آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- قابلیت تعلیق اجرای مجازات بزه حمل مشروبات الکلیدادگاه می تواند اجرای مجازات بزه حمل مشروبات الکلی داخلی را تعلیق نماید.
- مرور زمان در بزه تغییر کاربری اراضی زراعیمجازات بزه تغییر کاربری اراضی زراعی درجه هفت محسوب می شود لذا مدت مرور زمان تعقیب آن سه سال از تاریخ وقوع بزه است.
- حدود اختیارات قاضی اجرای احکامچنانچه دادگاه تجدیدنظر درخصوص یکی از اتهامات متهم تجدیدنظرخواه که در مرحله بدوی مورد حکم قرار گرفته است اظهارنظر نکرده باشد، پیرو تذکر و اعاده پرونده از جانب قاضی اجرای احکام، به اتهام مذکور رسیدگی و حکم مقتضی صادر می نماید.
- نحوه تعیین میزان جزای نقدی بدل از شلاقچنانچه دادگاه در مقام تخفیف، مجازات شلاق را به جزای نقدی تبدیل نماید، هر سه ضربه شلاق معادل سی هزار تومان است.
- نحوه تعیین مجازات معاون در فرض تعدد جرمدر تعدد مادی سه جرم و کمتر، دادگاه در مقام تعیین مجازات معاون می تواند حکم به حداکثر «یک درجه» یا «دو درجه» پایین تر از مجازات مباشر جرم صادر نماید.
- صدور حکم بدون تفهیم اتهامدر بزه ایراد ضرب و جرح عمدی، عدم درخواست کیفر از جانب دادسرا و عدم تفهمیم اتهام و اخذ دفاع از متهم از حیث جنبه عمومی بزه، موجب نقض حکم صادره در این خصوص، در مرحله تجدیدنظر است.
- تخفیف مجدد مجازات در مرحله تجدیدنظردادگاه تجدیدنظر می تواند مجازات تخفیف یافته در مرحله بدوی را مجددا" تخفیف دهد.
- تعیین مجازات حبس کمتر از 91 روزتعیین مجازات حبس کمتر از 91 روز، پس از اعمال کیفیات مخففه، فاقد وجاهت قانونی است. عنوان: حدود اختیارات دادگاه تجدید نظر در صدور رای اصلاحی پیام: دادگاه تجدیدنظر می تواند متعاقب تجدیدنظرخواهی متهم، در قالب اصلاح رای مجازات حبس را تشدید نماید و سپس آن را به جزای نقدی جایگزین تبدیل کند.
- موانع اعمال مجازات جایگزین حبسدر مواردی که طبق قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، تعیین مجازات جزای نقدی الزامی است، امکان تعیین مجازات جایگزین حبس وجود ندارد.
- تعیین مجازات حبس کمتر از 91 روزتعیین حبس کمتر از 91 روز پس از اعمال کیفیات مخففه، دارای وجاهت قانونی است.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاعدر بزه تحصیل مال از طریق نامشروع، دادگاه می تواند در مقام تخفیف مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- نحوه ی تعیین مجازات شرکت در بزه حمل مشروبات الکلیشرکای بزه حمل مشروبات الکلی خارجی، مشترکا"و به نسبت مساوی، مسیول پرداخت جزای نقدی هستند.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتدادگاه می تواند مجازات حبس را در مقام اعمال کیفیات مخففه، به جزای نقدی تبدیل نماید.
- تعلیق اجرای مجازات بزه نگهداری مشروبات الکلیاجرای مجازات بزه نگهداری مشروبات الکلی دست ساز، قابل تعلیق است.
- تعیین مجازات حبس کمتر از 91 روزتعیین مجازات حبس کمتر از 91 روز پس از اعمال کیفیات مخففه، فاقد وجاهت قانونی است. عنوان: حدود اصلاح رای در مرحله تجدیدنظر پیام: دادگاه می تواند متعاقب تجدیدنظرخواهی متهم، در قالب اصلاح رای مجازات را تشدید نماید.
- تجدیدنظرخواهی شاکی نسبت به تبدیل مجازات حبس به جزای نقدیچنانچه دادگاه بدوی با اعمال کیفیات مخففه مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید و این امر مورد تجدیدنظرخواهی شاکی قرار گیرد، دادگاه تجدیدنظر با حذف تبدیل حبس به جزای نقدی و بدون لحاظ کیفیات مخففه حکم به حداقل مجازات حبس می دهد.
- قابلیت تخفیف مجازات های جایگزین حبسدادگاه می تواند مجازات های جایگزین حبس را تخفیف دهد.
- صدور گواهی خلاف واقع جهت استفاده از مزایای قانون تامین اجتماعیصدور گواهی خلاف واقع از جانب کسانی که گواهی آن ها مجوز استفاده از مزایای قانون تامین اجتماعی می باشد، دارای وصف کیفری است.
- تخفیف مجازات در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به صدمات بدنیدر بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی با وصف نداشتن گواهینامه رانندگی و عبور از محل ممنوع، دادگاه می تواند پس از تبدیل مجازات حبس به مجازات جزای نقدی جایگزین، جزای نقدی را تخفیف دهد.
- تحصیل مال از طریق ادعای نفوذ در اداراتتحصیل مال از طریق معرفی خود به عنوان فرد ذی نفوذ در ادارات که توانایی اخذ سند برای ملک را دارد، مصداق بزه کلاهبرداری است.
- نگهداری مشروب الکلی و شرب خمرنگهداری مشروب الکلی و شرب خمر مصداق تعدد مادی جرم است.
- ضابطه تبدیل شلاق به جزای نقدیهر سه ضربه شلاق معادل سیصد هزار ریال می باشد؛لذا تبدیل 20 ضربه شلاق به سه میلیون ریال جزای نقدی فاقد وجاهت قانونی است.
- مستند قانونی اعمال تخفیف در بزه نگهداری مواد مخدردادگاه می تواند با استناد به مواد 37 و 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مجازات بزه نگهداری مواد مخدر را تخفیف دهد.
- مرجع تعیین قیمت عرفی مشروبات الکلی دست سازقیمت عرفی (تجاری)مشروبات الکلی دست ساز، براساس بخشنامه نماینده قوه قضاییه در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تعیین می شود. عنوان: مجازات معاونت در بزه ساخت مشروبات الکلی پیام: دادگاه می تواند معاون بزه ساخت مشروبات الکلی دست ساز را با اعمال کیفیات مخففه، صرفا" به جزای نقدی محکوم نماید.
- رد مال منتقل شده به غیر با سند رسمیدرخواست رد مال منتقل شده به غیر با سند رسمی، مستلزم طرح دعوا در دادگاه حقوقی است. عنوان: تعیین میزان جزای نقدی در بزه انتقال مال غیر پیام: میزان جزای نقدی در موارد ارتکاب متعدد انتقال مال غیر، معادل بالاترین مبلغ اخذ شده توسط مجرم است.