آرای قضایی مرتبط با ماده 367
قانون آیین دادرسی مدنی — ۹۳ مورد
آرای دادگاههای بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
1- احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ بیست میلیون (20/000/000) ریال باشد.
2- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- اثر اسقاط حق تجدیدنظرخواهی بر فرجام خواهیاسقاط حق تجدیدنظرخواهی موجب قطعیت حکم صادره نمی باشد؛ بنابراین در صورتی که محکوم علیه با اسقاط حق تجدیدنظرخواهی خود، اقدام به فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی بنماید، دیوان مکلف به رسیدگی نبوده و پرونده را اعاده می نماید.
- رابطه میان ترک فعل و تدلیسعملیات منجر به فریب در معامله، محدود به امور مثبت نبوده و امور سلبی چون سکوت آگاهانه و به عمد پیرامون وضعیتی در مورد معامله که در صورت آگاهی طرف معامله از آن، در تصمیم او تاثیرگذار می بود نیز داخل در تعریف عملیات منجر به فریب بوده و می تواند موجب ایجاد خیار تدلیس شود.
- فرجام خواهی از اعتراض به رای صادره از مراجع شبه قضاییاعتراض به آراء صادره از کمیسیونهای شبه قضایی به لحاظ اینکه دعوی راجع به صحت و سقم آنها مطرح شده و به تشخیص آنها اعتراض و ابطال آنها خواسته میشود، قابلیت فرجامخواهی در دیوان عالی کشور را ندارد. -
- فرجام خواهی از آرای بدوی در مهلت تجدیدنظر خواهیفرجام خواهی از آراء بدوی منوط به قطعیت آنها به علت عدم تجدیدنظرخواهی می باشد و در صورتی که در مهلت تجدیدنظرخواهی، نسبت به آن فرجام خواهی مطرح شود، قابل طرح در دیوان عالی کشور نیست.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر در تادیهارکان دعوی مطالبه خسارت تاخیر در تادیه، مطالبه داین و تمکن مدیون است که در صورت عدم احراز این ارکان، دعوی پذیرفته نیست.
- فرجام خواهی از رای صادره در دعوای اعسار از پرداخت دیهدعوی اعسار، دعوایی غیر مالی است و از آنجایی که این دعوی از مصادیق دعاوی قابل فرجام احصا شده در قانون خارج است، رای صادره در آن، قابلیت رسیدگی فرجامی ندارد.
- فرجام خواهی از آرای بدوی در مهلت تجدیدنظر خواهیرای دادگاه بدوی در صورتی قابلیت فرجام خواهی دارد که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته باشد، بنابراین فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظر خواهی قابل پذیرش نیست. به منظور جلوگیری از تضییع حق، دادخواست تقدیمی می تواند تجدیدنظرخواهی تلقی و در دادگاه تجدیدنظر استان مورد رسیدگی قرار گیرد.
- فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظر با ادعای اسقاط حق تجدیدنظرخواهیاسقاط حق تجدیدنظرخواهی موجب قطعیت احکام نبوده و این امر در قانون پیش بینی نشده است. بنابراین طرفین دعوی نمی توانند با اسقاط حق تجدیدنظرخواهی، در فرجه قانونی تجدیدنظر، فرجام خواهی کنند.
- قابلیت فرجام خواهی از رای صادره در خصوص دعوای ابطال مزایدهدعوای ابطال مزایده در پرونده اجرایی ثبتی به ادعای عدم رعایت مقررات قانونی از دعاوی غیر مالی است و این نوع دعاوی از مصادیق ماده 367 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیست
- فرجام خواهی از قرار رد دادخواست واخواهیقرار رد دادخواست واخواهی که از دادگاه عمومی صادر و به تایید دادگاه تجدیدنظر رسیده است،قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- مفهوم دستور زوج در تحقق اجرت المثل برای زوجهدر احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل زندگی مشترک، لازم نیست دستور شوهر به انجام کارهای خانه، به طور صریح یا ضمنی بیان شود؛ بلکه دستور توقعی، خواستن، خواهش و حتی قبول کار زوجه توام با سکوت زوج، برای مسیولیت وی به پرداخت اجرت المثل کفایت میکند. عنوان: اثر مراقبت از فرزند زوج بر استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل پیام: درصورتی که زوجه به موجب شرط ضمن عقد، مکلف شده باشد از دختر زوج (مربوط به همسر اول وی) مراقبت کند، این نگهداری و مراقبت، وی را مستحق دریافت اجرت المثل می کند؛ حتی اگر در زندگی مشترک هیچ عمل دیگری به دستور زوج انجام نداده باشد.
- اثر اعاده نگردیدن اخطاریه ابلاغ شدهدر مواردی که اخطاریه ای جهت حضور در جلسه رسیدگی و اجرای قرار صادر و ابلاغ شده اما اعاده نگردیده است و حضور ابلاغ شونده نیز ضرورت داشته باشد و با وجود این مسیله دادگاه اقدام به رسیدگی و صدور رای نموده باشد به دلیل عدم رعایت تشریفات قانونی، رای در دیوان عالی کشور نقض می شود.
