آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتدادگاه می تواند در مقام اعمال کیفیات مخففه ،مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- تقلیل مدت مجازات ممنوعیت از داشتن دسته چکدر بزه صدور چک بلامحل، تقلیل مدت مجازات ممنوعیت از داشتن دسته چک، فاقد وجاهت قانونی است.
- تصرف عدوانی در املاک مشاعبزه تصرف عدوانی دراملاک مشاعی(حتی در فرض انجام تحدید حدود و مشخص شدن مساحت و ابعاد پلاک و قبل از تفکیک و انتقال رسمی) قابل تحقق نیست.
- نحوه اعمال مقررات تخفیف مجازات در جرایم مرتبط با مواد مخدردادگاه می تواند با استناد به مواد 38 و 37 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 38 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376مجازات جرایم مرتبط با مواد مخدر را تخفیف دهد.
- تخفیف مجدد مجازات در مرحله تجدیدنظرچنانچه دادگاه بدوی در مقام تخفیف مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید، دادگاه تجدیدنظر می تواند با اعمال تخفیف مجدد مجازات جزای نقدی را تقلیل دهد.
- ورود به عنف به ملک در حال ساختورود به عنف به ملک در حال ساخت و غیر محصور دیگری، از مصادیق بزه ورود به عنف به منزل و مسکن نیست.
- قابلیت تعلیق مجازات بزه انتقال منافع مال غیراجرای مجازات بزه انتقال منافع مال غیر با موضوع جرم کمتر از یکصد میلیون ریال قابل تعلیق است.
- تعیین میزان جزای نقدی جایگزین حبسدادگاه می تواند در تعیین میزان مجازات جزای نقدی جایگزین حبس تعرفه های مندرج در جداول بودجه سال ارتکاب جرم را مد نظر قرار ندهد.
- تعدد مادی جرایم تعزیری مشابهمقررات تعدد مادی مندرج در ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در موارد ارتکاب جرایم تعزیری مشابه متعدد اعمال نمی شود.
- نحوه اعمال کیفیات مخففهدادگاه می تواند در مقام تخفیف مجازات قانونی تا 74 ضربه شلاق را به بیست ضربه تقلیل دهد.
- حدود اصلاح رای در مرحله تجدیدنظرچنانچه دادگاه بدوی با اعمال کیفیات مخففه مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید بدون اعتراض شاکی یا دادستان دادگاه تجدیدنظر نمی تواند در قالب اصلاح رای اقدام به تعیین مجازت حبس نماید.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام اعمال تخفیفتبدیل مجازات حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف، فاقد وجاهت قانونی است.
- تبدیل مجازات حبس بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به صدمهدادگاه می تواند مجازات حبس جنبه عمومی بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی با وصف نداشتن گواهینامه را با استناد به مواد جایگزین حبس، تبدیل نماید. عنوان: عدم تعیین مدت حبس ضمن صدور حکم به مجازات های جایگزین پیام: چنانچه دادگاه بدوی بدون تعیین مدت حبس حکم به مجازات های جایگزین دهد، دادگاه تجدیدنظر می تواند مدت حبس را مشخص نماید.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتدادگاه می تواند در مقام تخفیف، مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- توهین از طریق ایجاد مزاحمت تلفنیتوهین از طریق ارسال پیامک و ایجاد مزاحمت تلفنی مصداق تعدد معنوی جرم است و صرفا"مجازات مزاحمت تلفنی به عنوان مجازات اشد اعمال می شود.
- نحوه اعمال مقررات تخفیف در فرض تعدد مجازات هادر صورت وجود جهات تخفیف دادگاه مکلف نیست تمامی مجازات های مورد حکم را تخفیف دهد.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتدادگاه می تواند در مقام اعمال تخفیف، مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل نماید.
- تخفیف مجازات پس از تبدیلتعیین مجازات تکمیلی توام با تخفیفاستفاده از آب آلوده در استخر شنادادگاه می تواند پس از تبدیل مجازات حبس با استناد به قانون وصول برخی از در آمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین میزان جزای نقدی را تخفیف دهد.(سیفی)تعیین مجازات تکمیلی توام با استناد به کیفیات مخففه فاقد وجاهت قانونی است.(سیفی)استفاده از آب آلوده برای شناگران استخر، مصداق بزه تهدید علیه بهداشت عمومی است.(سیفی)
- تهدید به عنوان مقدمه بزه آدم رباییتهدید به عنوان مقدمه بزه آدم ربایی جرم مستقل محسوب نمی شود.
- تبدیل مجازات شلاق به جزای نقدی در بزه توهیندر بزه توهین، صدور حکم به شلاق و سپس تبدیل آن به جزای نقدی با اعمال کیفیات مخففه از سوی دادگاه بدوی، بر خلاف منظور قانونگذار است و دادگاه بدوا می تواند جزای نقدی را مورد حکم قرار دهد.
- تعدد مادی جرایم تعزیری مشابهنحوه اعمال تخفیف در تعدد مادی جرممقررات تعدد مادی مندرج در ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در موارد ارتکاب جرایم تعزیری مشابه متعدد اعمال می شود.(سیفی)(تهافت)در تعدد مادی جرم در صورت وجود جهات تخفیف دادگاه می تواند میزان مجازات مورد حکم را به کمتر از میانگین حداقل و حداکثر تخفیف دهد.(سیفی)(ملاحظه :خلاف 134 و این که چرا دو رای بدوی دارد با دو حکم را متوجه نشدم دقیقا" شاید تجدید نظر داشته یا رای دوم واخواهی است به نوعی؟!)
- نحوه تعیین جزای نقدی بدل از شلاق در توهیندر صورت احراز جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات شلاق بزه توهین را به میزان بیش از یک میلیون ریال جزای نقدی تبدیل نماید.
- ایراد صدمه و قتل غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در رانندگیایراد صدمه بدنی و قتل غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی مصداق تعدد معنوی جرم است.
- تبدیل مجازات حبس در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به صدمهعنصر قانونی تبدیل مجازات حبس جنبه عمومی بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی، ماده 3 قانون وصول برخی از درآمد های دولت و مصرف آن در موارد معین بوده و استناد به مواد جایگزین حبس در این موارد فاقد وجاهت قانونی است.
- تخفیف مجازات های ادغامیدادگاه در مقام ادغام مجازات ها می تواند مجازات را تخفیف دهد.