دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده، در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد و اگر خوانده در ایران اقامتگاه نداشته باشد، در صورتی که در ایران محل سکونت موقت داشته باشد، در دادگاه همان محل باید اقامه گردد و هرگاه در ایران اقامتگاه و یا محل سکونت موقت نداشته ولی مال غیرمنقول داشته باشد، دعوا در دادگاهی اقامه میشود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است و هرگاه مال غیرمنقول هم نداشته باشد، خواهان در دادگاه محل اقامتگاه خود اقامه دعوا خواهد کرد.
تبصره- حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمیدهد.
ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی
قانون آیین دادرسی مدنی › باب اول - در صلاحیت دادگاهها › فصل اول - در صلاحیت ذاتی و نسبی دادگاهها
نظریات مشورتی مرتبط
۳ مورد- نظریه مشورتی 7/1400/1619 مورخ 1400/12/21آیا دادگاه صلاحیتدار در خصوص صدور اجراییه چک صیادی، صرفا دادگاه محل استقرار بانک افتتاح کنن ده حسابی است که که چک از آن حساب صادر شده است یا دادگاه حوزه قضایی که چک در آن
- نظریه مشورتی 7/1400/933 مورخ 1400/09/21نظر به تشکیل بخش کوهستان متشکل از دهستان دو هزار- سه هزار و میاندامان در مجاورت بخش خرم آباد استان مازندران که با جدایی از این بخش به صورت مستقل از تاریخ۱۳۹۹/۱۰/۲۷ بر اسا
- نظریه شماره 7/97/2858 مورخ 97/11/21با عنایت به اینکه مقنن در ماده 23 قانون اصلاح قانون صدور چک ) اصلاحی 13/8/1397 ( مرجع صدور اجراییه موضوع این ماده را «دادگاه صالح» دانسته است به نظر می رسد دادگاه صالح،
آرای قضایی مرتبط
۸۷ مورد- دادگاه صالح در دعوی مطالبه خسارت وارده به مرتعرسیدگی به دعوای مطالبه خسارت وارده به دولت ناشی از تعلیف احشام، در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده بوده و دادگاه محل وقوع مرتع، صلاحیت رسیدگی به این دعوی را ندارد.
- تاثیر سوختگی بدن زوجه بر فسخ نکاحسوختیگی بخش هایی از بدن زوجه از عیوب مصرح در قانون و موجب پذیرش دعوی فسخ نکاح نیست مگراینکه دلیلی وجود داشته باشد که ثابت کند عقد متبانیا بر صفت سالم بودن بدن واقع شده است.
- دادگاه صالح در رسیدگی به خسارات وارد به اراضی ملیدر مواردی که خوانده بدون مجوز قانونی و برخلاف قوانین مبادرت به تعلیف دام خود در اراضی ملی می نماید، مطالبه خسارت و ضرر و زیان ناشی از این عمل، حقی تلقی نمی شود که نسبت به مال غیرمنقول بوجود آمده باشد. بنابراین رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده بوده دادگاه محل وقوع مال غیر منقول در این خصوص صلاحیتی ندارد.
- تعیین دادگاه محل انجام تعهد در دعوی چکدر خصوص تعیین دادگاه صالح جهت رسیدگی به دعوی چک، منظور از دادگاه محل انجام تعهد در رای وحدت رویه شماره 669 دیوان عالی کشور، دادگاه محل بانک صادرکننده گواهی عدم پرداخت می باشد.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه وجه چکاسناد تجاری به دلیل انتزاعی و مجرد بودنشان از دعاوی جانبی، وابسته به قرارداد منشا نبوده و از حیث صلاحیت دادگاه، به طور مستقل مبنا قرار می گیرند.
- دادگاه صالح در دعوی زوجه به طرفیت ورثه زوجاختیار زوجه نسبت به طرح دعاوی خانوادگی در دادگاه محل اقامت خود، شامل دعوی مطروحه توسط وی به طرفیت ورثه زوج متوفی نمی شود و این دعوی باید منطبق با اصول کلی آیین دادرسی مدنی، در دادگاه محل اقامت خوانده مطرح شود.
- صدور قرار عدم صلاحیت پس از پذیرش ابتدایی آندر صورتی که پس از صدور قرار عدم صلاحیت، دادگاه مرجوع الیه با پذیرش صلاحیت خود، حکم صادر کند و در مرحله تجدیدنظر نیز دادگاه با پذیرش ضمنی صلاحیت خود، به تجدیدنظرخواهی رسیدگی کند، پس از بازگشت پرونده به مرحله بدوی و تجدیدنظرخواهی مجدد، صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه بدوی از ناحیه دادگاه تجدیدنظر، فاقد وجاهت قانونی و موجب اطاله دارسی است.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه وجه چکدر صورتی که چک صادره قابل وصول در تمام بانکهای ایران باشد و دارنده به شعبه ای غیر از شعبه بانک محال علیه مراجعه کرده و در آنجا گواهی عدم پرداخت صادر شود، دادگاه مستقر در حوزه قضایی این بانک، صلاحیت رسیدگی به دعوی مطالبه وجه چک را ندارد و تنها دادگاه محل صدور چک، محل بانک محال علیه و محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه اسناد صادره بر عهده موسسات مالی اعتباریبه اسنادی که عنوان چک بر عهده موسسات مالی اعتباری صادر می شوند عنوان چک اطلاق نمی شود و دارنده نمی تواند دعوی مطالبه وجه این اسناد را در یکی از دادگاههای محل وقوع عقد، یا اجرای تعهد و یا محل اقامت خوانده اقامه کند. بنابراین رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- تعیین صلاحیت محلی بدون ایراد خواندهدر صورتی که خوانده بر اساس ابلاغ وقت در نشانی که خواهان به عنوان محل اقامت وی اعلام کرده است، در مرجع رسیدگی حاضر شده و ایرادی به صلاحیت دادگاه وارد نکند، دادگاه نمی تواند به جهت اقامت خوانده در شهر دیگر از خود نفی صلاحیت کند.
