لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 11
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۷۲ مورد
دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده، در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد و اگر خوانده در ایران اقامتگاه نداشته باشد، در صورتی که در ایران محل سکونت موقت داشته باشد، در دادگاه همان محل باید اقامه گردد و هرگاه در ایران اقامتگاه و یا محل سکونت موقت نداشته ولی مال غیرمنقول داشته باشد، دعوا در دادگاهی اقامه میشود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است و هرگاه مال غیرمنقول هم نداشته باشد، خواهان در دادگاه محل اقامتگاه خود اقامه دعوا خواهد کرد.
تبصره- حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمیدهد.
- حل اختلاف در صلاحیت در رسیدگی به دعاوی اموال غیرمنقولدر رسیدگی به دعاوی مربوط به مطالبه وجوه مربوط به اموال غیرمنقول، در غیر از موارد عقود و قراردادها، نسبت به صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول، حل اختلاف می گردد.
- حدود صلاحیت دادگاه مقدم در رسیدگی به دعاوی متعدد زوجینتجمیع دعاوی خانوادگی متعدد زوجین علیه یکدیگر و صلاحیت دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده، ناظر به وضعیتی است که دادخواست مقدم در جریان رسیدگی باشد. در غیراینصورت بر اساس اصل حاکم بر صلاحیت دادگاه ها، دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است.
- مهلت تقدیم دادخواست ضرر و زیان به دادگاه جزاییمهلت تقدیم دادخواست ضرر و زیان به دادگاه جزایی تا قبل از اعلام ختم دادرسی بوده و لذا امکان تقدیم دادخواست مذکور در مرحله واخواهی و تجدیدنظرخواهی وجود ندارد.
- ضمانت اجرای عدم پیوست وکالتنامه وکیل به دادخواست فرجام خواهیپیوست نشدن وکالتنامه وکیل دادگستری به دادخواست فرجام خواهی، از موارد صدور اخطار رفع نقص است.
- دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرمامکان تقدیم دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در مرحله واخواهی و تجدیدنظرخواهی وجود ندارد.
- ادعای فسخ معامله در بزه انتقال مال غیرادعای فسخ معامله زمانی در محکمه کیفری پذیرفته است که با تقدیم دادخواست توسط محکمه حقوقی اعلام شده باشد.
- مرجع رسیدگی دعوای ابطال سند رسمی مالکیتبا توجه به اینکه هرگونه دعوای راجع به مال غیرمنقول به ویژه دعوای مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق، تصرف عدوانی و سایر حقوق راجع به آن باید در دادگاهی اقامه شود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است هرچند که مدعی علیه (خوانده) در آن حوزه مقیم نباشد و ازآنجاکه تقاضای ابطال سند مالکیت رسمی به نوعی عود به ادعای مالکیت و راجع به دعوی مالکیت راجع به آن است، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه سرقفلیدعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت، مربوط به حقوق ناشی از رابطه قراردادی بوده بنابراین رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- افراد مجاز به تقاضای اعاده دادرسیدادیار اجرای احکام در زمره اشخاصی نیست که قانونا حق تقاضای اعاده دادرسی به دلیل اعمال قانون لاحق در مورد محکوم علیه به لحاظ اخف بودن آن را داشته باشد
- مرجع صالح در رسیدگی به مطالبه خسارت ناشی از مستحقللغیردرآمدن مبیع غیرمنقولدعوای مطالبه ی خسارت ناشی از مستحق للغیر در آمدن مبیع غیرمنقول (ضمان درک)، دعوای راجع به مال غیرمنقول بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول است.
- اثر اعلام نشانی غیرواقعی توسط خوانده بر صلاحیت دادگاهچنانچه خوانده نشانی خود را عمدا غیرواقعی معرفی کند وی مجهول المکان تلقی و برابر مقررات مربوط به خوانده ی مجهول المکان به دعوا رسیدگی می شود.
- ایراد عدم صلاحیت محلی در مرحله واخواهیایراد عدم صلاحیت محلی در مرحله ی واخواهی، قابل طرح و واجد اثر است.
- چگونگی تحقق اختلاف در صلاحیتچنانچه دادگاه اول (گچساران) به صلاحیت دادگاه دوم (ماهشهر) از خود نفی صلاحیت کند و دادگاه دوم (ماهشهر) به صلاحیت دادگاه سوم (بندر امام خمینی) اعلام نظر کند، اختلاف در صلاحیت محقق شده و برای رفع اختلاف باید به دیوان عالی کشور ارجاع شود.
- اقامتگاه زوجه در صورت سکونت خارج از اقامتگاه زوجدر مواردی که دعوی خانوادگی بین زوجین مطرح بوده و زوجه خوانده، خارج از اقامتگاه زوج خواهان سکونت دارد، اقامتگاه زوجه همان محل سکونت وی است و اقامتگاه زوج خواهان در این مورد مؤثر در مقام نیست.