- فرجام خواهی از تصمیمات مراجع شبه قضاییتصمیمات کمیسیون های شبه قضایی و آراء محاکم عمومی در مقام رسیدگی به اعتراض نسبت به آنها، قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- تلقی تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت به فرجام خواهیفرجام خواهی از رای صادره از دادگاه بدوی، منوط به قطعی شدن آن به جهت عدم تجدیدنظرخواهی است. بنابراین در فرضی که دادخواست تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت تقدیم شود، نمی توان تجدیدنظرخواهی را به عنوان فرجام خواهی تلقی نمود.
- فرجام خواهی از رای بدوی پس از رد دادخواست تجدیدنظرفرجام خواهی نسبت به آراء صادره از دادگاه بدوی، درصورتی امکان پذیر است که رای به دلیل عدم تجدیدنظرخواهی قطعی شده باشد. بنابراین در صورتی که متعاقب تجدیدنظرخواهی از رای، به دلیل خارج از مهلت بودن، قرار رد دادخواست صادر شود، فرجام خواهی از رای بدوی ولو در مهلت قانونی آن، امکان پذیر نیست.
- عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجردر مواردی که پزشکی قانونی به صورت منجز و صریح با ذکر تاریخ دقیق حجر و احاله آن به گذشته، محجوریت شخص را اعلام می نماید، اگرقضات دادگاه بخواهند بر خلاف نظریه پزشکی قانونی عمل کنند باید به طور یقینی و با بیان استدلال علمی و تخصصی، این امر را اعلام کنند و با ذکر شواهد و قراین و امارات نمی توان مبنای یک نظریه علمی و فنی و مستدل را از بین برد.
- فرجام خواهی در دعوای الزام به تنظیم سند اجاره نامه موقوفهدعوای الزام به تنظیم سند اجاره نامه موقوفه، دعوی مربوط به اصل وقف محسوب نمی شود؛ بنابراین رای صادره در این دعوا, قابل فرجام خواهی نیست.
- فرجام خواهی از رای صادره در دعوای اعسار از پرداخت دیهدعوی اعسار از پرداخت محکوم به از دعاوی غیر مالی محسوب می گردد و رای صادره در این دعوی، قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نمی باشد.
- ابطال سند مالکیت به جهت بازداشت بودن ملک در زمان صدور سنددر صورتی که در زمان بازداشت یک پلاک، به جهت اشتباه، عدم بازداشت ملک مذکور اعلام و نسبت به این پلاک، سند رسمی صادر شده باشد، ذینفع می تواند در فرض تایید استمرار توقیف، تقاضای ابطال سند را مطرح کند.
- اثر جعل ظهرنویسی بر مسیولیت صادر کننده چکدر دعوی مطالبه وجه چک به طرفیت ظهرنویس و صادر کننده، در صورتی که ظهرنویس ادعا کند که وی چک را امضا نکرده و جعل امضاء وی نیز ثابت شود، مسیولیت او نسبت به پرداخت وجه چک منتفی می شود اما همچنان صادرکننده مکلف به پرداخت آن است؛ هرچند که پرداخت دین منشا صدور چک به ظهرنویس را ثابت کرده باشد.
- فرجام خواهی از قرار رد درخواست اعاده دادرسیقرار رد درخواست اعاده دادرسی صادره از دادگاه تجدیدنظر، قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نیست.
- تعیین نحله در حکم طلاقدر دعوی طلاق از ناحیه زوج، دادگاه باید ابتدایا استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل را بررسی کند و در صورت عدم احراز این حق، به تعیین نحله اقدام نماید. در غیراینصورت تعیین نحله موجه نبوده و رای صادره واجد نقص است.
- فرجام خواهی از قرار رد دعویبا توجه به اینکه در فرض استرداد دادخواست، تمایز قرار ابطال دادخواست با قرار رد دعوی، صرفا در زمان استرداد می باشد، و وجه افتراقی که سبب ایجاد خصوصیت در فرجام خواهی از قرار ابطال دادخواست شود به نحو انحصار تعیین نگردیده،لذا قرار رد دعوی صادره در این فرض نیز، قابلیت فرجام خواهی دارد.
- فرجام خواهی از رای صادره در دعوی تجویز ازدواج مجددرای صادره در دعوی تجویز ازدواج مجدد، حکم مربوط به اصل نکاح، فسخ آن یا طلاق محسوب نمی شود و از این جهت قابل فرجام خواهی نیست.
- فرجام خواهی از رای صادره در دعوی ابطال تحدید حدود پلاک ثبتیابطال تحدید حدود پلاک موضوع دعوی، دعوی غیرمالی محسوب و صرف تقویم این دعوی توسط ذینفع موجب انصراف خواسته از عنوان غیرمالی نمی شود؛ بنابراین امکان فرجام خواهی نسبت به آن منتفی است.