد. در صورت عدم ابطال کامل تمبر وکالت، دادگاه تجدیدنظر پرونده را برای تکمیل به دادگاه بدوی عودت می دهد.
- اثر خط زدن حواله کرد چک بر مطالبه آن توسط دارنده بعدیاراده صادرکننده با خط زدن عبارت به حواله کرد در متن چک، سلب حق انتقال به غیر است و تنها فرد مشخص حق دریافت دارد و دارنده ثانوی (متعاقب) حق مطالبه وجه چک را ندارد.
- تسری شرط داوری موجود در قرارداد به دارنده چکدر صورتی که در متن چک به قراردادی اشاره شده باشد که در قرارداد مذکور شرط داوری وجود داشته باشد شرط داوری مذکور به دلیل این که دارنده چک طرف شرط داوری نبوده است به وی تسری داده نمی شود.
- شرایط مطالبه اجرت المثلخسارات مازاد بر دیه در ضررهای بدنی، شامل هزینه درمان و از کارافتادگی قابل مطالبه می باشد.
- پذیرش خلع ید در صورت عدم اثبات استحقاق تصرفچنانچه متصرف ملک دلیلی بر تجویز ادامه تصرفات خود ارایه ندهد، با تقاضای مالک از وی خلع ید می شود.
- صدور رای خارج از خواسته خواهاناگر خواهان در دعوی خسارت حمل دریایی کالا مبلغی را از باب خسارات به ریال مطالبه کرده باشد و دادگاه با رد مبلغ زاید بر میزان تعیین شده برای هر بسته کالا در قانون دریایی به لیره استرلینگ رای صادر کند رای صادره خارج از خواسته خواهان تلقی و مستلزم نقض است.
- حدوث فورس ماژور رافع مسیولیت استارز کشورهای دیگر وجه رایج تلقی نمی گردد و خسارت تاخیر تادیه مقرر در قانون به آن تعلق نمی گیرد.
- تاثیر عدم طرح دعوی بر خسارت تاخیر تادیه چکپس از اخذ گواهینامه عدم پرداخت، چنانچه خواهان در مدت معقولی نسبت به مطالبه وجه چک اقدام ننماید، خودداری از مطالبه (اقامه دعوی) در این مدت حاکی از انصراف از مطالبه وجه در مدت مذکور است.و لذا برای این مدت خسارت تاخیر تادیه محاسبه نمی شود.
- مسیولیت شهرداری به واسطه خسارات ناشی از اشجار شهریشهرداری وظیفه حفظ و نگهداری از اشجار موجود در محدوده شهر را دارد و چنانچه عوامل طبیعی متعارف موجب شکستگی اشجار و در نهایت ورود خسارت به اشخاص یا شهروندان شود مسیول جبران خسارت است.
- حدوث فورس ماژور رافع مسیولیت استماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی، در خصوص مطالبه خسارت تاخیر تادیه، منصرف از ارز خارجی است.
- اثر بازداشت ملک بر دعوی الزام به تنظیم سند اجاره و انتقال سرقفلیچنانچه ملک موضوع دادخواست توسط دیگری بازداشت شده باشد، از آنجا که بازداشت اعم از عرصه و اعیان و منافع متصور تلقی می گردد، تا قبل از رفع بازداشت دعوی الزام به تنظیم سند اجاره و انتقال رسمی سرقفلی به مستاجر ملک قابل استماع نیست.
- اصل بر عدم پرداخت نفقه در صورت ترک زندگی مشترکدر صورتی که زوجین مدتی را با هم در زیر یک سقف زندگی مشترک داشته باشند، اصل بر لزوم پرداخت نفقه است و چنانچه زوج دلیلی بر اثبات پرداخت ارایه ندهد، به پرداخت نفقه ایام مورد خواسته محکوم میشود.
- ضمانت از چک در ورقه جداگانهضمانت از چک در قرارداد جداگانه، موجب ایجاد مسیولیت تضامنی برای ضامن خواهد بود.
- شرط مطالبه وجه التزام عدم تحویل مبیعخریدار در صورتی میتواند به عنوان خسارت تاخیر تحویل مبیع، وجه التزام موجود در قرارداد را مطالبه کند که تعهدات قراردادی خود را به موقع انجام داده باشد.
- رد ترکه بعد از قبول آنهر کدام از ورثه که ترکه را قبول کرده باشند میتوانند قبل از تصرف در ترکه آن را رد نمایند و بعد از رد هیچ تکلیفی در مورد دیون متوفی خارج از میزان ترکه ندارند.
- خواسته منجز : لزوم تعیین منشا تعهد در دعوی خسارتخواسته مطالبه خسارات عدم انجام تعهد بدون تعیین تعهد مورد نظر غیرمنجز تلقی شده و قرار رد صادر می شود.
- ضمانت اجرای عدم ذکر جهات تجدیدنظر خواهی در دادخواست تجدیدنظر خواهیدر دادخواست یا لایحه تجدیدنظرخواهی جهت تجدیدنظر خواهی مطابق با ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی باید ذکر شود، چرا که تجدید نظر نیز از این جهت شبیه اعاده دادرسی است و در صورت عدم ذکر جهت تجدیدنظرخواهی قرار عدم استماع دعوای تجدیدنظر صادر میشود.
- ضمانت اجرای عدم ذکر جهات تجدیدنظر خواهی در دادخواست تجدیدنظر خواهیعدم ذکر جهت یا جهات تجدیدنظر خواهی مقرر در ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی موجب عدم استماع تجدیدنظر خواهی است.