- دایره شمول مقررات صلاحیت محلی قانون حمایت از خانواده مصوب 1391مقررات صلاحیت محلی در قانون جدید حمایت از خانواده، بر دعاوی که پیش از تصویب آن اقامه ولی پس از تصویب همچنان در جریان هستند، حاکم نیست.
- مفهوم اختلاف در صلاحیتچنانچه دادگاهی که به شایستگی وی قرار عدم صلاحیت صادر شده است خود را صالح به رسیدگی نداند و مرجع سومی را صالح به رسیدگی بداند و مرجع سوم به صلاحیت اولین مرجع قرار عدم صلاحیت صادر کند، اختلاف در صلاحیت محقق نشده است بلکه هنگامی اختلاف در صلاحیت محقق می شود که مرجع اول، مرجع سوم را صالح بداند.
- حدود اعتبار حقوقی اقدامات قضایی مرجع فاقد صلاحیت محلیاقدامات قضایی دادگاهی که فاقد صلاحیت محلی بوده فاقد اعتبار است و آثاری بر آن مترتب نیست.
- مناط صلاحیت در دعاوی خانوادگیمناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست است بنابراین رسیدگی به دعاوی خانوادگی (دعوای مطالبه نفقه)، که قبل از تصویب قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 اقامه شده است، مطابق قواعد عمومی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- نحوه حدوث اختلاف در صلاحیت بین مراجع قضاییاختلاف در صلاحیت بین مراجع قضایی، زمانی محقق می شود که مرجعی که در قرار عدم صلاحیت نسبت به صلاحیت آن اظهارنظر شده نه تنها خود را صالح نداند بلکه اعتقاد به صلاحیت مرجع صادرکننده قرار عدم صلاحیت داشته باشد. بنابراین در صورتی که عدم صلاحیت مرجع صادرکننده قرار را بپذیرد ولی نظر به صلاحیت مرجع دیگری داشته باشد اختلاف در صلاحیت محقق نمی شود.
- مرجع صالح رسیدگی دعاوی متعدد بین زوجینماده 7 قانون حمایت خانواده 1353 که مقرر نموده هر گاه زن و شوهر دعاوی ناشی از اختلافات خانوادگی علیه یکدیگر اقامه نمایند، دادگاهی که دادخواست مقدم به آن تقدیم گردیده صلاحیت رسیدگی به هر دو دعوی مطروحه را خواهد داشت؛ فقط در دعاوی خانوادگی که زوجین علیه یکدیگر اقامه نمایند قابل اعمال و اجرا بوده نه در دعاوی یکی از زوجین علیه دیگری. بنابراین حالت اخیر، از شمول حاکمیت ماده 7 قانون فوق الذکر خارج بوده و این دعاوی از حیث صلاحیت دادگاه، مشمول قواعد مقرر در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی است.
- اقامتگاه زوجه در دعوی اختلاف بین زوجیندر دعاوی اختلاف خانوادگی بین زوجین (در اینجا تمکین)، به لحاظ تعارض منفعتی که بین آنان وجود دارد، اقامتگاه زوج نمی تواند اقامتگاه زوجه محسوب و این موارد از حیث صلاحیت دادگاه، مشمول حکم مقرر در ماده 1005 قانون مدنی بوده و لذا صرفا محل اقامت زوجه بدون توجه به محل اقامت زوج از حیث صلاحیت دادگاه، ملاک عمل خواهد بود.
- اعتراض به صلاحیت محلی دادگاه صادرکننده رأی در مرحله اعتراض شخص ثالثورود دادگاه رسیدگی کننده به اعتراض شخص ثالث، اعم از بدوی یا تجدیدنظر، به صلاحیت محلی دادگاه صادرکننده رأی مورد اعتراض شخص ثالث به لحاظ مختومه بودن موضوع موقعیت قانونی ندارد و موردی برای اظهارنظر و تصمیم در مورد صلاحیت محلی دادگاه صادرکننده رأی مورد اعتراض ثالث در دادگاه بدوی یا تجدیدنظر رسیدگی کننده به اعتراض ثالث وجود ندارد.
- مهلت مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرمشاکی باید قبل از اعلام ختم رسیدگی دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم را تقدیم کند.
- صدور قرار عدم صلاحیت پس از رسیدگی ماهویدر فرض عدم صلاحیت محلی دادگاه رسیدگی کننده، صدور قرار عدم صلاحیت پس از صالح دانستن خود و رسیدگی ماهوی، موجه نیست. عنوان: اقامتگاه شخص زندانی پیام: در صورت زندانی بودن خوانده، هرچند محکوم به حبس ابد باشد، زندان محل اقامت وی محسوب نمی شود.
- دادگاه صالح رسیدگی به تعهدات مبتنی بر اقرارنامهاقرارنامه عقد و قرارداد تلقی نمی شود و لذا دعوی راجع به انجام تعهدات مذکور در آن از شمول قواعد راجع به صلاحیت دادگاه راجع به اعمال حقوقی (موضوع ماده 13قانون آیین دادرسی مدنی) خارج است و دعوی باید مطابق اصول در محل اقامت خوانده اقامه شود.