- مرجع رسیدگی به دعوای تنفیذ صلح نامه مال غیرمنقولدعوای تنفیذ صلح نامه که پیش از این میان طرفین منعقد شده است، ارتباطی به مفاد آن ندارد؛ بنابراین در صورتی که این صلح نامه راجع به اختلافات ملکی باشد نیز رسیدگی به این دعوی در دادگاه محل اقامت خوانده بوده و دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول در این خصوص صلاحیتی ندارد.
- بانک محال علیه در دعوی مطالبه وجه چکمقصود از بانک محال علیه در دعوی مطالبه وجه چک، شعبه محل افتتاح کننده حساب صادرکننده است و اخذ گواهی عدم پرداخت از شعبه دیگر همان بانک در شهری دیگر، به این معنا نیست که شعبه اخیر، به عنوان بانک محال علیه تلقی شود؛ زیرا امکان وصول چک از شعبات دیگر بانک، امتیازی است که بانک برای اعتبار بخشی و گردش پولی بیشتر بین تجاردر اقصی نقاط کشور برای مشتریان در نظر گرفته است.
نشستهای قضایی مرتبط
۱۱ مورد- نشست قضایی درباره بررسی تسری رای وحدت رویه 688 هیات عمومی دیوان عالی کشور در خصوص مطالبه وجه چک نسبت به تقاضای صدور اجراییه چکمطابق رای وحدت رویه شماره ۶۸۸ مورخ ۱۳۸۵/۰۳/۲۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور در خصوص صلاحیت دادگاه در دعاوی چک، دارنده چک می تواند تخییرا در دادگاه های محل وقوع عقد، محل انجا
- نشست قضایی درباره مرجع صالح جهت رسیدگی به دعاوی ابلاغ و اجرا و ابطال رای داوریدر رسیدگی به درخواست های ابلاغ، اجرا و ابطال رای داور، در مواردی که دعوای اصلی نزد داور مربوط به اموال غیر منقول یا مربوط به دعاوی خانوادگی یا در صلاحیت شورای حل اختلاف ب
- نشست قضایی درباره دعوای مطالبه مهریه به طرفیت ورثهزوج فوت مینماید زوجه متعاقبا دعوی مطالبه مهریه ۳۰۰ قطعه سکه تمام بهار آزادی به طرفیت ورثه زوج تقدیم مینماید. در اینصورت آیا طرح دعوی به خواسته مطالبه مهریه به طرفیت ورثه،
- نشست قضایی درباره دادگاه صالح به رسیدگی دادخواست نفقه فرزند صغیر تحت حضانت مادردر پرونده ای با موضوع طلاق، دادنامه صادر و در مورد نفقه فرزندان صغیر که حضانت ایشان با مادر است تعیین تکلیف شده و طلاق اجرا شده است. بعد از چندسال و تغییر محل اقامت پدر (
- نشست قضایی درباره دادگاه صالح رسیدگی به دعاوی علیه قیمخانمی ساکن شهرستان خمین است و همسرش فوت نموده و دادخواست مطالبه مهریه به طرفیت فرزند ۵ ساله اش و ولی او (پدربزرگش) تقدیم دادگاه خمین نموده است. فرزند صغیر ساکن خمین و ولی
- نشست قضایی درباره صلاحیت در مواردی که چند دادگاه صالح به رسیدگی می باشند.اگر در دعاویی که خواهان مخیر است در حوزه های مختلف طرح دعوی نماید، به طور مثال در دعاوی مربوط به مطالبه وجه چک اگر مرجعی که خواهان در آنجا طرح دعوی نموده از خود نفی صلاحی
- نشست قضایی درباره اعتبار رای دادگاه هم عرض در موارد عدم صلاحیتدر دعاوی که خواسته های متعدد بصورت تقدم و تاخر دارد مانند دعوی مطالبه وجه با خواسته مقدماتی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی که در دادگاه حقوقی شهرستان الف مطرح گردد و به خوا
- نشست قضایی درباره در صورت تفاوت محل سکونت و اشتغال خواهان و خوانده، شورای حل اختلاف پس از تراضی طرفین به محل واحد وارد رسیدگی می شودطبق بند (ب) ماده ۸ آیین نامه اجرایی ماده ۱۸۹ قانون برنامه سوم، شورای حل اختلاف در صورتی صلاحیت رسیدگی دارد که طرفین دعوا در حوزه شورا ساکن و یا اشتغال به کار داشته باشند
- نشست قضایی درباره طرح دعوای مطالبه مهر در دادگاه محل وقوع عقدآیا می توان در خصوص مطالبه مهر به استناد ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در دادگاه محل وقوع عقد طرح دعوا کرد؟ نظر هییت عالی: چنان چه مهر
- نشست قضایی درباره مرجع صالح رسیدگی به دعاوی راجع به اموال منقول به طرفیت شرکتدر دعاوی راجع به اموال غیر منقول مطروحه از ناحیه اشخاص به طرفیت شرکت آیا دعوا باید در محلی که مال غیر منقول واقع شده اقامه شود یا دادگاهی که مرکز اصلی شرکت، در حوزه آن وا
- نشست قضایی درباره امکان طرح دعوای ضرر و زیان در اقامتگاه مجرماگر خواهان در محل اقامت خوانده، دادخواست ضرر و زیان تقدیم کند آیا دادگاه محل اقامت خوانده می تواند به استناد اینکه جرم در محل دیگری واقع شده است قرار عدم صلاحیت صادر کند؟