آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- تعیین جزای نقدی بیش از یک میلیون ریال در بزه توهیندر بزه توهین، چنانچه دادگاه مبادرت به تبدیل مجازات شلاق به جزای نقدی نماید، حق تعیین جزای نقدی بیش از یک میلیون ریال را ندارد.(سیفی)
- تبدیل حبس به جزای نقدی در بزه انتقال مال غیردر بزه انتقال مال غیر، درصورت رضایت شاکی پس از قطعیت حکم، دادگاه می تواند مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- قابلیت تجدیدنظرخواهی از آراء صادره در بزه توهینرای صادره در خصوص مجازات بزه توهین، قطعی است.
- تخریب لباس در حین ایراد ضرب و جرح عمدیتخریب لباس در حین ایراد ضرب و جرح عمدی، بزه مستقل محسوب نمی شود.
- اصلاح میزان دیه توسط دادگاه تجدیدنظرشکستگی مهره اول ستون فقرات کمری و در رفتگی مفصلی بین مهره ها چنانچه منجر به قطع نخاع و به تبع آن بی اختیاری کامل کنترل ادرار و مدفوع و عدم توانایی جنسی و اختلال حسی و فلج کامل هر دو پا و همچنین زخم بستر پایین کمر شود،مستوجب دو دیه کامل و 65 درصد ارش است.(سیفی)دادگاه تجدیدنظر می تواند پیرو مرقومه قاضی اجرای کیفری در قالب رای اصلاحی میزان دیه مورد حکم را اصلاح نماید.(سیفی)دادگاه می تواند بدون ذکر تمامی مستندات قانونی اقدام به صدور رای نماید.(سیفی)(ملاحظه : بنظر بنده قاضی محترم مستندات را صریحا"ذکر نکرده است و نحوه تعیین دیات و ارش به همین دلیل مشخص نیست.)
- ملاک تعیین قابلیت تجدیدنظرخواهی از آراءملاک تعیین قابلیت تجدیدنظرخواهی از آراء، مجازات قضایی است.
- ترک انفاق زوجه و فرزند مشترکترک انفاق زوجه و فرزند مشترک، صرفا"یک جرم محسوب می شود.
- سوء استفاده از سفید امضای ظهر چکاصلاح تاریخ و مبلغ در ظهر چک سفید امضای سپرده شده و دریافت گواهی عدم پرداخت متعاقب آن، مصداق بزه سوء استفاده از سفید امضاء است.
- تجدیدنظرخواهی از آراء صادره در بزه بهره برداری غیرمجاز از چاهآرای صادره درخصوص بزه بهره برداری غیرمجاز از چاه، قطعی و غیرقابل تجدیدنظرخواهی است.
- استفاده از شناسنامه اولیه بعد از دریافت شناسنامه المثنیاستفاده از شناسنامه اولیه بعد از دریافت شناسنامه المثنی، فاقد وصف کیفری است.(سیفی)تحصیل شناسنامه ایرانی توسط غیر ایرانی برای ایرانی قلمداد کردن خود توام با جعل، به عنوان جرم خاص دارای وصف کیفری است.(سیفی)
- تبدیل حبس به جزای نقدی در تعدد جرمدر تعدد مادی جرم در صورت وجود جهات تخفیف، دادگاه می تواند مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- اعمال تخفیف مجدد در مرحله تجدید نظرنحوه اعمال تخفیف در تعدد مادی جرمحمل و نگهداری قمهچنانچه دادگاه بدوی با رعایت محدودیت های تخفیف در تعدد مادی جرم مجازات حبس را تخفیف دهد، دادگاه تجدیدنظر می تواند در صورت احراز جهات مخففه مجددا"مجازات را به جزای نقدی تبدیل نماید.(سیفی)(ملاحظه:عملکرد دادگاه تجدیدنظر صحیح به نظر نمی رسد.)در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف، دادگاه می تواند مجازات بزه دارای حداقل و حداکثر را تا نصف تخفیف دهد.(سیفی)(مجازات بزه نگهدای گاز اشک آور شش ماه تا دو سال حبس است که میانگین حداقل و حداکثر آن یک سال و سه ماه می شود لذا تعیین مجازات نصف صحیح به نظر نمی رسد.)حمل و نگهداری قمه چنانچه مورد استفاده قرار نگیرد، فاقد وصف کیفری است اما قمه به نفع دولت ضبط می شود.(سیفی)(با استناد به ماده 215 ضبط قمه صحیح به نظر نمی رسد)
- توهین و تهدید به وسیله ی تلفنتوهین و تهدید بوسیله تلفن، مصداق بزه مزاحمت تلفنی است.
- دیوارکشی اراضی زراعیدیوارکشی اراضی زراعی، مصداق بزه تغییر کاربری اراضی زراعی است.
- تغلیظ دیه در قالب رای اصلاحیدادگاه می تواند در قالب رای اصلاحی، اقدام به تغلیظ دیه و تعیین مجازات برای جنبه عمومی بزه ایراد جرح عمدی با چاقو نماید.
- صدور چک با شماره سریال متوالیتوالی سریال و تاریخ چک ها و واحد بودن دارنده آن ها و بانک محال علیه، اماره بر وعده دار بودن چک ها است.
- درگیری و ایراد ضرب و جرح عمدی در ملاعامدرگیری و ایراد ضرب و جرح عمدی در ملاعام، از مصادیق بزه اخلال در نظم و آسایش عمومی است.
- مرجع تحویل گاز اشک آور موضوع جرمدر بزه نگهداری گاز اشک آور، موضوع جرم، ضبط و به ستاد فرماندهی نیروی انتظامی تحویل داده می شود.
- نحوه اعمال کیفیات مخففه در تعدد مادی جرمدر تعدد جرم در صورت احراز جهات تخفیف، دادگاه می تواند مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- قابلیت تعلیق اجرای مجازات بزه حمل و نگهداری مشروبات الکلیدادگاه می تواند اجرای مجازات بزه حمل و نگهداری مشروبات الکلی دست ساز را، تعلیق نماید.
- تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی پس از تخفیف آندادگاه می تواند ابتدا مجازات حبس را تخفیف داده و سپس با استناد به قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین،به جزای نقدی تبدیل نماید.(سیفی)
- استفاده از جوش شیرین در پخت ناناستفاده از جوش شیرین در پخت نان، از مصادیق بزه تهیه و عرضه مواد خوردنی غیرقابل مصرف است.
- اخلال در نظم عمومی و ضرب و جرح عمدی با جسم برندهچنانچه مرتکب ضرب و جرح عمدی به اخلال در نظم عمومی محکوم گردد،تعیین مجازات بابت جنبه ی عمومی بزه ضرب و جرح عمدی با جسم برنده، فاقد وجاهت قانونی است.
- تعیین مجازات جزای نقدی بدل از حبسبا توجه به تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مبحث جایگزین های حبس،تعیین مجازات جزای نقدی بدل از حبس موضوعیت ندارد.
- مصداق بزه ایجاد مزاحمت ملکینصب کنداکتور کولرگازی در قسمت مشاعات ساختمان، از مصادیق بزه ایجاد مزاحمت ملکی است.