آرای قضایی مرتبط با ماده 367
قانون آیین دادرسی مدنی — ۹۳ مورد
آرای دادگاههای بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
1- احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ بیست میلیون (20/000/000) ریال باشد.
2- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- درخواست طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوجدر صورتی که ازدواج مجدد زوج در نتیجه تخلف زوجه از وظایف زوجیت باشد، شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق محقق نمی شود.
- افزایش جهات درخواست طلاق در جلسه اولدر دادخواست طلاق از ناحیه زوجه، در صورتی که ترک زندگی مشترک به عنوان دلیل طلاق قید شده اما در جلسه اول رسیدگی، اعتیاد زوج و ترک نفقه نیز افزوده شود، دادگاه مکلف به رسیدگی و اظهارنظر نسبت به تمامی موارد مذکور است.
- فرجام خواهی از آرای بدوی در مهلت تجدیدنظر خواهیفرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی و پیش از قطعیت رای، تجدیدنظرخواهی محسوب می شود.
- دعوی مطالبه دیه صدمات بدنیدر صدمات بدنی موجب دیه و یا ارش، مطالبه رقم ریالی به عنوان خسارت در قسمت خواسته، فاقد وجاهت قانونی است؛ بلکه باید الزام مقصر به پرداخت دیه وارش مطالبه شود.
- تشریفات الزامی استماع شهادت شهود در دادگاهدادگاه باید تصمیم خود نسبت به استماع بیانات شهود یکی از طرفین را به نحو مقتضی و با قید در احضاریه به اطلاع طرف مقابل برساند و فرصتی برای دفاع و پاسخگویی در برابر آن به وی اعطا کند. در غیراینصورت دادنامه به علت نقض اصول دادرسی مخدوش تلقی می شود.
- فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرمراد قانونگذار از اعطای حق فرجام خواهی نسبت به برخی از آرا که به دلیل عدم تجدیدنظرخواهی قطعی شده اند، حمایت از ذینفعی است که در موعد مقرر قانونی نتوانسته نسبت به حکم اعتراض کند. بنابراین چنانچه مهلت تجدیدنظرخواهی باقی باشد نمی توان با اسقاط آن، نسبت به فرجام خواهی از رای اقدام کرد.
- فرجام خواهی از قرار رد اعاده دادرسیقرار رد درخواست اعاده دادرسی از رای دادگاه تجدیدنظر، غیرقابل فرجام است.
- فرجامخواهی از رای صادره در دعوای خلع یددعوای خلع ید مالی است و چنانچه رای دادگاه بدوی درخصوص آن مورد تجدیدنظرخواهی قرارگرفته باشد، غیرقابل فرجام است.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواعلی رغم اینکه قرار رد دعوا صراحتا جزو قرارهای قابل فرجام نیامده است اما قرار مذکور قابلیت فرجام خواهی دارد
- طرح دعوای جلب ثالث در رسیدگی فرجامیطرح دعوای جلب ثالث تنها در رسیدگی های ماهوی امکان پذیر است و طرح آن در رسیدگی فرجامی وجاهت قانونی ندارد.
- فرجامخواهی از رای صادره در دعوای فسخ اجارهدعوای فسخ اجاره غیرمالی است و تقویم آن تاثیری در ماهیت مالی یا غیرمالی بودن آن ندارد بنابراین رای صادره درخصوص آن قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- فرجامخواهی از تصمیم دادگاه در دعوای تعدیل اجاره بهادعوای تعدیل اجاره بها غیرمالی محسوب می شود بنابراین رای صادره در خصوص آن غیرقابل فرجام است.
- اثر ارتباط دعاوی بر قابلیت فرجام پذیری آراچنانچه دعوایی غیرقابل فرجام بوده و با دعوای قابل فرجام دیگری ارتباط داشته باشد؛ به تبع دعوای قابل فرجام، دعوای دیگر نیز قابلیت فرجام خواهی پیدا خواهد کرد.
- فرجا خواهی از قرار رد دعواهرچند قرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی به عنوان یکی از قرارهای قابل فرجام خواهی نیامده است اما این قرار قابلیت فرجام خواهی را دارد.
- فرجام خواهی در دعوای اشتباه در تقسیمدعوای ابطال تقسیم نامه ناشی از اشتباه در تقسیم، غیرمالی بوده و حکم صادره در آن غیرقابل فرجام خواهی است.
- ملاک فرجامخواهی در پرونده اموال غیرمنقولدر مورد اموال غیرمنقول، میزان تقویم خواسته در دادخواست ملاک قابلیت فرجام خواهی از رای صادره در دیوان عالی کشور بوده و میزان تمبر باطل شده بر اساس قیمت منطقه ای در این خصوص موثر نیست.
- ماهیت بخشش مهریهدر صورتی که مهریه عین معین نبوده بلکه به صورت دین و در ذمه زوج باشد، بخشیدن تمام یا قسمتی از آن از مصادیق عقد هبه نیست که قابل رجوع باشد؛ بلکه از مصادیق ابراء بوده و قابل گذشت نیست.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل کتمان بیماری پوستی زوجهکتمان بیماری پوستی زوجه حین نکاح، درصورت لاعلاج بودن آن و قابلیت انتقال ژنتیکی به فرزند، می تواند از مصادیق تدلیس موجب فسخ نکاح باشد.
- فرجامخواهی از آرای دادگاه بدوی در مقام تجدیدنظرخواهی از آرای شورای حل اختلافآرای دادگاه بدوی که در مقام تجدیدنظرخواهی از آرای شورای حل اختلاف صادر می شود قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نیست.
- فرجامخواهی در دعوای خلع یددعوای خلع ید غیرمالی است بنابراین رای صادره در خصوص آن، قابل فرجام خواهی نیست.
- فرجامخواهی از رای ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاقتمام آرای مربوط به طلاق، ازجمله حکم راجع به ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاق، قابل فرجام خواهی است.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواقرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی، جزء قرارهای قابل فرجام ذکر نشده بنابراین قابل فرجام خواهی نیست.
- تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی توامان نسبت به یک رایتجزیه یک دادنامه از ناحیه یک معترض و درخواست تجدیدنظر نسبت به بخشی از آن و تقاضای فرجام خواهی در مورد بخش دیگر، نوعی اطاله دادرسی محسوب و با روح قانون قابل انطباق نیست.
- فرجامخواهی از رای صادره در دعوای ابطال اجارهنامهدعوای ابطال اجاره نامه دعوایی غیرمالی و رای صادره درخصوص آن غیرقابل فرجام خواهی است و صرف تعیین بهای خواسته به نحوی که مبلغ مورد تقویم بیش از بیست میلیون ریال باشد باعث مالی تلقی شدن دعوا و فرجام پذیر شدن رای صادره نمی شود.
- شرایط مطالبه وجه چک تضمینیدر صورتی می توان وجه چک تضمینی را مطالبه کرد که دو شرط احراز شود: نخست اینکه دارنده به تعهدات قراردادی خود عمل نموده و دوم اینکه ثابت شود صادرکننده از تعهدات قراردادی خود تخلف کرده است. عنوان: شرایط مطالبه وجه چک تضمینی پیام: در صورتی می توان وجه چک تضمینی را مطالبه کرد که دو شرط احراز شود: نخست اینکه دارنده به تعهدات قراردادی خود عمل نموده و دوم اینکه ثابت شود صادرکننده از تعهدات قراردادی خود تخلف کرده است.